II SA/Po 844/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-08
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie strony, nie wyjaśniając uprzednio, czy wnoszący odwołanie posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek wyjaśnić, czy osoba wnosząca odwołanie posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 127 § 1 kpa. Dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie czyni automatycznie strony, a o statusie strony decyduje przepis prawa materialnego, który pozwala zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". W przypadku braku takiego interesu, organ drugiej instancji powinien umorzyć postępowanie odwoławcze.Stan faktyczny
Burmistrz wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie chlewni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy po rozpoznaniu odwołania S. S., który podnosił zarzut uciążliwości zapachowej. S. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując ponownie uciążliwość zapachową i bliskość inwestycji do jego posesji. Sąd administracyjny uchylił decyzję SKO, wskazując na brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy, czy skarżący posiadał przymiot strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. H.G. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M. Górecka /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga
Burmistrz S. decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. – wydaną na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, 2, 4, art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 2 i 4 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. Nr 80 poz. 717) – ustalił na rzecz Z. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: "dobudowa do dwóch budynków; chlewnia macior i chlewnia tuczników" zlokalizowanej na działce geodezyjnej nr [...] położonej przy ul. [...] w C. Dla inwestycji tej nie ma potrzeby tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, ponieważ z przeprowadzonej analizy oddziaływania na środowisko wynika, że jej negatywny wpływ na otoczenie będzie zbliżony do minimalnego i ograniczony do terenu inwestycji i gruntów inwestora. W planowanych obiektach prowadzony będzie wyłącznie chów trzody chlewnej w ilości [...] DJP, co wraz z obsadą istniejących zabudowań gospodarskich – [...] DJP da łączną produkcję zwierzęcą w ilości około [...] DJP. Tucz trzody chlewnej oparty jest i będzie na technologii głębokiej ściółki, gdzie tuczniki utrzymywane będą na ściółce słomiastej. Natomiast odchowalnia będzie chlewnią bezściółkową - rusztową, podobnie jak planowana budowa chlewni na maciory prośne i porodówkę. Powstająca w tych obiektach gnojowica, tak jak w obiekcie istniejącym, odprowadzana będzie do istniejącego zbiornika na gnojowicę, przy jednoczesnym spłukiwaniu powierzchni chlewni.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w związku z wiążącym się z tuczem trzody chlewnej zjawiskiem rozprzestrzeniania się nieprzyjemnych zapachów, określanych jako odory, inwestor będzie zobowiązany stosować przyjętą technologię i zastosować wskazówki podane w raporcie i wówczas emisja do atmosfery czynników wymienionych w raporcie nie wpłynie negatywnie na stan powietrza atmosferycznego. Celem ograniczenia do minimum emisji wszelkich zanieczyszczeń powietrza (pyły, gazy, drobnoustroje) inwestor planuje stworzenie sfery ochronnej w postaci pasów zieleni, co stanowić będzie najbardziej naturalna profilaktykę i jeden z elementów rolnictwa ekologicznego. Dlatego – w ocenie organu orzekającego – bezzasadne są zastrzeżenia zgłaszane przez S. S., uzasadnione "zbyt bliską odległością planowanego zamierzenia inwestycyjnego i nieprzyjemnymi zapachami w stosunku do jego posesji". Z dniem 01 stycznia 2003r. utracił swą ważność miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S., w którym teren objęty wnioskiem był przeznaczony w części pod budownictwo zagrodowe oraz mieszkaniowe jednorodzinne i w części pod użytkowanie rolnicze. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. teren inwestycji oznaczony jest podobnie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznające sprawę na skutek odwołania wniesionego przez S. S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, zarówno ocena zawarta w raporcie oddziaływania na środowisko, jak i uzgodnienie przedsięwzięcia dokonane przez Wojewodę W., nie dają podstaw do uznania planowanego przedsięwzięcia za uciążliwe.
Poza tym decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga przede wszystkim kwestie związane z lokalizacją inwestycji. Aby istotnie nie powodowała ona uciążliwości musi zostać właściwie zaprojektowana, wybudowana i użytkowana. Są to kolejne etapy realizacji przedsięwzięcia. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor będzie musiał dołączyć kolejny raport o oddziaływaniu na środowisko, sporządzony na podstawie konkretnych rozwiązań projektowych, oceniający te rozwiązania oraz uzgodnienia projektu. To wszystko pozwoli wyeliminować uciążliwość przedsięwzięcia. Poza tym uciążliwość zapachowa ma charakter subiektywny. Nie ma przepisów i kryteriów pozwalających ocenić jakość zapachową powietrza.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez S. S. Skarżący ponownie powtórzył, że budowa chlewni na rusztach i głębokiej ściółce będzie powodowała uciążliwość zapachową, bo "chlewnie te znajdują się zbyt blisko mojej posiadłości".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Ponad dotychczasową argumentację wskazało, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeprowadzono analizę terenów otaczających działkę inwestora. Wynika z niej, że w sąsiedztwie znajdują się obiekty – także duże - o charakterze inwestorskim.
Inwestorzy J. i Z. B. wnieśli o oddalenie skargi twierdząc, iż skarżący nie jest ich bezpośrednim sąsiadem i sam na swojej działce prowadzi hodowlę około [...] sztuk trzody chlewnej.
Udział w sprawie zgłosiła Prokurator Prokuratury Okręgowej H.G., także wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez S. S. Skoro według art. 127 § 1 kpa legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot, który twierdzi, że decyzja organu I instancji dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku prawnego, to powinnością organu odwoławczego było wyjaśnienie, czy osoba wnosząca odwołanie ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przeprowadzonym na wniosek innej osoby nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola względnie subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2001r. I SA 511/2000, Lex nr 54725).
Jak wielokrotnie wyjaśniono w orzecznictwie, stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegająca na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy.
Organy administracyjne w niniejszej sprawie nie wskazały, jakimi przesłankami kierowały się uznając skarżącego za stronę postępowania. Inwestorzy zaprzeczyli na rozprawie, aby działka skarżących przylegała do terenu inwestycji, a prawdziwość tych twierdzeń zdaje się potwierdzać analiza mapy sytuacyjno wysokościowej znajdującej się w aktach administracyjnych. Na mapie tej zaznaczono, że do działki inwestora, usytuowanej przy ul. [...] nr [...] w C., przylegają działki nr [...] i [...], natomiast już po przeciwnej stronie ulicy [...] na wprost działki inwestorów znajdują się posesje o numerach [...] i [...], zaś działka skarżącego nr [...] usytuowana jest dalej i po skosie.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy odwołujący się ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Dopiero gdy się to potwierdzi – można na skutek odwołania S. S. przystąpić do ponownego rozpoznania sprawy. Natomiast stwierdzenie przez organ drugiej instancji, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Dlatego na podstawie art. 145§ 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, oz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ M. Górecka /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga
jw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło