I SA/Sz 400/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-02-15
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Krystyna Zaremba, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, gdy taka należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, gdy taka należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, stanowi naruszenie art. 27 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Taki brak obliguje do uwzględnienia zarzutów egzekucyjnych wniesionych przez zobowiązanego na podstawie art. 33 pkt 10 tej ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów egzekucyjnych wniesionych przez P. S.A. wobec egzekucji administracyjnej zaległego podatku od nieruchomości. P. S.A. zarzuciła, że tytuły wykonawcze nie zawierały podstawy pierwszeństwa zaspokojenia należności. Burmistrz P.Z. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że podatek od nieruchomości nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzające je postanowienie Burmistrza P.Z. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant Karolina Borowska sprawy ze skargi "P." S.A. Centrala z siedzibą w W. - ZGN w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego stanowiska wierzyciela wobec zarzutów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza P. Z. z dnia [...]r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu
Naczelnik D. Urzędu Skarbowego W.-Ś. zwrócił się do gminy P.Z., jako do wierzyciela, o wyrażenie opinii w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych przez P. SA na egzekucję administracyjną wszczętą na wniosek gminy P.Z. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest zaległy podatek od nieruchomości za 2003 i 2004 rok.
P. SA zarzuca, że tytuły wykonawcze stanowiące podstawę egzekucji, nie zostały przez gminę prawidłowo sporządzone, gdyż nie podano w nich podstawy pierwszeństwa zaspokojenia wymienionych w tytułach należności.
Burmistrz P.Z. postanowieniem nr [...] z [...] r., wypowiedział się negatywnie w sprawie powyższych zarzutów. Podkreślił, że tytuły wystawione zostały na drukach urzędowych i zostały przyjęte przez organ egzekucyjny do realizacji. Ponadto wierzyciel zauważa, że żadne przepisy szczególne nie przewidują pierwszeństwa w zaspokojeniu należności z tytułu podatku od nieruchomości, nie było więc możliwe wypełnienie rubryki 77. Wierzyciel wniósł o oddalenie zarzutu dłużnika.
P. SA wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie, w którym nie zgadza się z opinią Burmistrza P.Z. i wnosi o uchylenie postanowienia Burmistrza zawierającego tę opinię.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 i 17 ust1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity w Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 8S6 z późno zmianami), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ wskazał, że przepis art. 27 § 1 pkt S ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego naruszenie zarzuca P. SA, nakazuje wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, ale tylko w tym wypadku "jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej". Organ I instancji słusznie stwierdził, że żadne przepisy nie przyznają podatkowi od nieruchomości pierwszeństwa zaspokojenia, dlatego wierzyciel - gmina P.Z. - nie mógł wskazać aktu normatywnego przyznającego takie pierwszeństwo. Należność pieniężna gminy P.Z. nie jest również zabezpieczona. Należność ta zostanie zaspokojona w kolejności wynikającej z art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Kolegium stwierdza także, że słusznie organ I instancji zauważał iż prawidłowość tytułów wykonawczych potwierdza fakt przyjęcia ich do realizacji przez organ egzekucyjny.
Zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji. W tym celu bada również to czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone wart. 27 § 1 i 2. W razie stwierdzenia, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów tego przepisu organ egzekucyjny zwraca tytuł wykonawczy. Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie zwrócił tytułów wykonawczych gminie P. Z. oznacza to, że także w ocenie organu egzekucyjnego spełniają one wymogi art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie P. S.A. zarzucając naruszenie art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosło o uchylenie postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. i postanowienia Burmistrza P.Z.
W odpowiedzi na skargę z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Tytuł wykonawczy stanowi podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Jest wystawiany przez wierzyciela przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Tytuł wykonawczy, zakreślając zakres i treść egzekucji, stanowi przesłankę wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Stosownie do art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela wg wzoru określonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych - z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.). Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym ustawodawca określił strukturę i elementy tytułu wykonawczego.
Tytuł wykonawczy stosowany zarówno w egzekucji świadczeń pieniężnych jak i niepieniężnych, powinien zawierać:
1) oznaczenie wierzyciela,
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego, jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela;
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
Wobec użytego przez ustawodawcę w art. 27 zwrotu "Tytuł wykonawczy (...) powinien zawierać...", nie budzi wątpliwości to, iż wymienione elementy tytułu wykonawczego mają charakter obligatoryjny.
Brak w tytule wykonawczym któregokolwiek z wymaganych przez ustawodawcę elementów może stanowić podstawę do złożenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez zobowiązanego (art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Zapis pkt 5 art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, jasno określa obowiązek wypełnienia tytułu co do wskazania wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej.
Wobec zarzutu skarżącego, co do nie wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, wskazać należy, ze wymóg wskazania pierwszeństwa zaspokojenia należności jest elementem tytułu wprowadzonym przy zmianie art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.01.125.1368 )
W art. 115 tej ustawy (w obecnym brzmieniu wprowadzony również ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.01.125.1368 ) ustawodawca podzielił należności według określonych kategorii, a następnie wskazał kolejność zaspakajania należności w danej kategorii. Podział sumy uzyskanej z egzekucji następuje z uwzględnieniem zasady uprzywilejowania i zasady równorzędności przybierającej postać proporcjonalności lub pierwszeństwa. Przepis art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera wskazanie co do zaspakajania należności podatkowych w tym odsetek od tych należności, a z taką należnością w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia tj. należnością, do której stosuje się przepisy Działu III Ordynacji Podatkowej.
W tych okolicznościach uznając stanowisko wierzyciela za nieuzasadnione, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P.Z.
O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/K.Zaremba /-/Z.Przegalińska /-/M.Kowalewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło