I OSK 907/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-02-09
Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz, Jerzy Bujko, Wojciech Chróścielewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo, ścigane z oskarżenia publicznego, które nastąpiło przed wejściem w życie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, może stanowić podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, jeśli postępowanie karne nadal się toczy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesienie aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo, ścigane z oskarżenia publicznego, stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej na mocy art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, nawet jeśli akt oskarżenia został wniesiony przed wejściem w życie tego przepisu, pod warunkiem, że postępowanie karne nadal się toczy. Sąd podkreślił, że kluczowe jest istnienie stanu zawisłości sprawy karnej przed sądem w dacie obowiązywania przepisu, co nie stanowi naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, a jedynie retrospektywność oceny faktu prawnego według nowego aktu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia M. P. ze służby celnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, z powodu wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo. Akt oskarżenia został wniesiony w grudniu 1994 r., a przepis wprowadzający tę przesłankę zwolnienia wszedł w życie 10 sierpnia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni. M. P. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz niezgodność przepisu z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz /spr./, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Wojciech Chróścielewski, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2005r. sygn. akt 3 II SA/Gd 1628/03 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej oddala skargę kasacyjną
UZASADNIENIE.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) zwalniającą ze służby M. P. w związku z wniesieniem przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji stwierdził, iż we wrześniu 2003 r. Izba Celna w Gdyni otrzymała z Prokuratury Okręgowej w Gdańsku informację o postawieniu M. P. zarzutu popełnienia czynu z art. 240 pkt 1 dawnego k.k. i wniesieniu w dniu 31 grudnia 1994r. do Sądu Okręgowego w Gdańsku aktu oskarżenia.
Podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby stanowił przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wprowadzony ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy-Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122).
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) uznał, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, iż przedmiotem swoich rozważań uczynił przepisy art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b oraz art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy. Wobec tego, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji) kwestia konstytucyjności przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej została w ocenie Sądu rozstrzygnięta.
Nadto Sąd I instancji stwierdził, iż wniesienie aktu oskarżenia mogło uzasadniać zwolnienie ze służby w przyczyn wskazanych w art. 26 pkt 10-12 ustawy o Służbie Celnej. Wprawdzie nie była to przyczyna samoistna, jednakże wprowadzenie jako obligatoryjnej, samoistnej przyczyny zwolnienia ze służby - "wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego"- nie oznacza naruszenia praw nabytych, gdyż nie doszło do nabycia żadnych praw w tym zakresie.
W ocenie Sądu, przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a cytowanej ustawy ma zastosowanie również do tych funkcjonariuszy celnych, przeciwko którym wniesiono akty oskarżenia, określone tym przepisem, przed dniem jego wejścia w życie, jeżeli nadal trwa postępowanie karne zainicjowane ich wniesieniem. Istotne dla możliwości zastosowania przedmiotowego przepisu, jako podstawy prawnej zwolnienia ze służby, jest czy wniesiony został akt oskarżenia o określonej treści przeciwko funkcjonariuszowi służby celnej, tj. czy doszło do wszczęcia postępowania sądowego o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego oraz czy nadal trwa stan zawisłości sprawy przed sądem, zainicjowany jego wniesieniem. Podkreślenia zdaniem Sądu wymaga szczególny charakter służby celnej oraz zadania mające prowadzić do zapewnienia zgodności z prawem przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z tego obszaru (art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Specyfika Służby Celnej nie uzasadnia zróżnicowania sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych, wobec których toczy się postępowanie sądowe, wszczęte wniesieniem aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego w zależności od daty wniesienia aktu oskarżenia.
Jak wynika z akt administracyjnych w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej w Gdyni pismem z dnia 10 września 2003 r. zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w Gdańsku o podanie informacji, dotyczącej postępowania karnego prowadzonego wobec skarżącego i pismem z dnia 15 września 2003 r. został poinformowany o toczącym się postępowaniu sądowym, wszczętym aktem oskarżenia o popełnienie czynu z art. 240 pkt 1 dawnego k.k., wniesionym do Sądu Okręgowego w Gdańsku w dniu 31 grudnia 1994 r. Zatem postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte kiedy obowiązywał już przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Oznacza to, że organ prawidłowo zastosował podstawę zwolnienia skarżącego ze służby, obowiązującą w dacie wszczęcia postępowania i wydania decyzji administracyjnej.
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd I instancji oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę kasacyjną wniósł M. P. zaskarżając powyższy wyroku w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik spraw tj.
a). art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a.- w związku z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz, 643 z póź. zm.) poprzez odmowę wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej podstawy prawnej rozwiązania ze skarżącym stosunku służby, tj. art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t. j. Dz. U. 2004 nr 156, poz. 1641 z póź. zm.) - zwanej dalej ustawą, a w szczególności z art. 2, art. 7,art. 60, art. 65 ust. 1, art. 67 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, co w przypadku stwierdzenia niezgodności tegoż przepisu z Konstytucją skutkowałoby uchyleniem decyzji wydanych na jego podstawie,
b). art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 i art. 10 k.p.a. w związku
z art.81 ust.2 ustawy przez przyjęcie, iż pomimo braku w aktach sprawy formalnego dowodu świadczącego o doręczeniu wnoszącemu skargę zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby celnej, spełniony został wymóg wynikający z art. 61§ 4 i art. 10 k.p.a., a przez to zapewniono wnoszącemu skargę prawo do uczestnictwa w toczącym się postępowaniu i wobec powyższego, strona miała zapewnione w sposób należyty prawo udziału w postępowaniu w swojej sprawie i obrony swoich praw.
c). art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt. b) p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 i art. 10
k.p.a. w związku z art. 81 ust. 2 ustawy przez przyjęcie, iż pomimo
braku w aktach sprawy formalnego dowodu świadczącego o doręczeniu wnoszącemu skargę zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby celnej i ustalenia faktu braku formalnego wszczęcia postępowania administracyjnego, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdy tymczasem zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt. b) p.p.s.a., w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania nakłada na sąd administracyjny obowiązek uchylenia decyzji.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a). art. 25 ust. 1 pkt 8 a ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż użyty w przepisie zwrot "wniesienie aktu oskarżenia należy interpretować szeroko i utożsamiać z zawiśnięciem sprawy karnej i jej pozostawaniem w toku do chwili wydania prawomocnego orzeczenia, co powoduje możliwość rozwiązania stosunku służby z funkcjonariuszem, przeciwko któremu został wniesiony akt oskarżenia przed wejściem w życie art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy - t. j. przed dniem 10.08.2003 r.
b). art. 2 pkt. 3 ustawy oraz art. 60 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż wniesienie w grudniu 1994 r. przeciwko wnoszącemu skargę aktu oskarżenia z art. 240 pkt 1 dawnego kodeksu karnego stanowiło przesłankę obligującą Dyrektora Izby Celnej w Gdyni do zwolnienia wnoszącego skargę ze służby, co stoi w sprzeczności z uprawnieniem obywatela nie karanego za przestępstwo popełnione umyślnie i korzystającego z pełni praw publicznych do pełnienia służby w Służbie Celnej,
c) art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy w związku z art. 2, art. 7, art. 65 ust. 1, art. 67 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż art. 25 ust. 1 pkt 8 a ustawy stanowi przesłankę obligującą Dyrektora Izby Celnej w Gdyni do zwolnienia wnoszącego skargę ze służby w sytuacji, gdy przeciwko wnoszącemu skargę wniesiono akt oskarżenia w grudniu 1994 r., co stanowi naruszenie konstytucyjnych zasad: poprawnej legislacji, zaufania obywateli wobec państwa i prawa, lex retro non agit oraz wolności, jednakowego dostępu do służby publicznej obywateli korzystających z pełni praw publicznych, wolności pracy oraz prawa do zabezpieczenia społecznego oraz zasady proporcjonalności.
W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, iż wprowadzenie zapisu art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy faktycznie narusza istotę prawa przyznanego obywatelom polskim korzystającym z pełni praw publicznych, faktycznie pozbawiając ich prawa dostępu do służby publicznej, bowiem samo wniesienia aktu oskarżenia nie przesądza jeszcze o winie oskarżonego. W przekonaniu skarżącego wniesienie aktu oskarżenia, który jest poprzedzony jedynie postępowaniem przygotowawczym prowadzonym przez organy ścigania, które - odmiennie od orzekającego sądu - nie korzystają z przymiotu niezawisłości i niezależności, nie może stanowić wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, iż funkcjonariusz utracił nieposzlakowaną opinię konieczną do pełnienia funkcji w służbie celnej.
W okresie przed nowelizacją wprowadzającą art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy - po postawieniu zarzutów w postępowaniu przygotowawczym skarżący nie widział potrzeby podejmowania szczególnych działań, które mogłyby doprowadzić do zapobieżenia wniesieniu aktu oskarżenia. Gdyby jednak skarżący wiedział, iż wniesienie aktu oskarżenia będzie pociągać za sobą automatyczny skutek wprowadzony art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy inaczej pokierowałby swoim postępowaniem. Ustawodawca wprowadzając z dnia na dzień przepis art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy w obecnym brzmieniu, bez żadnych przepisów przejściowych naruszył wynikającą z klauzuli państwa prawnego konstytucyjne zasady niedziałania prawa wstecz i związanej z nią zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa.
Jest bezsporne, iż organ nie powiadomił wnoszącego skargę o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby, a w konsekwencji nie sposób ustalić, w jakiej dacie wszczęto przedmiotowe postępowanie. Tym samym, zdaniem wnoszącego skargę, organ nie wykazał, iż zaistniał warunek zastosowania art. 25 ust. 1 pkt. 8 a ustawy w postaci wszczęcia postępowania. Zasadny jest tym samym zarzut naruszenia art. 61 ust. 4 k.p.a., który wprost stanowi o formalnym zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania w jej sprawie, abstrahując całkowicie od kwestii uzyskania przez stronę wiedzy o toczącym się postępowaniu.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku,
2. zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Gdyni wniósł o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, iż zarzuty te są chybione.
Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 25 ust. 1 pkt 8 a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t. j. Dz. U. 2004 nr 156, poz. 1641 z póź. zm.) - zwanej dalej ustawą i art. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej oraz art. 60 Konstytucji RP, a ponadto naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 8 a ustawy w zw. z art. 2, art. 7, art. 65 ust. 1, art. 67 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji R P .
Podkreślić należy, iż ustawa z 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej opublikowana została dnia 10 lipca 2003r., zaś w życie weszła z dniem 10 sierpnia 2003 r. Tak więc zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenie Sądu I instancji o wejściu w życie omawianych przepisów z dniem 10 lipca 2003 r. jest wprawdzie błędne, pozostaje jednak bez wpływu na ostateczny wynik sprawy.
Wprowadzone przez ustawę z 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej zmiany sprowadzały się do dwóch zasadniczych kwestii. Po pierwsze - w art. 25 ust. 1 ustawy, normującym obligatoryjne przesłanki zwolnienia ze służby, wprowadzono nowe punkty 8a i 8b, które przewidujące możliwość takiego zwolnienia również w przypadkach: "8a) wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego, 8b) tymczasowego aresztowania". Po drugie - nadano nowe brzmienie art. 61 ust. 2 ustawy, wedle którego: "Funkcjonariusza celnego, na jego wniosek, przywraca się do służby w wypadku: 1) uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu - jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a, 2) umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu - jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8b."
Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks Celny oraz zmianie ustawy o Służbie Celnej, opublikowany dnia 10 lipca 2003r. stanowi, że postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest przed dniem 10 sierpnia 2003 r. podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, z zastrzeżeniem ust. 2, który jednak nie może mieć żadnego zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte już po wejściu w życie ustawy z 23 kwietnia 2003 r. Bezsporne jest, iż wobec skarżącego został wniesiony akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Omawiany przepis, wbrew temu co twierdzi się w skardze kasacyjnej, ma więc zastosowanie do skarżącego. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż wniesienie aktu oskarżenia nastąpiło przed wejściem w życie powołanego przepisu. Istotą tego przepisu jest samo oskarżenie, a nie data tego oskarżenia. Nie można zatem twierdzić, iż naruszono zasadę nie działania prawa wstecz, bowiem z brzmienia samego przepisu wynika, że do jego zastosowania musi zaistnieć już dana okoliczność tj. musi zostać wniesiony określony akt oskarżenia, istotne jest przy tym to czy nadal trwa stan zawisłości sprawy przed sądem, zainicjowany jego wniesieniem. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z działaniem prawa wstecz lecz z bezpośrednim jego działaniem w związku z istnieniem stanu faktycznego (zawisłości sprawy karnej przed sądem wskutek wniesienia aktu oskarżenia o określonej treści) w dacie obowiązywania przedmiotowego przepisu. Tak więc oceniając legalność decyzji Dyrektora Izby Celnej w Gdyni Sąd I instancji prawidłowo uznał, że decydujące znaczenie ma obowiązujący w dacie jej podjęcia stan prawny sprawy z dnia [...], w którym art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy był jednym z obowiązujących przepisów ustawy o Służbie Celnej. Jak trafnie podniesiono w piśmiennictwie organ celny "nie cofa się w czasie do chwili, gdy wystąpiły zdarzenia, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy, ale ocenia je na dzień wydawania decyzji. Tak więc organ ocenia sytuację prawną funkcjonariusza na dzień wydania decyzji i obowiązywania nowych przepisów, a tę kształtuje także fakt, który zaistniał przed 10 sierpnia 2003 r. Z retroakcją mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby ustawodawca nakazał wydawać decyzję o zwolnieniu na dzień złożenia aktu oskarżenia lub zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, jeśli zaś stary fakt prawny jest oceniany wedle nowego aktu prawnego, wówczas jest to retrospektywność" (artykuł "Retroakcja w prawie administracyjnym" Przemysław Szustakiewicz publ. Radca Prawny 2005/3/54).
Identyczne podejście do rozważanego zagadnienia zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 marca 2002 r., II SA 4012/01, LEX nr 83724. Uznał on, że fakt, iż do skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie doszło jeszcze przed wejściem w życie ustawy o Służbie Celnej nie ma żadnego znaczenia przy podejmowaniu decyzji na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 Ustawy o Służbie Celnej. Przyjęcie innej interpretacji byłoby sprzeczne z art. 2 pkt 3 ustawy wymagającym, aby służbę pełniła osoba, która nie była karana za przestępstwo popełnione umyślnie. Stanowisko Sądu zaprezentowane w odniesieniu do art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, a podzielane przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, ma odpowiednie zastosowanie także w odniesieniu do art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy.
Nie powinno budzić wątpliwości to, że organy administracji winny stosować przy wydawaniu swoich decyzji przepisy prawa obowiązujące w dacie ich podejmowania, co przesądza o tym, iż Dyrektor Izby Celnej prawidłowo zastosował przepisy ustawy o Służbie Celnej uwzględniające zmiany wprowadzone wskazaną nowelizacją. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny miarodajny jest stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, o ile przepisy międzyczasowe nie stanowią inaczej – wyrok NSA z 17 listopada 1982, I SA/kr 664/82, ONSA 1982, z. 2, poz. 106; por. też A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2000, s. 602.
Nie są też trafne wywody skargi kasacyjnej dotyczące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 p.p.s.a.- w związku z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 z póź. zm.) poprzez brak wystąpienia przez Sąd I instancji do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej podstawy prawnej rozwiązania ze skarżącym stosunku służby, tj. art. 25 ust. 1 pkt. 8a ustawy, a w szczególności z art. 2, art. 7,art. 60, art. 65 ust. 1, art. 67 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny bowiem wyrokiem z dnia 19 października 2004 r. uznał, iż jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji R.P. przepis art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122), który to przepis wprowadził do ustawy o Służbie Celnej m.in. powołany wyżej pkt. 8a do przepisu art. 25 ust.1 stanowiącego podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie. Na powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego trafnie wskazał Sąd I instancji, a także zwrócił uwagę skarżący, przytaczając zresztą we wniesionej skardze kasacyjnej znaczne fragmenty zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału.
Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż zarzuty skargi kasacyjnej o charakterze postulatu, że wojewódzki sąd administracyjny "odmówił wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego" nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, o której mowa w przepisie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Taki pogląd został też wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r. (sygn. akt OSK 533/04 ONSAiWSA 2005/1/11).
Chybiony jest w końcu zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 i art. 10 k.p.a. w związku z art.81 ust.2 ustawy.
Na naruszenie przepisów postępowania poprzez uchybienie dyspozycji zawartej w przepisie art. 61 k.p.a. zwrócił uwagę Sąd I instancji, trafnie jednocześnie wskazując, iż nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Okolicznością niekwestionowaną jest fakt, że dopiero w wyniku uzyskania na pytanie organu informacji o wniesieniu aktu oskarżenia do Sądu nastąpiło wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie. Na inną datę wszczęcia postępowania nawet strona skarżąca nie wskazuje. Skarżący nie wykazał, aby brak zawiadomienia go o wszczęciu przedmiotowego postępowania, będący niewątpliwym naruszeniem przepisów proceduralnych, stanowił takie uchybienie, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Podstawą uchylenia decyzji może być bowiem tylko takie naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania. Zauważyć należy, iż decyzja organu I instancji doręczona została skarżącemu, wniósł on od niej odwołanie, nie było też żadnych przeszkód, aby udział skarżącego w postępowaniu przed organem odwoławczym był bardziej aktywny, a nie ograniczał się tylko do wniesienia odwołania. Stwierdzić trzeba, iż brak w aktach sprawy formalnego dowodu świadczącego o doręczeniu wnoszącemu skargę zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby celnej nie stanowi wbrew wywodom strony skarżącej podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. w sytuacji, gdy temuż skarżącemu doręczono decyzje do niego skierowane, które były następnie przez niego zaskarżane. W tej sytuacji nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b) p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło