I OZ 656/06

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. i H. W. - Przedsiębiorstwa [...] w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 marca 2006r., sygn. akt IV SA/Po 375/04 w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. B. i H. W. - Przedsiębiorstwa [...] w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] maja 2003r., Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 marca 2006r., sygn. akt IV SA/Po 375/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącym J. B. i H. W. Przedsiębiorstwu [...] w Z. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 16 lutego 2006r., sygn. akt IV SA/Po 375/04, jednocześnie odmawiając sporządzenia i doręczenia uzasadnienia tego wyroku. Reprezentujący skarżących radca prawny D. P. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w dniu 24 lutego 2006r. z uchybieniem ustawowego 7- dniowego terminu, liczonemu od dnia ogłoszenia wyroku. We wniosku pełnomocnik podniósł, że nie został zawiadomiony o terminie rozprawy, a o zapadłym wyroku dowiedział się dopiero w dniu 24 lutego 2006r. z rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu sądu. Pełnomocnik podniósł również, że w piśmie z dnia 1 lutego 2006r. powiadomił Sąd o zmianie adresu kancelarii. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika skarżących, który nie wskazał nowego adresu do korespondencji, do czego był zobowiązany z mocy art. 70 §1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wysłał zawiadomienia o terminie rozprawy dwukrotnie- na poprzedni adres wskazany przez pełnomocnika tj. [...] - zawiadomienie to wróciło z adnotacją "adresat wyprowadził się nie podając adresu", a następnie w dniu 25 stycznia 2006r. na adres reprezentowanych przez niego skarżących. Ponadto Sąd w dniu 6 lutego 2006r. przesłał zawiadomienie faksem na numer wskazany przez pełnomocnika w powyższym piśmie z dnia 1 lutego 2006r. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik J. B. i H. W. [...] wniósł o jego uchylenie w całości, ewentualnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. W zażaleniu zarzucił, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, na której ogłoszono wyrok. Zdaniem pełnomocnika skoro Sąd próbował powiadomić go faksem o terminie rozprawy, mając na uwadze pismo z dnia 1 lutego 2006r. informujące o zmianie adresu jego kancelarii, to oznacza, że w chwili zamykania rozprawy znał jego nowy adres i powinien był go prawidłowo zawiadomić, zgodnie z art. 70§2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powiadomienie faksem nie jest, zdaniem pełnomocnika skarżących- prawidłowym powiadomieniem, ponieważ obowiązujące przepisy, a w szczególności art. 91 §1 cyt ustawy nie przewidują możliwości zawiadomienia strony faksem. Ponadto pełnomocnik podniósł, że nie można zarzucić mu winy w uchybieniu terminowi, gdyż pozostawił na poczcie dyspozycję o zmianie nowego adresu, a zatem adnotacja pracownika urzędu pocztowego, iż "adresat wyprowadził się, nie podając adresu" jest nieprawdziwa. Pełnomocnik podniósł również zarzut nieważności postępowania, gdyż jego zdaniem właściwym do rozpoznania wniosku jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., co wynika z rozporządzenia z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, które sprawy niezakończone do dnia 1 lipca 2005r., a więc także niniejszą sprawę, przekazuje się do rozpoznania przez WSA w Gorzowie Wlkp. Naczelny Sąd Administracyjny zważy!, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornie pełnomocnik skarżących złożył spóźniony wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2006r., sygn. akt IV SA/Po 375/04. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. (art. 86 § 1). W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu bada powyższe przesłanki w odniesieniu do pełnomocnika, a w szczególności uchybienie terminowi w dokonaniu czynności oraz brak winy. Wbrew zarzutom zażalenia nie ma podstaw do przyjęcia, że reprezentujący skarżących J. B. i H. W. pełnomocnik nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, na której ogłoszono wyrok w dniu 16 lutego 2006r. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że obowiązkiem pełnomocnika było wyraźne poinformowanie Sądu o zmianie adresu kancelarii i wskazanie nowego adresu do korespondencji, czego pełnomocnik nie uczynił. Nie można zgodzić się z poglądem, iż skoro w innych toczących się przed tym Sądem sprawach pełnomocnik wskazywał nowy adres do korespondencji, to Sąd automatycznie był zobligowany do wysyłania korespondencji również na ten adres. Byłoby to nieuprawnione przerzucenie na Sąd troski o interesy strony. Obowiązujące przepisy gwarantują stronie obronę jej praw wprowadzając m.in. obowiązek pouczenia strony przez Sąd przy pierwszej czynności procesowej o konieczności zawiadomienia o każdej zmianie jej adresu. W przepisie art. 70 § 2 cyt. ustawy ustawodawca przesądził, iż już samo pouczenie o tym obowiązku stanowi dostateczne zabezpieczenie interesów strony, skoro jego zaniedbanie powoduje pozostawienie pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. Podkreślić należy, że wyjątek dotyczący sytuacji, gdy nowy adres jest sądowi znany nie oznacza obowiązku sądu badania z urzędu czy w innych toczących się przed tym sądem sprawach nie został wskazany inny adres do korespondencji. Cytowany przepis nie stanowi zasady, lecz wyjątek, a więc nie może być interpretowany szeroko. Z tego względu stwierdzić należy, że nie było obowiązkiem Sądu pierwszej instancji badanie innych spraw sądowych, toczących się z udziałem pełnomocnika radcy prawnego D. P. Sąd ten słusznie jednak uwzględnił informacje wskazane przez tego pełnomocnika w piśmie z dnia 1 lutego 2006r. (k. 30) i dokonał zawiadomienia o rozprawie w dniu 16 lutego 2006r. na podany w tym piśmie numer faksu. Wbrew zarzutom zażalenia taki sposób doręczeń pism w postępowaniu sądowym jest dopuszczalny, co wprost stanowi art. 65 §3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym- jak się przyjmuje- skorzystanie z tej formy doręczenia jest możliwe tylko wówczas, gdy strona co najmniej w sposób dorozumiany wskazała na ten tryb doręczeń, podając np. numer faksu. Skoro pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 1 lutego 2006r. podał m.in. numer faksu, to oznacza, że wyraził zgodę na taki sposób korespondencji. W aktach sprawy znajduje się dowód nadania przez Sąd w dniu 6 lutego 2006r faksem pisma zawiadamiającego o terminie rozprawy wraz z potwierdzeniem transmisji danych, a zatem w świetle powyższego zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących prawidłowo, z zachowaniem terminu określonego w art. 91 §2 cyt. ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi również podniesiona przez pełnomocnika skarżących nieważność postępowania, wynikająca z niewłaściwości sądu. Wbrew zarzutom, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada perpetuatio fori, polegająca na tym, że wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 14 cyt. ustawy). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 3 lipca 2003r. /data stempla pocztowego/ i skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego od dnia 1 stycznia 2004r. Ośrodek ten został zlikwidowany, a sprawa z mocy została przejęta do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który stał się sądem właściwym w rozumieniu art. 14 cyt. ustawy. Z tego względu przekazanie z dniem 1 lipca 2005r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim spraw z obszaru województwa lubuskiego na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2004r., Nr 187, poz.1927 ze zm.) nie spowodowało zmiany właściwości tegoż Sądu. Ponadto stwierdzić wypada, że w świetle art. 183 §2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nieważność postępowania zachodzi tylko wówczas, gdy wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, której właściwym jest Naczelny Sąd Administracyjny. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197§2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.