II SA/Gl 50/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie NSA Łucja Franiczek, WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant ref. Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu w dniu 08 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia dokumentacji budowlanej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] zł ([...] zł ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89 z 1994 r. poz. 414 z zm.) nakazał "B" Spółdzielnia Pracy przedłożenie w terminie do dnia [...] 2004 r. dla kiosków, oznaczonych wskazanymi w postanowieniu numerami, ustawionych na terenie placu targowego przy ul. [...] w K. następujących dokumentów: - zaświadczenia Prezydenta K. o zgodności wybudowanych obiektów z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - 4-ch egzemplarzy projektu budowlanego z uzgodnieniami, opiniami i pozwoleniami, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych. W uzasadnieniu organ podał, że teren na którym bez pozwolenia w latach 1995 – 1999 ustawiono kioski należy do Spółdzielni Pracy "B". Część z kiosków stanowi własność firmy "A" Sp. z o.o. Organ I instancji pouczył strony o sposobie i terminie złożenia zażalenia na powyższe postanowienie. Zażalenie złożyła Spółka z o.o. "A" zarzucając wydanie postanowienia z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa przez oparcie ustaleń faktycznych wyłącznie na oświadczeniach przedstawicieli Spółdzielni Pracy, a także naruszenie art. 90 i 94 § 2 przez brak zawiadomienia pełnomocnika żalącej się Spółki o przeprowadzonych przez organ czynnościach procesowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku, po uzyskaniu zgody Spółdzielni "B", na podstawie art. 132 § 2 kpa uchylił własne postanowienie z [...] r. w całości. Uznał, że argumenty zażalenia są słuszne. Spółka "A" złożyła z kolei zażalenie na decyzję z dnia [...] r. Fakt złożenia zażalenia, a nie odwołania, Spółka motywowała naruszeniem prawa przez organ I instancji, który nieprawidłowo swojemu rozstrzygnięciu z dnia [...] r. nadał formę decyzji zamiast postanowienia. Nadto "A" zarzuciła, że organ I instancji na podjęcie rozstrzygnięcia w trybie art. 132 § 2 kpa nie uzyskał zgody poddzierżawców ( osób prowadzących kioski ) i właściciela terenu. Spółdzielni "B" przysługuje jedynie prawo wieczystego użytkowania terenu. Spółka "A" wniosła o uchylenie decyzji z [...] roku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. organ odwoławczy przyznał, że uchylenie w trybie art. 132 § 2 kpa postanowienia z [...] roku powinno nastąpić także postanowieniem, jednakże uznał, że to uchybienie nie stanowi rażącego naruszenia prawa bowiem nie pociągnęło za sobą niekorzystnych skutków dla stron. Wobec orzekania na skutek odwołania o losach decyzji organ stwierdził, że także jego rozstrzygniecie musi przybrać formę decyzji. Merytorycznie uznał, że zarzuty Spółki "A" nie zasługują na uwzględnienie. Użytkownik wieczysty, w tym przypadku Spółdzielnia "B", dysponuje bowiem terenem na prawach właściciela, a z kolei poddzierżawcy posiadają jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który jest niezbędny dla bycia stroną postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka "A" powtórzyła dotychczasowe zarzuty i wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i postulował oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego decyzji pod względem zgodności z prawem, a rozstrzygając o tej zgodności w granicach danej sprawy nie jest wiązany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto sąd ten jest zobowiązany do zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów ( czynności ) wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia ( art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływano ją ppsa ) . U źródeł zaskarżonej decyzji leży postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. nr 93, poz. 888 ), która weszła w życie 31 maja 2004 r. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego po stwierdzeniu że obiekt budowlany ( jego część ) został wybudowany lub jest w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę w przypadku gdy budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych postanowieniem wstrzymuje budowę i nakłada na inwestora ( właściciela, zarządcę ) obowiązki o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Skutkiem niewywiązania się przez zobowiązanego z nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie jest nakaz rozbiórki ( art. 48 ust. 4 ). Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona ( art. 48 ust. 5 ). Na postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przepisy tego prawa nie przewidziały możliwości złożenia zażalenia. Na postanowienia wydawane w oparciu o ustawę Prawo budowlane zażalenie przysługuje jedynie wtedy, gdy przepisy tego prawa taki środek zaskarżenia przewidują. Przykładowo można wskazać na art. 49 ust. 1 pkt 3 – zażalenie na postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej czy też art. 50 ust. 5 – zażalenie na postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Okoliczność, że organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] r. pouczył strony o przysługującym im zażaleniu nie może zmienić faktu, że taki środek kwestionowania powyższego postanowienia nie został przez ustawodawcę przewidziany, a w związku z tym zażalenie na postanowienie wydane w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego jest niedopuszczalne. Złożenie takiego zażalenia powinno skutkować wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu jego niedopuszczalności ( art. 134 kpa ), z tego samego powodu organ I instancji nie mógł skorzystać z instytucji przewidzianej w art. 132 kpa. Decyzja tego organu została wydana bez podstawy prawnej ( przepis znajduje zastosowanie w sytuacji wniesienia odwołania lub zażalenia ), a z kolei organ odwoławczy utrzymując decyzję wydaną bez podstawy prawnej dopuścił się rażącego naruszenia prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 i 152 ustawy ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa. Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Sąd nie oceniał zarzutów skargi bowiem nie mogły one mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.