VII SA/Wa 1502/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-13
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, może zostać uznana za nieważną w trybie nadzoru, jeśli nie jest dotknięta wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, nie podlega stwierdzeniu nieważności w trybie nadzoru, jeśli nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu weryfikację decyzji pod kątem tych wad, a nie merytoryczne rozstrzyganie sprawy czy ustalanie stanu faktycznego na nowo.Stan faktyczny
Skarżąca A. C. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę z powodu samowoli budowlanej i niewykonania obowiązków legalizacyjnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając brak postępowania wyjaśniającego i nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 luty 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala.
VII S.A./Wa 1502/05
U Z A S A D N I E N I E
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005r na podstawie art. 158§1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2004r, nakazującą A. C. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję gospodarczą o wymiarach w rzucie poziomym, po obrysie 5,50 m x 8,10 m, odbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w narożniku północno-zachodnim działki nr [...], położonej w J. przy ul. [...].
W ocenie organu, kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na wniosek A. C., decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r została wydana zgodnie z prawem i nie wypełnia żadnej z przesłanek art. 156§1 kpa.
Dokonując analizy materiału dowodowego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż A. C. w istniejącym obiekcie budowlanym o wymiarach 5,50 x 8,10m wykonanym na przełomie lat 60-tych i 70- bez pozwolenia na budowę wykonała w latach 2000 – 2001 również bez wymaganego pozwolenia na budowę, roboty budowlane związane ze zmianą konstrukcji dachu oraz wykonaniem ściany frontowej z bloczków gazobetonowych.
W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], postanowieniem z dnia [...] września 2003r na podstawie art. 48 ust 2 i ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r, nr 106, poz. 1126 ze zm.) wstrzymał roboty budowlane nakładając jednocześnie na A. C.
- obowiązek przedstawienia do dnia 30.12.2003r zaświadczenia Burmistrza Miasta W. o zgodności ww. obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego ww. obiektu
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], decyzją z dnia [...] lipca 2004r na podstawie art. 48 ust 1 i ust 4 prawa budowlanego nakazał A. C. rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Powyższa decyzja wskutek odwołania A. C. została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r.
Odnosząc się do argumentów skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż remont budynku polegający na wymianie konstrukcji dachowej i wymurowaniu ściany frontowej z bloczków gazobetonowych wymagał pozwolenia na budowę.
Ponadto, skarżąca pomimo podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie wykonała nałożonych obowiązków dlatego decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana zgodnie z prawem.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2005r.
Organ podtrzymał argumentację zawartą w poprzedniej decyzji.
Odnosząc się do podnoszonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii nałożonego obowiązku dokonania rozbiórki całości budynku, a nie tylko jego części obejmującej wykonane w 2000r roboty budowlane, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w postaci oględzin spornego obiektu.
W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 14 lipca 2005r Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż skarżąca dokonała budowy obiektu budowlanego (stołówki ) wyposażonego w instalacje wodnokanalizacyjną, elektryczną oraz w.c.
W ocenie organu, obiekt ten wykonany bez pozwolenia na budowę w niczym nie przypomina altany której remont wskutek częściowego zawalenia został przez skarżącą zgłoszony do Urzędu Miejskiego we W.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił również, iż postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania remontu zostało umorzone decyzją Burmistrza Miasta W. z dnia [...] marca 2001r po ustaleniu, że skarżąca przystąpiła do prac budowlanych polegających na budowie budynku murowanego o pow. 50m2 bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. C.
Skarżąca podnosi, iż organ rozpatrując ponownie sprawę ograniczył się tylko do przeprowadzenia wizji lokalnej i dokonania oceny charakteru wykonanych robót.
Zarzuca organowi brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustosunkowania się do zarzutów dotyczących:
- przyczyn nie złożenia przez skarżącą dokumentów określonych w postanowieniu z dnia [...] września 2003r, twierdząc, że nie uczyniła tego z powodu opieszałości organów administracji.
- Prawidłowości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego do budynku wzniesionego w roku 1969
Skarżąca kwestionuje też ustalenia zawarte w protokole oględzin przeprowadzonych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie oparcia konstrukcji dachu na ścianach nad parterem i nadmurowania ogrodzenia.
Skarżąca podkreśla, iż " wykonane prace budowlane mieszczą się w definicji remontu" bowiem wymienione zostało poszycie dachu i ściana frontowa.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Na wstępie należało rozpoznać wniosek pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy z uwagi na chorobę skarżącej, która uniemożliwiła jej osobiste stawiennictwo na rozprawie.
Sąd oddalił wniosek uznając, iż skarżąca nie była wezwana do osobistego stawiennictwa w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy (art. 91§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził skargę i prawidłowo został zawiadomiony o terminie rozprawy.
W tej sytuacji, sąd uznał, iż obecność pełnomocnika na rozprawie zabezpiecza prawo do obrotu interesu skarżącej.
Ponadto, z przedstawionej kserokopii zaświadczenia lekarskiego wynika jedynie, iż skarżąca jest niezdolna do pracy, a nie do stawiennictwa na rozprawie.
W niniejszej sprawie postępowanie przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego było prowadzone w trybie nadzoru w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2004r, nakazującą A. C. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję gospodarczą o wymiarach w rzucie poziomym, po obrysie 5,50 m x 8,10 m, odbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w narożniku północno-zachodnim działki nr [...], położonej w J. przy ul. [...].
Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 §1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji administracyjnych stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.
Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji zarówno ostatecznej jak i nieostatecznej w granicach określonych w art. 156 §1 kpa.
Przepis art. 156 §1 kpa nie uprawnia bowiem organu orzekającego do rozpatrywania sprawy merytorycznie " co do jej istoty" tak jak w postępowaniu odwoławczym lecz wyłącznie w granicach określonych w art. 156 §1 kpa.
Tak więc, jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 §1 kpa, organ nadzoru – niezależnie od tego czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony czy z urzędu jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa ze wskazaniem okoliczności z powodu których nie stwierdził jej nieważności.
Granice zatem, w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie wiążą organu nadzoru.
W rozpatrywanej sprawie, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2004r, nakazującą A. C. rozbiórkę obiektu budowlanego zapadła na podstawie art.48 ust 1 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r, nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Przed jej podjęciem, organ nadzoru budowlanego dostrzegając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2003r na podstawie art. 48 ust 2 i ust 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane nakładając na skarżącą określone obowiązki.
Niewykonanie nałożonych obowiązków skutkowało wydaniem kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji rozbiórkowej.
Prawidłowo, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2004r, nakazującą A. C. rozbiórkę obiektu budowlanego nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156§1 kpa..
W szczególności decyzji tej nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa
Należy zauważyć, iż skarżąca nie podnosi w skardze jaki przepis prawa został naruszony i dlaczego w stopniu rażącym.
Zarzut skargi sprowadza się jedynie do braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie prawidłowości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Zarzut ten jest nieuzasadniony bowiem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał ustaleń stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy i uzasadnienia zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Ponadto, w dniu 14 lipca 2005r organ przeprowadził dodatkowe oględziny spornego obiektu budowlanego co stanowi działanie wykraczające poza ramy prowadzonego postępowania nadzorczego.
Celem postępowania nadzorczego nie jest bowiem wyjaśnienie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy lecz zweryfikowanie decyzji pod kątem przesłanek z art. 156§1 kpa według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania.
Z dokonanego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sprawdzenia prawidłowości zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca w dniu 5 października 2000r zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych w zakresie remontu altany w związku z jej częściowym zawaleniem.
Postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia zostało następnie decyzją Burmistrza Miasta W. z dnia [...] marca 2001r umorzone na podstawie art. 105§1 kpa jako bezprzedmiotowe wobec stwierdzenia, iż skarżąca wykonuje już roboty polegające na budowie budynku murowanego o pow. zabudowy ok. 50m2 bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Sprawa stwierdzonej samowoli budowlanej została przekazana do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., który w wyniku przeprowadzanych oględzin ustalił, iż skarżąca dokonała w 2001r przebudowy polegającej na zmianie konstrukcji dachowej i wykonaniu ściany frontowej z bloczków gazobetonowych.
W związku z możliwością zalegalizowania samowoli budowlanej wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie 11 lipca 2003r, organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2003r na podstawie art. 48 ust 2 i ust 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane nakładając na skarżącą określone obowiązki.
Niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, spowodowało wydanie na podstawie art. 48 ust 1 i ust 4 Prawa budowlanego kwestionowanej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy decyzja nakazująca rozbiórkę jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156§1 kpa.
Sąd uznał, iż decyzja kontrolowana w trybie nadzoru została wydana w oparciu o właściwe przepisy prawa i nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156§1 kpa.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło