II SA/Bk 787/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zadaszenia tarasu oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] nakazującą G. i A. B: 1. rozbiórkę wykonanego zadaszenia tarasu od strony ogrodu przy budynku mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej, położonego na działce przy ul. Cz. K. [...] w B., 2. rozbiórkę czterech murowanych słupów stanowiących podporę konstrukcji w/w zadaszenia, 3. rozbiórkę drewnianej ścianki wykonanej na tarasie po granicy działki, 4. uprzątnięcie terenu po robotach rozbiórkowych, 5. powiadomienie niezwłocznie Inspektoratu o wykonaniu nakazanych czynności. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w dniu 28.10.2002r. wszczął z wniosku G. J.-C. postępowanie administracyjne w sprawie zadaszenia tarasu przy budynku mieszkalnym na działce przy ul. Cz. K. [...] w B. stanowiącym własność wspólną G. i A. B. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że A. B. działając w warunkach samowoli budowlanej zrealizował w latach 1997 - 2001 zadaszenie tarasu poprzez wybudowanie na żelbetowej płycie tarasu czterech murowanych słupów nośnych, na których oparto drewnianą konstrukcję więźby zadaszenia wraz z pokryciem dachowym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za wdrożeniem procedury legalizacyjnej wynikającej z art.49 ustawy Prawo budowlane z 1994r. i decyzją z dnia [...].01.2003r. nr [...] nakazał w oparciu o art.48 w/w ustawy rozebranie zadaszenia tarasu, czterech murowanych słupów, drewnianej ścianki wykonanej na tarasie po granicy działki oraz uporządkowanie terenu po robotach rozbiórkowych. W wyniku czynności wyjaśniających dokonanych w trakcie postępowania odwoławczego (odwołanie z dnia 21.01.2003r. G. i A. B. od decyzji z dnia [...].01.2003r. organu I instancji) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ustalił, że: 1. Na żelbetowym tarasie budynku mieszkalnego przy ul. Cz. K. [...] w B. wykonano cztery murowane słupy stanowiące konstrukcje wsporczą drewnianej więźby dachowej zadaszenia tarasu. Zadaszenie pokryte zostało blachą i posiada urządzenia odprowadzające wody opadowe. 2. W wyniku robót budowlanych rozpoczętych samowolnie w roku 1997 przez A. B. powstała nowa część obiektu budowlanego, której realizacja nie była objęta pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego z dnia 31.12.1985r. 3. Wykonanie przedmiotowego zakresu robót wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. 4. Bazując na zeznaniach świadków oraz zainteresowanych stron postępowania uznano, że inwestycja była realizowana w latach 1997 - 2001, a zatem data zakończenia robót budowlanych związanych z wykonaniem przedmiotu postępowania nie pozwala na wdrożenie procedury legalizacyjnej w oparciu o art.49 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Biorąc powyższe pod uwagę decyzją z dnia [...].03.2003r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję z dnia [...].01.2003r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wykonanego samowolnie zadaszenia tarasu przy budynku mieszkalnym. W wyniku zaskarżenia do Sądu Administracyjnego w/w decyzja została uchylona wyrokiem z dnia [...].09.2003r. sygn. akt [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał ustalenia organu podjęte w kwestii klasyfikacji wykonanych robót za trafne (roboty budowlane związane z wykonaniem zadaszenia tarasu wymagały uzyskania stosownego pozwolenia na budowę). Podjętej decyzji zarzucił natomiast niedostateczne umotywowanie i brak przekonujących dowodów pozwalających wysunąć tezę, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności przemawiające za wdrożeniem procedury legalizacyjnej w oparciu o art.49 ustawy prawo budowlane z 1994r. Po wyroku Sądu decyzją z dnia [...].11.2003r. nr [...] Wojewódzki P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił w całości decyzję z dnia [...].01.2003r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcia na obowiązujących od dnia 11.07.2003r. przepisach znowelizowanej ustawy Prawo budowlane, które w sposób radykalny zmieniły procedury legalizacyjne obowiązujące w prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego postępowaniach administracyjnych dotyczących samowoli budowlanych. Postanowieniem z dnia [...].04.2004r. nr [...], podjętym w oparciu o art.48 ust.2 i 3 ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane i nakazał G. i A. B. przedłożyć w terminie do 30.05.2004r. wskazane w sentencji dokumenty (zaświadczenie Prezydenta Miasta B. o zgodności wykonanego zadaszenia z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego przez osobę uprawnioną, opinię techniczną w kwestii wykonanych robót, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), które pozwolą organowi podjąć decyzję w sprawie zalegalizowania wykonanego samowolnie zakresu robót. Z uwagi na niewykonanie przez zobowiązanych nałożonego obowiązku, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2005r. nakazał, w oparciu o art.48 ust. l w/w ustawy, rozbiórkę poszczególnych elementów wykonanego samowolnie zadaszenia tarasu oraz uprzątnięcie terenu po robotach rozbiórkowych. Od przedmiotowej decyzji odwołali się G. i A. B. Organ odwoławczy zważył co następuje: W okresie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane z 1994r. przed nowelizacją, która weszła w życie z dniem 11.07.2003r., sprawę obiektów budowlanych zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej po dniu 1.01.1995 regulowały przepisy art. 48 i 49. W przypadkach, gdy od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części upłynęło 5 lat wdrażane było postępowanie legalizacyjne. Znowelizowana ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, obowiązująca w dniu orzekania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (postanowienie z dnia 7.04.2004r., decyzja z dnia 11.04.2005r.) ustawa Prawo budowlane z 1994r. nakazuje organom nadzoru budowlanego prowadzenie postępowań administracyjnych w stosunku do samowoli budowlanych, których budowę zakończono po 1.01.1995r, w oparciu o procedury legalizacyjne wynikające z art.48,art.49b i art. 50-51 w nowym brzmieniu. Przy rozpatrywaniu sprawy istotne było zatem ustalenie daty zakończenia budowy (przed czy też po 1.01.1995r.) gdyż przesądza ona o zastosowaniu przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. lub 1974 r. W przedmiotowej sprawie - w ocenie organu odwoławczego - fakt ten został niezbicie udowodniony. Roboty budowlane przy realizacji zadaszenia rozpoczęto w roku 1997 i data ich zakończenia, w obecnym stanie prawnym obowiązującym przy legalizacji obiektów, nie ma znaczenia, a tym samym nie wymaga udowodnienia przez organy nadzoru budowlanego w myśl ogólnej zasady wynikającej z art. 12 Kpa. W sposób bezsporny został również ustalony fakt samowolnego wykonania przez A. B. robót budowlanych, których zakres zobowiązywał inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę przed ich rozpoczęciem. W związku z powyższym zarzut rażącego naruszenia przepisów zawartych w art.7, art. 12, art.35 i art.75 Kpa oraz przepisów ustawy Prawo budowlane zawarty w odwołaniu z dnia 16.04 2005r. organ uznał za nieuzasadniony. Postanowieniem z dnia [...].04.2004r. podjętym w oparciu o art. 48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane nakazano G. i A. B. wykonanie czynności, które pozwolą podjąć decyzje w sprawie legalizacji samowolnie zrealizowanego zakresu robót. Niewywiązanie się z nałożonego obowiązku skutkowało wydaniem decyzji z dnia 11.04.2005r., podjętej w oparciu o art.48 ust. l w związku z art.48 ust.4 w/w ustawy, nakazującej rozbiórkę wykonanej samowolnie części obiektu budowlanego (słupy nośne, konstrukcja więźby dachowej, drewniana ścianka). Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. A. B. i zarzucił: 1. rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności postanowień art. 6, 7, 8, 9, 12, 10, 35, 75, 77§1 i 107§3 poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w sposób rzetelny i zgodny z zebranymi w sprawie oraz zgłaszanymi przez skarżącego dowodami, 2. rażące naruszenie postanowień ustawy prawa budowlanego wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- prawo budowlane, poprzez naruszenie art. 7, 3. sprzeczność ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ze stanem faktycznym sprawy, 4. niewykonanie zaleceń Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w B. zawartych w wyroku z dnia [...] września 2003r., sygn. akt [...] Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona. W celu oceny legalności zaskarżonej decyzji przytoczyć należy końcowe zdanie z uzasadnienia wyroku NSA z [...].09.2003r. sygn. akt [...], którym to wyrokiem Sąd uchylił ostateczna decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...].03.2003r. w przedmiocie nakazu rozbiórki zadaszenia tarasu. Mianowicie Sąd stwierdził, iż: "Konsekwencją jej uchylenia będzie konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania i oceny dowodów przy uwzględnieniu zmiany prawa budowlanego wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 8, poz. 718) stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 tejże ustawy zmieniającej". Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z zaleceniem Sądu, organy nadzoru budowlanego, rozpoznające ponownie sprawę samowolnie wybudowanego zadaszenia tarasu, przeprowadziły postępowanie administracyjne i rozstrzygały sprawę, stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 27.03.2003r., na podstawie art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 prawa budowlanego. Bezzasadne są zatem zarzuty skargi (sformułowane w pkt 2 oraz 4 tego pisma procesowego), dotyczące rażącego naruszenia przepisu art. 7 ustawy z 27.03.2003r. oraz niewykonania zaleceń NSA OZ w B. zawartych w wyroku z [...].09.2003r. sygn. akt [...]. Z treści skargi wynika, iż Skarżący nie chcą przyjąć do wiadomości, że organy administracyjne prowadzące postępowanie po wyroku Sądu administracyjnego z [...].09.2003r. były zobowiązane do zastosowania w sprawie nowych regulacji prawnych, wprowadzonych do ustawy - Prawo budowlane z 1994r. od dnia 11.07.2003r., które to rozwiązania traktują problem i skutki samowoli budowlanych w sposób odmienny od dotychczas obowiązujących przepisów. Po dniu 11.07.2003r. organy nadzoru budowlanego utraciły możliwość legalizowania samowoli budowlanych z uwagi na upływ czasu – upływ 5-ciu lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego - w trybie przepisu art. 49 prawa budowlanego, obowiązującego do dnia 11.07.2003r. Do obiektów wybudowanych samowolnie pod rządami ustawy z 07.07.1994r. – Prawo budowlane, tj. po 01.01.1995r. mają obecnie zastosowanie zasady legalizacji samowoli budowlanej określone przepisach art. 48 oraz 49 ustawy, w brzmieniu ustalonym ustawą z 27.03.2003r. Aktualnie obowiązująca procedura legalizacyjna przewiduje nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności określonych przepisem art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 ustawy, w przypadku niespełnienia obowiązku w wyznaczonym terminie stosuje się przepis, ust. 1 tego artykułu; przepis ust. 1 zobowiązuje właściwy organ do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie organy postąpiły zgodnie z powyżej przedstawioną procedurą. Postanowieniem z dnia [...].04.2004r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 i3 prawa budowlanego, nałożono na inwestorów obowiązek przedstawienia szeregu dokumentów, które miały stanowić podstawę do rozstrzygnięcia przez organ o legalizacji samowolnie wykonanych robót. Niewykonanie obowiązku w wyznaczonym terminie musiało spowodować wydanie, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 prawa budowlanego, decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszenia tarasu, Nie można zatem dopatrzeć się, aby zachodziła sprzeczność ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ze stanem faktycznym sprawy. Bezzasadny jest także zarzut skargi naruszenia szeregu wymienionych tam przepisów postępowania, powodujących – zdaniem skarżących – niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Dla rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miały istotne znaczenie następujące okoliczności; czy zadaszenie tarasu zostało zbudowane samowolnie, i kiedy rozpoczęto budowę zadaszenia. O tym, iż budowa zadaszenia ma charakter samowoli budowlanej przesądziła już ocena Sądu zawarta w uzasadnieniu wyroku z [...].09.2003r. Datę rozpoczęcia budowy zadaszenia (rok 1997) ustalono na podstawie oświadczenia samych skarżących . Data zakończenia samowolnej budowy zadaszenia nie ma prawnego znaczenia w stosowaniu procedury legalizacyjnej na podstawie obecnie obowiązujących przepisów art. 48 oraz 49 prawa budowlanego z 1994r. Dlatego też nie można czynić zarzutu , iż organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, dlatego, że nie wyjaśniły daty zakończenia budowy. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).