I SA/Sz 401/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi "P" S.A. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie negatywnego stanowiska wierzyciela wobec zarzutów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta S. z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zwrócił się do Gminy miejskiej S., jako do wierzyciela, o wyrażenie opinii w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych przez P. SA na egzekucję administracyjną wszczętą na wniosek Burmistrza Miasta S.. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest zaległy podatek od nieruchomości za 2004 rok. P.SA zarzuca, że tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji, nie został przez gminę prawidłowo sporządzony, gdyż nie podano w nim podstawy pierwszeństwa zaspokojenia wymienionych w tytułach należności oraz stawki odsetek. Burmistrz Miasta S. postanowieniem nr [...] z [...] doręczonego wobec zarzutów egzekucyjnych, wypowiedział się negatywnie w sprawie powyższych zarzutów. Podkreślił, że tytuł wykonawczy został przyjęty przez organ egzekucyjny do realizacji. Ponadto wierzyciel zauważa, że żadne przepisy szczególne nie przewidują pierwszeństwa w zaspokojeniu należności z tytułu podatku od nieruchomości, zaś stawki odsetek za zwłokę nie wpisano, gdyż w okresie którego dotyczy tytuł, stawka odsetek zmieniała się czterokrotnie i nie było możliwości jednoznacznego określenia stawki za dany miesiąc. P. SA w zażaleniu na powyższe postanowienie, w którym nie zgadza się z opinią Burmistrza Miasta S., wniosła o uchylenie postanowienia zawierającego tę opinię oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, - art. 2 i 17 ust1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity w Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 z późno zmianami), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przepis art. 27 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego naruszenie zarzuca P. SA, nakazuje wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, ale tylko w tym wypadku "jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej". Organ I instancji słusznie stwierdził, że żadne przepisy nie przyznają podatkowi od nieruchomości pierwszeństwa zaspokojenia, dlatego wierzyciel - gmina miejska - nie mógł wskazać aktu normatywnego przyznającego takie pierwszeństwo. Należność pieniężna gminy miejskiej nie jest również zabezpieczona. Należność ta zostanie zaspokojona w kolejności wynikającej z art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kolegium wskazało, że tytuł wykonawczy jest drukiem urzędowym sporządzonym na podstawie art. 26 § 1 i 2 wymienionej wyżej ustawy. Przepis ten stanowi m.in., że " Wzór ten (tytułu"'" wykonawczego) zawiera treść określoną w art. 27, a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym." Zakwestionowany tytuł wykonawczy sporządzony został na takim urzędowym druku. We wzorze, w pozycji 71, wymienione są cztery rodzaje odsetek i wierzyciel winien zakreślić te, które mają zastosowanie w jego przypadku. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem tytułu wykonawczego jest podatek od nieruchomości, od którego, z mocy ustawy, naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki te ustalone są mocą ustawy - Ordynacja podatkowa wart. 53-58, i tam zdefiniowane. Wystarczy zatem zdaniem organu określić w tytule wykonawczym, że chodzi o odsetki za zwłokę, a spełni to wymóg określenia ich rodzaju i stawki. Kolegium stwierdza także, że słusznie organ I instancji zauważył, iż prawidłowość tytułów wykonawczych potwierdza fakt przyjęcia ich do realizacji przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, w tym czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone wart. 27 § 1 i 2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie P. S.A. zarzucając naruszenie art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosło o uchylenie postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze i postanowienia Burmistrza Miasta S. W odpowiedzi na skargę z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga jest zasadna. Tytuł wykonawczy stanowi podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Jest wystawiany przez wierzyciela przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy, zakreślając zakres i treść egzekucji, stanowi przesłankę wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Stosownie do art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela wg wzoru określonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych - z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.). Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym ustawodawca określił strukturę i elementy tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy stosowany zarówno w egzekucji świadczeń pieniężnych jak i niepieniężnych, powinien zawierać: 1) oznaczenie wierzyciela, 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego, jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Wobec użytego przez ustawodawcę w art. 27 zwrotu "Tytuł wykonawczy (...) powinien zawierać...", nie budzi wątpliwości to, iż wymienione elementy tytułu wykonawczego mają charakter obligatoryjny. Brak w tytule wykonawczym któregokolwiek z wymaganych przez ustawodawcę elementów może stanowić podstawę do złożenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez zobowiązanego (art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wobec obligatoryjności elementów tytułu, za nieuzasadnione zatem uznać należy stanowisko wierzyciela, że brak wskazania w tytule wykonawczym stawki odsetek (brak wypełnienia pola 34, 44, 54, 64 tytułu), było uzasadnione tym, że w okresie którego tytuł dotyczy stawka odsetek zmieniała się czterokrotnie i nie było możliwe jednoznaczne określenie stawki odsetek za dany miesiąc. Wierzyciel powyższego braku nie może też uzasadnić tym, że urząd skarbowy realizując tytuły posługuje się przepisami obowiązującymi w danym okresie co do wysokości stawek odsetek za zwłokę a odsetki są powszechnie znane i stosowane. Nie można też uznać racji organu odwoławczego, że przy wskazaniu w polu 71 tytułu, że pobiera się odsetki za zwłokę, co jest zgodne z treścią art. 53-58 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i równoznaczne ze wskazaniem na stawki odsetek. Zapis pkt 3 art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, jasno określa obowiązek wypełnienia tytułu co do wskazania rodzaju i stawki odsetek. Wobec drugiego z zarzutów skarżącego, co do nie wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, wskazać należy, ze wymóg wskazania pierwszeństwa zaspokojenia należności jest elementem tytułu wprowadzonym przy zmianie art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.01.125.1368 ). W art. 115 tej ustawy (w obecnym brzmieniu wprowadzony również ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.01.125.1368 ) ustawodawca podzielił należności według określonych kategorii, a następnie wskazał kolejność zaspakajania należności w danej kategorii. Podział sumy uzyskanej z egzekucji następuje z uwzględnieniem zasady uprzywilejowania i zasady równorzędności przybierającej postać proporcjonalności lub pierwszeństwa. Przepis art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera wskazanie co do zaspakajania należności podatkowych w tym odsetek od tych należności, a z taką należnością w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia tj. należnością, do której stosuje się przepisy Działu III Ordynacji Podatkowej. W tych okolicznościach uznając stanowisko wierzyciela za nieuzasadnione, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta S. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.