II SA/Sz 889/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-02-08
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, z powodu wadliwości uzasadnienia, jest zgodna z prawem, mimo że skarżący domagał się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, była zgodna z prawem. Sąd uznał, że mimo wadliwości uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, decyzja organu odwoławczego była trafna, ponieważ wskazała na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy pod kątem przyznania skarżącemu niezbędnego wsparcia, co było zgodne z celem ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący J. C. zwrócił się o zasiłek celowy na zakup żywności, środków czystości oraz opłatę za gaz i wodę. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak współpracy skarżącego w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej (odmowa podpisania wywiadu środowiskowego i zawarcia kontraktu socjalnego). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że odmowa przyznania świadczeń byłaby sprzeczna z zasadą pomocy społecznej. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu wadliwe uzasadnienie decyzji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
W dniu [...] r. J. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z prośbą o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, środków czystości oraz uregulowania należności za gaz i wodę.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], w oparciu o art. 4, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), odmówił J. C. przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności, środków czystości oraz na opłatę czynszu i gazu. Uzasadniając zajęte stanowisko organ podał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż J. C. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnego dochodu. Wnioskodawca odmówił jednak podpisania wywiadu środowiskowego i zawarcia kontraktu socjalnego z pracownikiem socjalnym. Tym samym nie podjął współpracy w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie natomiast z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, Odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
J. C. złożył od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] podnosząc, że organ I instancji błędnie wskazał jakoby ubiegał się o pomoc związaną z opłatą czynszu. Odwołujący zarzucił organowi niewskazanie w uzasadnieniu decyzji na czym polegać miał zaproponowany kontrakt oraz niepoddanie należytej analizie uwag przedstawionych przez niego na ostatniej stronie wywiadu środowiskowego. W związku z powyższym, J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską we własnej decyzji z dnia [...] r., nr [...], polegającą na wskazaniu przeznaczenia zasiłku celowego "na opłatę czynszu" zamiast "na opłatę wody".
Po rozpatrzeniu sprawy w skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na mocy art. 138 § 2 k.p.a. i art. 2 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że J. C. jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i nie posiada dochodów. Zainteresowany odmówił w dniu [...] r. podpisania protokołu i zawarcia kontraktu socjalnego, co stanowiło podstawę wydania decyzji przez organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stanęło jednak na stanowisku, że odmowa przyznania J. C. świadczeń na zabezpieczenie potrzeb bytowych w kontekście faktycznego stanu w jakim się znajduje (bezrobocie, ubóstwo) byłaby sprzeczna z zasadą zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społeczny. Tym samym Kolegium poleciło organowi I instancji ponowne rozpatrzenie sprawy pod kątem udzielenia J. C. niezbędnego wsparcia.
J. C. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] zarzucając organowi odwoławczemu niepoddanie szczegółowej analizie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r. w stosunku do którego skarżący przedstawił uwagi co do niewłaściwej, w jego ocenie, formy wypełnienia wywiadu (braku skreśleń w określonych pozycjach, nieścisłości). Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie zacytowało treści zastosowanych przepisów, nie podało faktów, które uznało za udowodnienie, dowodów na których się oparło, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiło wiarygodności i mocy dowodowej oraz nie odniosło się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Powołując te okoliczności J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że jej uzasadnienie nie spełnia wymogów prawa i jest nieważne z mocy prawa.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.
J. C. w dniu [...] r. złożył do Sądu pismo procesowe z dnia [...] r. wraz z 27 załącznikami, w którym podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze. Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu ze wskazanych dokumentów i z nagrania dźwiękowego wywiadu przeprowadzonego w dniu [...] r. oraz o zasądzenie kosztów sądowych, których szczegółowy wykaz i wysokość ([...] zł.) przedstawił na rozprawie w piśmie procesowym noszącym datę [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawa skargi oparta została na zarzucie naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przy formułowaniu uzasadnienia decyzji, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a..
Stosownie do postanowień ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uchylić zaskarżone orzeczenie organu administracji tylko w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść dokonanego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego, które skutkować mogłoby uwzględnieniem skargi.
Wbrew wywodom skargi, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał przesłanki jakimi kierował się formułując takie a nie inne rozstrzygnięcie. Przede wszystkim Kolegium w sposób niewadliwy ustaliło stan faktyczny sprawy w zakresie sytuacji życiowej skarżącego (bezrobocie, brak środków utrzymania). To, że organ nie przywołał wprost dowodów w oparciu o które okoliczności te ustalił oraz, że nie zacytował wszystkich przepisów leżących u podstaw podjętego orzeczenia, nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Wyprowadzone przez Kolegium wnioski znajdują potwierdzenie w materialne dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy (w wywiadzie środowiskowym z dnia 22 marca 2005 r.) a przywołane przepisy (art. 138 § 2 k.p.a., art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) uzasadnione zastosowanie w sprawie.
W ostatnim akapicie uzasadnienia decyzji organ odwoławczy jednoznacznie przedstawił swoje stanowisko stwierdzając, że powołanie się przez organ I instancji na odmowę podpisania wywiadu środowiskowego oraz odmowę zawarcia kontraktu, w określonej sytuacji skarżącego, nie powinno skutkować odmową przyznania pomocy, gdyż było sprzeczne z zasadami wynikającymi z ustawy o pomocy społecznej. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyraźnie wskazało organowi I instancji - dysponentowi środków przeznaczonych na pomoc społeczną - konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy pod kątem przyznania J. C. niezbędnego wsparcia.
Trafnie zatem, w ocenie Sądu, postąpił organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, dając tym samym szansę ponownego przeprowadzenia postępowania i nawiązanie porozumienia pomiędzy J. C. a organem, skutkującego wspólnym uzgodnieniem działań mających na celu umożliwienie wyjścia skarżącemu z trudnej sytuacji życiowej i zawarcia w tym zakresie stosownego kontraktu.
Skarżący winien mieć na uwadze, że w myśl art. 11 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej lub odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej.
Podkreślenia wymaga również fakt, że sentencja zaskarżonej decyzji stanowiąca o istocie rozstrzygnięcia pozostaje w spójności z jej uzasadnieniem i jest w pełni zgodna z oczekiwaniem sformułowanym w odwołaniu, w którym J. C. domagał się uchylenia decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Okoliczności podnoszone w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] r. związane z nieprawidłowościami jakie, w ocenie skarżącego, występują w działaniach organu I instancji oraz poszczególnych pracowników socjalnych, spory prowadzone z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]", nie miały wpływu na wynik zaskarżonego orzeczenia.
Należy wyjaśnić, że w postępowaniu przed sądem administracyjnymi możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne, w związku z czym wniosek o przeprowadzenie dowodu z nagrania dźwiękowego dołączonego przez skarżącego na kasacie magnetofonowej nie mógł zostać uwzględniony.
Sąd nie uwzględnił również wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez skarżącego, bowiem zgodnie z art. 200 p.p.s.a., zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu tylko w razie uwzględnienia skargi.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło