II SA/Gd 104/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-02-15
Skład orzekający: Jolanta Górska, Wanda Antończyk, Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przebudowa elewacji budynku, polegająca na zmianie wielkości, podziału i rozmieszczenia otworów okiennych i drzwiowych parteru, stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Przebudowa elewacji budynku, polegająca na zmianie wielkości, podziału i rozmieszczenia otworów okiennych i drzwiowych parteru, wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu tylko wtedy, gdy powoduje zmianę sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co należy rozumieć jako zmianę funkcji danego terenu. Organy administracji nie wyjaśniły tej kwestii, naruszając tym samym art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżący J. i J. O. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta odmawiającą uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przebudowy elewacji budynku. Skarżący zarzucali naruszenie prawa procesowego, pominięcie ich jako strony, a także próbę legalizacji samowoli budowlanej i naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i nie wymaga ustalenia nowych warunków zabudowy, a zarzuty dotyczące samowoli budowlanej powinny być rozpatrywane w innym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących i orzekł, że decyzje te nie mogą być wykonywane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 7 listopada 2003 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200,- (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonywane.
Decyzją z dnia 7 listopada [...]03 r. nr [...] Burmistrz Miasta w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia stwierdził wydanie decyzji Burmistrza Miasta z dnia 1 marca [...]01 r. nr [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie elewacji (od strony ulicy) parteru budynku mieszkalno-usługowego położonego na działce nr [...] przy ulicy S. w z naruszeniem prawa, tj. bez udziału jednej ze stron bez jej winy w postępowaniu administracyjnym, w punkcie drugim zaś – odmówił uchylenia wyżej wymienionej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu organ podał, iż J. i J. O. wystąpili o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją Burmistrza Miasta z dnia 1 marca [...]01 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jako przyczynę wniosku o wznowienie postępowania wskazano pominięcie wnioskodawców i nie zapewnienie im udziału w postępowaniu, pomimo przysługującego im statusu strony. Jak wskazał organ, przebudowa nie ingeruje w konstrukcję graniczącego budynku i nie powoduje uciążliwości, która mogłaby negatywnie oddziaływać na sąsiedztwo. Z tych też powodów J. i J. O., jako właściciele sąsiedniej nieruchomości, będącej przedmiotem inwestycji, nie zostali uznani za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Decyzja Burmistrza Miasta z dnia 1 marca [...]01 r. została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek uwzględnienia odwołania J. i J. O. W tej sytuacji, postanowieniem z dnia 9 września [...]03 r. nr [...] Burmistrz Miasta orzekł o wznowieniu postępowania administracyjnego. Jednocześnie poinformowano zainteresowanych o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami, materiałami i zgłoszonymi żądaniami oraz wypowiedzenia się w tym zakresie. W odpowiedzi na powyższe J. i J. O. wnieśli o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wykonania budynku przy ulicy S. [...] przez sąd administracyjny w Gdańsku. Ustaliwszy, iż przedmiotem postępowania przed tym sądem jest kwestia wykonania w budynku przy ulicy S. [...] określonych robót budowlanych w celu likwidacji przyczyn zamakania ściany sąsiedniego budynku przy ulicy S. [...], a więc sprawy techniczne użytkowania budynków, organ nie znalazł podstaw do zawieszenia wznowionego postępowania (postanowienie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania). Analizując sprawę organ pierwszej instancji stwierdził, że decyzja z dnia 1 marca 2001 r. została wydania z naruszeniem prawa z powodu braku udziału J. i J. O. Nadto organ podał, że inwestycja polegająca na przebudowie elewacji od strony ulicy parteru budynku mieszkalno-usługowego położonego na działce nr [...] przy ulicy S. w L. nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego śródmieścia zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Lęborku nr VI-47/94 z dnia 9 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Woj. Słupskiego nr 42 z dnia 16 grudnia 1994 r., poz. 234). Zgodnie z tym planem w/w działka przynależy do terenu oznaczonego symbolem 4.01.U o dominującej funkcji usługowej. Powołując się na treść art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym organ podkreślił, że nie można odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jeśli zamiar inwestycyjny nie jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto, organ powołał się na treść art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i podał, że sprawa zgodności planowanego zamierzenia budowlanego z przepisami prawa budowlanego realizuje się w praktyce poprzez opracowanie zgodnego z nimi projektu budowlanego, a dopiero na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę może nastąpić weryfikacja skonkretyzowanego w projekcie zamierzenia z przepisami prawa. W związku z tym, zdaniem organu pierwszej instancji, wadliwość procesowa decyzji nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i brak jest podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji, gdyż w sprawie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. i J. O. wnieśli o jej uchylenie w całości, jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu odwołujący podnieśli, iż decyzja wydana została jedynie w oparciu o zapisy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego z pominięciem kwestii dotyczących stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, na której doszło już do przeprowadzenia bezprawnego zamierzenia budowlanego. Zdaniem odwołujących w rozstrzygnięciu swym organ całkowicie pomija kwestię zgodności powstałego zamierzenia z przepisami prawa. Powołując się w decyzji na treść art. 5 ustawy Prawo budowlane, ten sam organ nie uwzględnia wymogu projektowania, budowania obiektów zgodnie z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi normami i zasadami wiedzy technicznej. Odwołujący podkreślili, że w odniesieniu do działki o nr [...] zabudowa była dwukrotnie akceptowana – po raz pierwszy w informacji o terenie z dnia 19 września 1984 r. wraz załącznikiem graficznym oraz ponownie w decyzji nr [...] z dnia 14 marca 1985 r., w której udzielono planu realizacyjnego i pozwolenia budowlanego na budynek mieszkalno-usługowy. Pomimo tego, budynek na ulicy S. [...] wybudowany został z przekroczeniem granic, co znalazło akceptację w ostatecznych decyzjach administracyjnych stosownych organów administracji. Zdaniem odwołujących, prowadzone postępowanie administracyjne i zaskarżona decyzja naruszają art. 2 Konstytucji oraz art. 7, 8 i 11 k.p.a.
Po rozpoznaniu niniejszego odwołania, decyzją z dnia 10 grudnia 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących instytucji wznowienia postępowania administracyjnego: art. 145 § 1 k.p.a., art. 1 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a., który stanowi, iż nie uchyla się decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowionego postępowania trzeba wydać decyzję identyczną w swojej treści z decyzją dotychczasową. Nadto, organ powołał treść art. 40 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym celem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest wyłącznie przesądzenie, czy zamierzona inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu, a w przypadku jego braku – z przepisami szczególnymi. W art. 43 tej ustawy ustawodawca przesądza, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeśli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tego wynika, zdaniem organu, że odmowa jest dozwolona tylko w takim przypadku, gdy realizacja zamierzenia inwestycyjnego nie da się pogodzić z funkcją, jaka dla danego terenu przewidziana została w planie, powodując jednocześnie faktyczną zmianę zagospodarowania terenu. Z załączonego materiału dowodowego wynika, iż zamierzenie inwestorów znajduje oparcie w przeznaczeniu terenu, wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowana przebudowa elewacji od strony ulicy, polegająca na zmianie wielkości, podziału i rozmieszczenia otworów okiennych i drzwiowych, jest zgodna z obowiązującym planem, toteż organ nie miał podstaw do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy dla tejże inwestycji. Ponadto, decyzja została uzgodniona pozytywnie z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Jak wskazał organ, budowa obiektu objęta była odrębnym postępowaniem administracyjnym, prowadzonym na podstawie pozwolenia na budowę i nadzorowana przez właściwe służby nadzoru budowlanego. Art. 5 ustawy prawo budowlane, jak wskazał organ odwoławczy odwołującym dotyczy kolejnego etapu inwestycyjnego, tj. postępowania o uzyskaniu pozwolenia na budowę. W decyzjach ustalających warunki zabudowy dokonuje się zapisów, w celu ochrony interesów osób trzecich, by projektować i realizować inwestycje zgodnie z postanowieniami art. 5 ustawy Prawo budowlane. Brak tego zapisu nie oznacza jednak, że można odstąpić od tych wymogów przy udzielaniu pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego przez nieuwzględnienie słusznego interesu strony Kolegium wskazało, że w równym stopniu musi uwzględniać zarówno interes odwołujących jak i wnioskodawcy. Zdaniem organu, inwestycja polegająca na przebudowie elewacji od strony ulicy – nie narusza w żadnym stopniu interesu odwołujących.
W skardze na powyższą decyzję J. i J. O. wnieśli o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż zabudowa i zagospodarowanie działki nr [...], zabudowanej zespołem budynków jednorodzinnych z usługami na parterze, zostało trzykrotnie zaakceptowane i przyjęte do realizacji: po raz pierwszy – w ówczesnej uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 18 grudnia 1972 r., po raz wtóry – w informacji o terenie z załącznikiem graficznym z 1984 r. oraz po raz trzeci – w decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-usługowego z dnia 14 marca 1985 r. Jak podali skarżący, w dniu 1 marca [...]01 r. Burmistrz Miasta wydał "tajną decyzję, tworzącą prawa nabyte dla stron", pomijając całkowicie zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i ustalając nowe warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, które odmiennie ustaliły funkcję piętra z mieszkalnej w handlową. Skarżący podali, iż Burmistrz Miasta ma pełną świadomość, że budynek na ulicy S. został zrealizowany niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną i z przekroczeniem granic działki [...], a mimo to w marcu 1992 r. dokonał odbioru budynku. Zdaniem skarżących, decyzja nr [...] zmieniająca warunki zabudowy przyjęte jako obowiązujące w decyzji nr [...] jest próbą legalizacji samowoli budowlanej. Nadto skarżący argumentują, że sprawa zatwierdzona ostateczną decyzją nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne rozpoznanie sprawy i inne rozstrzygnięcie pociąga za sobą bowiem sankcję nieważności. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy podczas rozpatrywania ich odwołania ograniczył się tylko do badania zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, pomijając całkowicie kwestię zgodności zamierzenia z prawem i poprzednią decyzją.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym skarżących z dnia 22 marca 2004 r. skarżący podtrzymali swe stanowisko, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia 26 lutego 2003 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie elewacji stanowi w istocie próbę legalizacji samowoli budowlanej popełnionej podczas budowy tego budynku. Budynek przy ulicy S. [...] został bowiem wybudowany z przekroczeniem o około 3 m granic działki o numerze [...], a nadto – wbrew ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego – powyższą decyzją usankcjonowano wykonanie jednego otworu wejściowego do sklepu na piętrze budynku. Bezspornie zatem, jak podkreślają skarżący, decyzja zmienia plan zagospodarowania, modyfikując funkcję piętra z mieszkalnej na handlowa. Decyzja o numerze [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu działki numer [...] została wydana na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego, przewidującego na tym terenie zespół budynków jednorodzinnych z usługami na parterze. Stanowiła ona podstawę wydanego pozwolenia na budowę i zdaniem skarżących, nie wygasa nawet w razie uchwalenia nowego lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wzmocniona ochrona prawna uzasadniona jest w takim przypadku nie tylko ze względu na ochronę własności, ale i potrzeby gwarancji ochrony pewności prawa i zaufania obywateli do Państwa. W dalszej części pisma skarżący wskazali na treść art. 39 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na brak zasadności wydawania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w niniejszym stanie faktycznym. Zdaniem skarżących, na straży ich praw, w tym prawa własności i ochrony stosunków sąsiedzkich, stoją nie tylko ustawy, ale także Konstytucja. Niedopuszczalne jest sankcjonowanie działań na szkodę sąsiadów poprzez wydanie decyzji zezwalającej na wykonanie wejścia do sklepu w miejscu i sposób, który jest jednym z powodów zalewania wodami opadowymi budynku sąsiedniego. Skarżący zwrócili również uwagę, że w niniejszej sprawie organy administracji konsekwentnie pomijają jako dowód zatwierdzony plan zagospodarowania terenu zespołu budynków jednorodzinnych (z usługami na parterze), powołując się na inny plan i symbol "4.01.U o dominującej funkcji usługowej".
Wraz z pismem z dnia 20 stycznia 2006 r. skarżący przysłali do sądu kserokopię decyzji Burmistrza Miasta z dnia 24 maja 1991 r. [...] nakazującej wykonanie okapu dachowego w tylnej elewacji budynku zlokalizowanego przy ulicy S. [...], oddzielającego pierwszą i drugą kondygnację od poddasza oraz przestawienie pozostałych wprowadzonych zmian do zatwierdzonego projektu technicznego na rysunku we wskazanym terminie. W uzasadnieniu tej decyzji wyraźnie stwierdza się, że w/w obiekt został wybudowany niezgodnie z dokumentacją techniczną: zmieniono wielkość i układ drzwi, pomijając jedno okno, a elewacji tylnej nie wykonano okapu dachowego oraz ścianek bocznych na wspornikowych balkonach. Zdaniem skarżących, powyższa decyzja przesądza o łamaniu prawa przez Burmistrza Miasta i tuszowaniu tej okoliczności za pomocą kolejnego postępowania w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczącego tej samej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca [...]02 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest przez Sąd w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji.
Skarga, jako zasadna, zasługuje na uwzględnienie a argumenty w niej podniesione są częściowo uzasadnione.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, która polega na przebudowie elewacji budynku mieszczącego się w L. przy ulicy S. [...] przez wymianę stolarki okiennej i zmianę wielkości, podziału i rozmieszczenia otworów okiennych w drzwiowych parteru tegoż budynku.
Zgodnie z obowiązującym z mocy art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca [...]03 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.) ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...), określenie przeznaczenia i ustalenie warunków zagospodarowania terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej na podstawie obowiązujących ustaw. Powyższe oznacza, że ustawodawca przypisuje szczególną rolę w systemie planowania przestrzennego miejscowemu planowi zagospodarowania przestrzennego, który powinien spełniać dwojaką funkcję: ustalać przeznaczenie terenu oraz określać warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jako podstawa rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszym stanie faktycznym wskazany został art. 40 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, na podstawie przepisów szczególnych. Jak wynika z akt administracyjnych, w odniesieniu do śródmieścia , gdzie znajduje ulica S. [...], obowiązuje uchwała nr VI-47/94 Rady Miejskiej w Lęborku z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego śródmieścia (Dz. Urz. Woj. Słupskiego nr 42, poz. 234). Ustalenia szczegółowe miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla rejonu skrzyżowania A. i N. (obejmującego także ulicę S.) wskazują, iż dominującą funkcją przeznaczenia tego terenu jest funkcja usługowa (pkt 5.5.2.1). Postanowienia planu przesądzają również, że wyklucza się lokalizację funkcji mieszkaniowej w parterach nowej, modernizowanej i poddawanej remontom zabudowy na terenie rejonu – poza A. i N. , gdzie w całości wyklucza się lokalizację funkcji mieszkaniowej (pkt 5.5.2.2 i 5.5.2.3). Wskazać w tym miejscu należy skarżącym, iż w oparciu o dyspozycję cytowanego wyżej art. 40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dla organów orzekających w kwestii ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wiążące są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zaś inne akty, czy pisma, w tym na przykład "Projekt zespołu budynku jednorodzinnych z usługami w parterze", załączony przez skarżących do akt sprawy wraz z pismem z dnia 22 marca 2004 r. Dodać też należy, że zarzuty przekroczenia granic działki przy budowie, czy też dokonania przebudowy niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym mogą być skutecznie przez skarżących podnoszone w postępowaniu w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, zaś niniejszej sprawie nie mają żadnego znaczenia prawnego, jako pozbawione wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji w toczącym się postępowaniu.
Niezależnie od wadliwości powyższych argumentów, podzielić należy stanowisko skarżących, wskazujących na konieczność rozważenia w niniejszym stanie faktycznym zastosowania dyspozycji art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią ust. 1 tego przepisu zasadą jest, że zmiana zagospodarowania terenu, polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Stosownie natomiast do treści ustępu 2 tego przepisu, nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu:
1) roboty budowlane polegające na remoncie lub montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu,
2) roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę.
Powyższe oznacza, że dla rozstrzygnięcia, czy inwestycja polegająca tak jak w niniejszej sprawie na przebudowie elewacji, wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, konieczne jest wyjaśnienie, czy nastąpi zmiana sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Od tego bowiem, czy przebudowa powoduje zmianę sposobu zagospodarowania terenu w tym znaczeniu, zależy, czy inwestycja taka wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustawa nie wymienia, jakie mogą być cele, przeznaczenie, czy też funkcje terenów określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W praktyce dokonuje się tego m.in. poprzez wskazanie rodzaju działalności dopuszczalnej na danym terenie, czyli przez określenie, iż jest on przeznaczony na budownictwo mieszkaniowe, działalność usługową, handlową, czy też produkcyjna. W orzecznictwie powszechnie akceptowane jest stanowisko, że zmiana sposobu zagospodarowania terenu, o którym mowa w art. 39 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, to zmiana polegająca na zmianie funkcji danego terenu, przykładowo polegając na tym, że zamiast obiektu przeznaczonego na cele mieszkaniowe powstanie w tym miejscu obiekt przeznaczony na innego rodzaju działalność (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 17 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 2593/99, nie publikowane oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2002 r., sygn. akt SA/Bk 800/02, nie publikowane). Mając powyższe na uwadze zarzucić należy organom administracji rozpatrującym niniejszą sprawę, że nie wyjaśniły, czy w niniejszym stanie faktycznym, planowana przebudowa elewacji spowoduje zmianę sposobu zagospodarowania terenu. Ustalenie to jest o tyle istotne, że przesądza o zasadności wydawania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdzić zatem należy, że podejmując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji naruszono art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny uwzględnić zawarte w treści niniejszego uzasadnienia wywody dotyczące konieczności ustalenia, czy zmiana polegająca na przebudowie elewacji pociąga za sobą zamianę funkcji danego terenu w rozumieniu art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jednocześnie, na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił w wyroku, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane. W ocenie Sądu, wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 cytowanej ustawy odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji podlega wykonaniu, zatem istnieją podstawy, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło