IV SA/Wa 2004/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Małgorzata Miron, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił fakt opuszczenia przez stronę stałego miejsca pobytu, stanowiący przesłankę do wydania decyzji o wymeldowaniu, uwzględniając zamiar stałego opuszczenia lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o wymeldowaniu, musi nie tylko ustalić fakt opuszczenia przez stronę stałego miejsca pobytu, ale również zbadać i uwzględnić zamiar stałego opuszczenia lokalu. Niewystarczające jest samo stwierdzenie opuszczenia lokalu, jeśli nie towarzyszy mu zamiar trwałego zaprzestania zamieszkiwania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył przepisy KPA dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca zarzuciła decyzji niezgodność z Konstytucją RP, sprzeczność z interesem społecznym i małoletniego dziecka, podnosząc, że lokal jest jej jedynym miejscem zamieszkania i opuściła go w dobrej wierze w celu ratowania małżeństwa, co nie rodzi obowiązku wymeldowania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego, co jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Wojewoda [...] i - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – po rozpatrzeniu odwołania A. A. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003r. o wymeldowaniu A. A. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w [...] października 2003r., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z wniosku Z. S. , Prezydent W. wydał decyzję o wymeldowaniu A. A. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W.. Zdaniem organu odwoławczego decyzja Prezydenta W. jest zasadna. Dokonana przez organ drugiej instancji ocena wyników kontroli meldunkowej i zeznań świadków skutkowała stwierdzeniem, iż A. A. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, co oznacza, że została spełniona wyłączna przesłanka dająca podstawę do wydania przez organ administracji decyzji o wymeldowaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem jedyną przesłanką, jaką bada organ administracji w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego, jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę.
Skargę na wyżej opisaną decyzją Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. A., zarzucając zaskarżonej decyzji, iż jest niezgodna z art. 71 Konstytucji RP, sprzeczna z interesem społecznym jak również "z interesem małoletniego dziecka" skarżącej. A. A. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005r.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że lokal nr [...] przy ulicy [...] w W. jest jej jedynym miejscem zamieszkania. W lokalu tym mieszka w jednym pokoju wraz z matka i starszą siostrą. Sprawa o wymeldowanie skarżącej toczy się od dwóch lat z wniosku jej ojczyma – Z. S.. W tym czasie podmioty upoważnione do przeprowadzenia kontroli meldunkowej ani razu nie dokonały kontroli po godzinie 22:00, czyli w czasie, gdy skarżąca przebywa już w lokalu. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, wyniki kontroli nie odzwierciedlają faktów. Odnosząc się do powołanych w zaskarżonej decyzji zeznań świadków skarżąca zakwestionowała ich prawdziwość podnosząc, iż jej matka zeznawała pod naciskiem ojczyma skarżącej zaś pozostali świadkowie zeznawali "tak jak im wygodniej." Skarżąca przyznała, że opuściła sporny lokal "w dobrej wierze, w celu podjęcia próby ratowania swego małżeństwa. Fakt ten miał miejsce trzy tygodnie przed datą wniesienia skargi a zatem, według skarżącej, nie miała ona obowiązku wymeldowania się ze spornego lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i poparł argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo - odnosząc się do zarzutów skarżącej, w których podnosiła, że "przeprowadzona kontrola meldunkowa nie dała prawdziwego obrazu jej przebywania w lokalu" i podważała prawdziwość zeznań świadków - organ stwierdził, że przedmiotowa kontrola została przeprowadzona zgodnie z art. 79 §1 kpa, po uprzednim poinformowaniu skarżącej o terminie kontroli. Odpowiadając z kolei na zarzut dotyczący prawdziwości zeznań świadków organ stwierdził jedynie, że zeznania świadka Z. M. nie były ze sobą sprzeczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W świetle ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm./ zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby / art. 1 ust. 2 /, a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy / art. 5, art. 6, art. 10 i art. 15 / i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji.
Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych /art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15 / właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie / art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2 /.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem organ musiał ustalić, czy faktycznie spełniona została ustawowa przesłanka wymeldowania skarżącej z miejsca jej stałego pobytu, jaką jest opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ uznał, że A. A. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Jednakże z uzasadnienia decyzji nie wynika jakie okoliczności organ uznał za udowodnione. Czy uznał, że skarżąca opuściła sporny lokal w 1999 roku i zamieszkała z mężem w mieszkaniu jego rodziców tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., czy uznał, że A. A. opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w W. 3 miesiące temu jak zeznała jej matka świadek B. S.. W sytuacji kiedy skarżąca konsekwentnie zaprzecza, że opuściła sporny lokal, ma to istotne znaczenie, co organ uznał za udowodnione. Wiadomo jest, że z faktem opuszczenia stałego miejsca pobytu skutkującym wymeldowaniem łączy się zamiar zainteresowanego trwałego opuszczenia dotychczasowego lokalu. Obowiązek wymeldowania spoczywa na osobie, która opuściła miejsce stałego pobytu. Art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych precyzuje co jest pobytem stałym, a mianowicie zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Tak więc nie każde opuszczenie miejsca stałego pobytu nakłada obowiązek wymeldowania się z lokalu. Obowiązek taki istnieje tylko wtedy, gdy z faktem opuszczenia miejsca pobytu stałego łączy się zamiar stałego opuszczenia tego lokalu.
Tak więc organ musi i tę okoliczność zbadać i odnieść się do niej w uzasadnieniu.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że niewątpliwy jest w sprawie fakt, iż A. A. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, co zostało potwierdzone przez kontrolę meldunkową i świadków. To ostatnie stwierdzenie sugeruje, że organ uznał, iż skarżąca opuściła lokal "3 miesiące temu" jak zeznała jej matka. Bo przecież pierwsza kontrola meldunkowa nie była taka jednoznaczna, ani zeznania świadków nie były zgodne. Do dowodów tych organ sie nie odniósł. Dlatego nie wiadomo jakie faktyczne ustalenia były podstawą wydanej decyzji. Niezasadnie w ocenie Sądu, z uwagi na zasadniczą różnicę w twierdzeniach stron, organ odstąpił od przesłuchania A. A. w charakterze strony. Stwierdzenie w protokole z dnia [...].08.2005r. " Nie wnosi żadnych zastrzeżeń" nie może być traktowane jako przyznanie okoliczności opuszczenia lokalu nr [...] przyl. [...] w W..
Organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien szczegółowo przesłuchać w charakterze strony A. A.. Wypowiedzieć się, jakie okoliczności uznał za udowodnione, w oparciu o jakie dowody i dlaczego dowodom przeciwnym nie dał wiary.
Sąd uznając, że organ w toku postępowania administracyjnego naruszył art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło