VI SA/Wa 848/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-08
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik wykonujący transport soli pojazdem ciężarowym, który nie jest zarejestrowany jako przedsiębiorca transportowy, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym i czy może zostać ukarany za brak licencji, nieuiszczenie opłaty za przejazd, używanie niewłaściwego tachografu oraz nieokazanie wykresówek?Ratio decidendi
Rolnik wykonujący transport drogowy, nawet jeśli nie jest zarejestrowany jako przedsiębiorca transportowy, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, jeśli przewóz ten nie spełnia kryteriów przewozu na potrzeby własne. W sytuacji, gdy w chwili kontroli towar należy do osoby trzeciej, nie można zastosować zwolnienia z obowiązku posiadania licencji, uiszczenia opłaty drogowej, stosowania odpowiedniego tachografu i okazywania wykresówek. W związku z tym organy administracji prawidłowo nałożyły kary pieniężne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę R. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców. Kontrola drogowa wykazała, że skarżący przewoził sól, nie okazał licencji, karty opłaty za przejazd, wykresówek z tachografu, a urządzenie rejestrujące nie spełniało wymogów. Skarżący twierdził, że jako rolnik nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, a przewóz był na potrzeby własne. Organy administracji uznały, że przewóz miał charakter zarobkowy i nałożyły kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego R. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14.200,- złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w zakresie wszystkich nałożonych kar pieniężnych.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2004 r., na drodze krajowej nr [...], około godz. 10:00, zatrzymano i przeprowadzono kontrolę pojazdu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...]o dopuszczalnej masie całkowitej (d.m.c.) 15.400 kg, wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] o d.m.c. wynoszącej 13.700 kg, kierowany przez skarżącego R. R. W toku kontroli stwierdzono, iż skarżący przewozi pojazdem 2100 kg soli z Kopalni Soli w [...], która wieziona jest do odbiorcy – "B.". z siedzibą w L., co potwierdzono na podstawie okazanego w toku kontroli dokumentu przewozowego – przepustki nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. i dowodu przyjęcia palet wymiennych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. W treści protokołu inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego stwierdził, iż w trakcie kontroli kierowca w/w pojazdu nie okazał licencji i wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego, a także karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a ponadto stwierdzono, iż kierowca nie okazał wykresówek z dnia 13, 12, 11, 10 i 9 sierpnia 2004 r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, ani innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. W protokole stwierdzono również, iż w pojeździe zamontowane jest urządzenie kontrolno-pomiarowe "[...]", które od dnia [...] maja 2004 r. nie spełnia wszystkich wymagań w zakresie kontrolowania wszystkich czynności kierowcy. Skarżący przedsiębiorca (kierowca kontrolowanego pojazdu) nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu, podpisując się pod jego treścią (vide: Protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] – w aktach administracyjnych sprawy; k. 53-54).
Pismem z dnia [...] września 2004 r. strona skarżąca została zawiadomiona przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczona o przysługujących jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawach strony.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. skarżący, ustosunkowując się do protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2004 r. - wyjaśnił, iż w czasie przeprowadzonej kontroli drogowej nie był w stanie formalnie udowodnić, że przewożona sól została zakupiona przez niego od firmy "B.". Skarżący oświadczył, iż wbrew okazanej w chwili kontroli przepustce zakładowej, faktycznie sól była transportowana z Kopalni Soli w [...] do gospodarstwa rolno-ogrodniczego w K. należącego do skarżącego. Skarżący oświadczył, iż po drodze do biura firmy "B." w K., gdzie uzyskał fakturę Vat Nr [...] i wyładował trzy tony soli. Następnie – jak oświadczył, z prawidłowym dokumentem i ilością soli, tj. 18000 kg, udał się w dalszą drogę do domu. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego tachografu, skarżący stwierdził, iż jako rolnik nie musi wykazywać czasu swojej pracy, a więc brak wskazania czasu pracy w urządzeniu kontrolno-pomiarowym nie jest istotny. Ponadto skarżący podniósł, iż ważność badania tachografu mija w listopadzie 2004 r. i z tą datą zakończy również eksploatację samochodu marki [...] nr rej. [...]. Skarżący wskazał również, iż z uwagi na fakt, że jest rolnikiem, brak opłaty za przejazd po drodze krajowej nie stanowi wykroczenia. Skarżący podkreślił również swoją trudną sytuację finansową.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do A. S. - "B.", z siedzibą w L. z prośbą o wyjaśnienie okoliczności w/w transportu soli z Kopalni Soli w [...].
W piśmie z dnia [...] września 2004 r. A. S. – B." poinformował organ, iż dnia [...] sierpnia 2004 r. towar w ilości 21 ton soli kamiennej został zakupiony przez niego w Kopalni Soli "[...]" wg przepustki nr [...].
Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wydał decyzję z dnia [...] września 2004 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) a także na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), oraz na podstawie art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370) w zw. z Lp. 1.1.1, Lp. 1.4.1., Lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b) i Lp. 1.11.7 ust. 2 Załącznika do cyt. ustawy – nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 14.200,- złotych, w tym karę 8.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, 3.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, karę w wysokości 1.200,- zł z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej – za każą wykresówkę, a także karę 2.000,- zł za używanie przyrządu kontrolnego (tachografu) nieodpowidającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, powołując się na zebrane w toku postępowania dowody, iż należy przyjąć, że przewóz wykonywany w dniu kontroli przez skarżącego nosi wszelkie znamiona usługi transportowej i wobec tego przewóz ten podlega ustawie o transporcie drogowym oraz ustawie o czasie pracy kierowców.
Skarżący w piśmie z dnia [...] września 2004 r. odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zarzucając decyzji organu I instancji brak podstaw prawnych strona skarżąca podtrzymała w uzasadnieniu swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący podniósł, iż stwierdzenie jedynie na podstawie przepustki z Kopalni Soli w [...], dokąd i dla kogo jest przewożony towar, jest niezgodne z prawdą i prawem, albowiem przepustka jest jedynie dowodem wydania towaru z magazynu. W ocenie strony skarżącej dowodem sprzedaży i dokumentem stwierdzającym przeznaczenie towaru jest jedynie faktura sprzedaży towaru, z której jasno wynika, iż sprzedawcą jest firma "B.", zaś odbiorcą należące do skarżącego G. M. i R. R. w K. Skarżący stwierdził, iż zakupiona w ten sposób sól została przewieziona do gospodarstwa skarżącego, gdzie została przeznaczona na potrzeby własne, tj. do kiszenia ogórków i kapusty. Skarżący wskazał ponadto, iż przepływ dokumentów między Kopalnią Soli i firmą "B." jest jedynie formalnością mającą na celu ułatwnienie nabycia przez skarżącego soli na lepszych warunkach handlowych. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie na pewno nie występuje zarobkowy transport na rzecz firmy "B.". Skarżący dodał jednocześnie, iż kwota nałożonej kary jest krzywdząca i przewyższa roczny dochód prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego.
Pismem z dnia [...] października 2004 r. skarżący - uzupełniając swoje odwołanie – podniósł, iż nie naruszył przepisów o transporcie drogowym, albowiem nie prowadzi działalności usługowej i nie wykonuje zarobkowych przewozów.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego, w tym m.in. na art. 5 ust. 1 i art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2004 r. kontroli pojazdu kierowanego przez skarżącego R. R. - stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że wykonywana była usługa transportowa – przewóz 2100 kg soli z Kopalni Soli w [...] do "B.". W ocenie organu wynika to z przedstawionej podczas kontroli przepustki nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., zezwalającej na wywóz towaru z Kopalni do odbiorcy – w/w firmy "B." przez skarżącego R. R., jako osobę upoważnioną do odbioru tego towaru samochodem o nr rej [...]. Ponadto – w ocenie organu – o fakcie zakupu soli przez firmę "B." świadczy również dowód przyjęcia palet wymiennych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz faktura Vat nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. (k. 39 akt administracyjnych), w treści której w rubryce nabywca widnieje "B.". Organ wskazał także na złożone w toku postępowania administracyjnego pismo właściciela firmy "B." z dnia [...] września 2004 r., w którym potwierdzono, iż ta firma zakupiła sól kamienną w Kopalni Soli w [...] w ilości 21000 kg według w/w przepustki nr [...]. Powołując się na przepis art. 4 pkt 4 lit. b) ustawy o transporcie drogowym – organ odwoławczy stwierdził, iż – wbrew twierdzeniom skarżącego - nie można opisanego przewozu uznać za przewóz rzeczy na potrzeby własne, albowiem towar został zakupiony przez "B.", co potwierdzają w/w dokumenty. Wobec tego wykonywany przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku posiadania licencji, gdyż sól kamienna w ilości 21000 kg zakupiona była przez firmę "B." i przewieziona do siedziby tej firmy przez skarżącego R. R., który dopiero później zakupił 18000 kg soli na podstawie okazanej w toku postępowania faktury Vat nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. (k. 36 akt administracyjnych). W tej sytuacji organ uznał, iż zasadnie ukarano skarżącego karą w wysokości 8.000,- zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Ustosunkowując się do naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż bezspornym jest, iż w momencie kontroli kierowca nie okazał wykresówek z dni 9-13 sierpnia 2004 r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, kiedy prowadził pojazd lub zaświadczenia wskazującego przyczyny braku wykresówek. Organ powołując się na przepis art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. i art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.) oraz na stosowne przepisy ustawy o transporcie drogowym uznał, iż zasadnie nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1.200,- zł (200,- zł za każdą brakującą wykresówkę). Co do naruszenia w zakresie używania niewłaściwego przyrządu kontrolnego, organ odwoławczy stwierdził – powołując się na stosowne przepisy wspólnotowe zawarte w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821, iż należy zauważyć, że zamontowany w kontrolowanym pojeździe tachograf "[...]" nie spełnia wymogów wspólnotowych, albowiem rejestruje jedynie prędkość poruszania się pojazdu i przebytą drogę. Odnosząc się z kolei do kwestii naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, organ II instancji stwierdził, że bezspornym faktem jest, iż kierowca R.R. nie okazał do kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, co wynika zarówno z protokołu kontroli, jak i twierdzeń strony zawartych w odwołaniu. Ustosunkowując się do argumentu podniesionego przez skarżącego w odwołaniu, iż jest on rolnikiem – organ stwierdził, że argument ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w dniu kontroli, tj. [...] sierpnia 2004 r. skarżący wykonywał transport drogowy soli kamiennej z Kopalni Soli w [...] do siedziby firmy "B." w K.
W dniu [...] kwietnia 2005 r. skarżący R. R. – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący stwierdził, że organ II instancji bezpodstawnie zarzucając stronie naruszenie przepisów prawa, przyjął błędne założenie, że skarżący jest przedsiębiorcą świadczącym usługi transportowe. Opisując praktykę w zakresie zakupu soli na potrzeby prowadzonego przez siebie gospodarstwa, skarżący stwierdził, iż przyjęte w Kopalni Soli w [...] standardy w zakresie pakowania soli spowodowały, że nie można było załadować na samochód skarżącego potrzebną mu ilość 18 ton. W związku z tym załadowano skarżącemu na samochód łącznie 21 ton, zaś nadwyżkę w ilości 3 ton skarżący postanowił zostawić u sprzedawcy w siedzibie jego firmy w K., do której musiał dojechać. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż kilka dni później zakupił nadwyżkę soli również dla potrzeb swojego gospodarstwa. W tej sytuacji należy – zdaniem skarżącego – uznać, iż zakup i przewóz soli nastąpił wyłącznie na prywatny użytek strony, jako rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne. Skarżący podkreślił, że nie świadczył żadnych usług transportowych na rzecz firmy "B.". Skarżący stwierdził ponadto, iż postanowienia ustawy o transporcie drogowym stosuje się jedynie do przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób lub rzeczy, co potwierdza przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W związku z tym skarżący uznał, iż jako rolnik nie musi spełniać wymagań przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących transport drogowy w celach zarobkowych lub też na potrzeby własne, określonych w ustawie o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącego dotyczy to również ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Strona wyjaśniła niemniej, iż urządzenie rejestrujące zamontowane w pojeździe posiadało ważność do końca listopada 2004 r. i rejestrowało wszelkie dane, jakie były wymagane w 2002 r. w zakresie transportu związanego z prowadzoną przez skarżącego działalnością rolniczą. Skarżący stwierdził również – powołując się na postanowienia ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 183, poz. 1807 ze zm.), iż działalność rolnicza nie jest działalnością gospodarczą oraz, że prowadzący działalność rolniczą nie jest przedsiębiorcą. Z tej przyczyny nie stosuje się postanowień ustawy o transporcie drogowym w stosunku do osób wykonujących transport na potrzeby prowadzonej przez nich działalności rolniczej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanym oraz stosowanym w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana R. R. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, jak również przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a także unormowań tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dziennik Urzędowy WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 07/t. 1) oraz rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dziennik Urzędowy WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 05/t. 1).
Decyzje organów obu instancji nie naruszają również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu zasądzając karę pieniężną w wysokości 14.200,- złotych organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo uznały, że w dniu [...] sierpnia 2004 r. skontrolowanym pojazdem należącym do strony skarżącej dokonywano transportu drogowego rzeczy polegającego na przewozie przez stronę 21000 kg soli kamiennej z Kopalni Soli w [...] do odbiorcy tego towaru – "B.", A. S. z siedzibą w L., co jednoznacznie potwierdza okazany w toku kontroli drogowej dokument przewozowy – przepustka nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz dowód przyjęcia palet wymiennych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., a także dołączona w późniejszym terminie do akt sprawy faktura Vat nr [...]z dnia [...] sierpnia 2004 r.
W konsekwencji należy uznać, iż Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo przyjął, iż skarżący wykonywał sporny przewóz soli kamiennej nie posiadając stosownej licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.
Na wstępie należy uznać, iż argumentacja strony skarżącej dotycząca kwestii statusu prawnego skarżącego, jako rolnika, a nie przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie ma w niniejszej sprawie istotnego znaczenia, albowiem zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami (a więc m.in. rolników) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
W ocenie Sądu należy jednakże zauważyć, iż aby zastosować wobec podmiotów nie będących przedsiębiorcami, w tym m.in. wobec rolników, przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, musi być spełniony przez te podmioty podstawowy warunek polegający na tym, iż przewóz wykonywany przez nie musi spełniać przesłanki przewozu na potrzeby własne wskazane w art. 4 pkt 4 cyt. ustawy z dnia 6 września 2001 r.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;
Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 3 cyt. ustawy transportem drogowym jest każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4;
W tej sytuacji należy uznać, iż w przypadku, gdy podmiot niebędący przedsiębiorcą (w tym m.in. rolnik) wykonujący przewóz rzeczy pojazdem, do którego stosuje się przepisy ustawy (vide: art. 3 ust. 1 ustawy), dokonuje transportu towaru, który w chwili kontroli należy do osób trzecich – nie może być zwolniony z obowiązków nałożonych przez przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący w dniu kontroli przewoził towar należący do A. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B.". Również z dowodów przedstawionych przez samego skarżącego wynika, iż sól kamienna w ilości 21000 kg zakupiona była przez firmę "B." i przewieziona do siedziby tej firmy przez skarżącego, który dopiero później zakupił 18000 kg soli na podstawie okazanej w toku postępowania faktury Vat nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. W tej sytuacji należy zauważyć, iż nawet przyjmując za zasadną - tezę skarżącego, iż w chwili kontroli 18000 kg soli stanowiło już jego własność (czego nie potwierdza materiał dowodowy), to i tak pozostały ładunek, w postaci 3 ton soli stanowił niewątpliwie własność "B.", co dowodzi dodatkowo zasadności przyjętego przez organy obu instancji stanowiska.
W tej sytuacji należy podnieść, iż z samego faktu, że skarżący R. R., jako rolnik, prowadzi gospodarstwo rolno-ogrodnicze nie można wywodzić, że przy przewozie rzeczy nie obowiązują go normy ustawy o transporcie drogowym.
Stosownie do art. 5 ust. 1 w/w ustawy podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 cyt. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
W konsekwencji Sąd uznał, iż skoro wykonywany przez skarżącego przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku posiadania licencji, organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.1.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 8.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Jeśli chodzi o zarzut dotyczący wykonywania transportu drogowego rzeczy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych należy – zdaniem Sądu - podzielić stanowisko organu i uznać, że z akt postępowania administracyjnego wynika bezspornie, iż w dniu kontroli skarżący - wykonując na rzecz podmiotu trzeciego przewóz soli kamiennej – wykonywał transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej nr [...].
Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie karty opłaty, którą należy następnie prawidłowo wypełnić. Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). § 3 cyt. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.
Zdaniem Sądu skoro z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2004 r. – wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż w chwili kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych, należy uznać, iż organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.4.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 3.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Ustosunkowując się do kwestii zarzutów związanych z trzecią z nałożonych kar pieniężnych z tytułu używania przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, należy stwierdzić, iż zgodnie z Punktem 4.1. Załącznika I, Część III c) do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. - przyrząd kontrolny jest tak skonstruowany, aby możliwa była, jeśli trzeba, za pomocą przełącznika automatyczna i oddzielna rejestracja czterech różnych okresów aktywności wymienionych w art. 15 niniejszego rozporządzenia. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż tachograf firmy [...] zamontowany w kontrolowanym pojeździe nie spełnia tych wymogów, a więc w świetle art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.11.7. ust. 2 Załącznika do tej ustawy - zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000,- złotych. Zdaniem Sądu argumenty skarżącego dotyczące ważności badania tachografu nie mogły mieć jakiegokolwiek istotnego znaczenia, albowiem od dnia 1 maja 2004 r. istnieje bezwzględny wymóg instalowania przyrządów kontrolnych rejestrujących zarówno prędkość jazdy, jak i czas jazdy, czas postoju oraz obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku kierowcy.
Należy podnieść, iż w świetle przepisu artykułu 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. obowiązek zainstalowania urządzenia rejestrującego dotyczy tych pojazdów, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w artykule 4 ust. 1 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż pojazd, którym strona skarżąca wykonywała sporny transport drogowy rzeczy nie należy do kategorii pojazdów wyłączonych z obowiązku zainstalowania tachografu.
Co do ostatniego ze stwierdzonych naruszeń należy podnieść, iż podczas kontroli kierowca ma obowiązek udokumentować swój czas pracy w bieżącym tygodniu oraz w ostatnim dniu poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż w dniu kontroli kierowca nie okazał sześciu wykresówek (za dni 9-13 sierpnia 2004 r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd) lub zaświadczenia wskazującego przyczyny braku wykresówek.
W świetle przepisu art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r., na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.
Z kolei zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.) kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 cyt. rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe, z tym że przedsiębiorca przedkłada stosowne oświadczenie (vide: ust. 3 art. 31 cyt. ustawy).
W konsekwencji Sąd uznał, iż skoro wykonywany przez skarżącego przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia kierowcy z obowiązku posiadania wykresówek, organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.11.11 ust. 1 lit. b) Załącznika do tej ustawy, który karą 200,- złotych sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Z uwagi na to, iż skarżący nie okazał w dniu kontroli 6 wykresówek łączna kara pieniężna wyniosła 1.200,- złotych.
Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło