I SA/Wa 864/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart /spr./ NSA Cezary Pryca Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. F. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. F. i J. K. kwoty po 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz solidarnie na ich rzecz kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 864/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. Hip. jako [...] rej. hip.[...] wchodząca w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Właścicielem przedmiotowej nieruchomości była H. z Ł. K., która zmarła w dniu [...] stycznia 1970 r., a spadek po niej nabyły dzieci: W. K. i B.F. po jednej drugiej części spadku każde z nich – co wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 1978 r. sygn. akt [...] Ns [...]. H. K. nie złożyła wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zatem przedmiotowa nieruchomość przeszła z dniem wejścia w życie dekretu (tj. 21 listopada 1945 r.) z mocy prawa na własność Gminy W. a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. (data prezentaty) W. K. i B. F. wystąpili z wnioskiem o przyznanie im odszkodowania za przedmiotową nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Prezydent W. odmówił przyznania im odszkodowania. Powoływał się na fakt, że nie została spełniona jedna z przesłanek art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 poz. 543 ze zmianami).Na przedmiotowej nieruchomości - w okresie od dnia [...] czerwca 1955 r. do dnia [...] grudnia 1956 r. - został wybudowany budynek przedszkola, zatem poprzednia właścicielka została pozbawiona faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem [...] kwietnia 1958 r. Od decyzji tej W. K. i B. F. złożyli odwołanie. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Podtrzymał on stanowisko Prezydenta, że skarżącym nie przysługuje odszkodowanie, ponieważ nie została spełniona jedna z przesłanek art. 215 w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dotycząca daty utraty możliwości władania nieruchomością przez byłą właścicielkę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. i B. F. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, powołując się na to, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób należyty, czy rzeczywiście budynek przedszkola został wybudowany na ich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzje te zostały wydane bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Obecnie kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy reguluje art. 215 w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym odszkodowanie może być przyznane tylko za: 1) gospodarstwo rolne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r., 2) dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., 3) działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Tak więc, do przyznania odszkodowania za działkę potrzebne jest łączne zaistnienie dwóch przesłanek: - działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, - poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Odnośnie pierwszej z przesłanek, to organy obu instancji nie dokonały żadnych ustaleń, co do jej istnienia lub nie istnienia, skupiając się na okolicznościach dotyczących drugiej przesłanki. Prezydent W. stwierdził, że skoro na przedmiotowej nieruchomości w 1956 r. zostało wybudowane [...], to tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek koniecznych do przyznania odszkodowania z art. 215 w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami – poprzednia właścicielka nie została pozbawiona faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Tymczasem z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w sposób jednoznaczny nie wynika, iż budynek [...] wybudowano na działce należącej do skarżących. W aktach sprawy brak jest mapy sporządzonej we właściwy sposób, czyli wpisanej do ewidencji zasobów, z dokładnym zaznaczeniem granic przedmiotowej nieruchomości, granic nieruchomości sąsiednich oraz z zaznaczeniem usytuowania budynku [...] wraz ze schodami prowadzącymi do niego. Tylko z tak sporządzonej mapy będzie można, w wiarygodny sposób, ustalić położenie budynku [...] względem działki skarżących. Natomiast załączony do akt sprawy szkic nieruchomości nie spełnia tych wymagań. Nie można wobec tego było przyjąć, że budynek [...] został zbudowany na działce skarżących, jak stwierdził organ. Ponadto Prezydent w ogóle nie rozważył kwestii dotyczącej zagospodarowania terenu wokół budynku przedszkola. Nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń - jak na dzień 5 kwietnia 1958 r. - kształtowało się zagospodarowanie tego terenu. Nie ustalił, czy teren przyległy do budynku przedszkola był w ogóle uporządkowany, zagospodarowany i użytkowany, a jeżeli tak, to na jakim obszarze, w jakim zakresie i przez kogo. Czy był tam jakiś plac zabaw dla dzieci lub tereny zielone, czy teren był ogrodzony, którędy wchodziło się do budynku [...]. Te kwestie nie były w ogóle przedmiotem rozważań organu, a ewentualnie mogą one mieć istotne znaczenie w sprawie, gdyby okazało się, że budynek przedszkola nie został postawiony w całości lub w części na działce skarżących. Ponieważ dotychczas zebrany materiał dowodowy nie dał jednoznacznych podstaw do stwierdzenia braku możliwości zakwalifikowania przedmiotowej działki jako spełniającej kryteria do wypłaty odszkodowania, dlatego też Sąd uchylił decyzje organów obu instancji w celu dokonania dodatkowych ustaleń, co do daty pozbawienia byłych właścicieli nieruchomości faktycznej możliwości władania nią. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.