I SA/Wa 1431/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] maja 2005 roku nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] marca 2005 roku znak [...] wstrzymującą wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem K. M. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku – o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm.) stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu , opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych albo o znacznym stopniu niepełnosprawności . (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z poźń. zm.).Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku przyznał J. M. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad dzieckiem K. M. na okres od 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne na wskazany okres. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych , świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje , jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Taka sytuacja jest w niniejszej sprawie, gdyż córka J. M. jest uczennicą Zespołu Szkół Integracyjnych w R. i w związku z tym, w roku szkolnym 2004/2005 przebywa w internacie szkolnym od poniedziałku do piątku , a zatem - w świetle przytoczonego przepisu -od dnia 1 września 2004 roku świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje. Zgodnie z §14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162) w przypadku, gdy osoba otrzymująca świadczenie rodzinne udzieliła informacji o zmianie liczby członków rodziny lub o innej zmianie w sytuacji rodziny, podmiot realizujący świadczenie rodzinne wstrzymuje wypłatę od najbliższego terminu płatności. W niniejszej sprawie organ I instancji powziął informację o ustaniu prawa do świadczenia dopiero w miesiącu październiku 2004 roku i w związku z tym wstrzymał realizację świadczenia od najbliższego terminu płatności tj. od miesiąca listopada, co jest zgodne z powołanym wyżej §14 ust. 1 rozporządzenia. Na powyższą decyzję skargę wniosła J. M., podnosząc, że mimo przebywania córki w placówce w R., to ona w czasie tygodnia przyjeżdża do szkoły i zawozi ją do lekarzy specjalistów , na badania i rehabilitację. Podała również, że decyzja jest krzywdząca dla niej i rodziny ponieważ nie ma możliwości kształcenia swojej niepełnosprawnej córki w miejscu zamieszkania. Ponadto stale rehabilituje dziecko w poradni dla dzieci z wadami słuchu, zaś okoliczności wypłaty świadczenia nie zmieniły się w jej rodzinie od dawna. Niezależnie od tego , że córka przebywa w placówce, to jej pielęgnacja należy do skarżącej i odebranie świadczenia jest z tego powodu krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie. Po analizie treści skargi nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska zajętego i uzasadnionego w zaskarżonej decyzji. Zarzuty zawarte w skardze dotyczą w zasadzie tych samych zagadnień , które zostały podniesione w odwołaniu i były przedmiotem rozpatrywania przez organ odwoławczy. Tym samym organ II instancji podtrzymał argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) oraz art. 3 §1 i §2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1271 z późń. zm. ) – sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, wg stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Podstawą materialnoprawną nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania, wypłacania i wstrzymania wypłaty określają: ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 z późń, zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne . W momencie wydawania zaskarżonej decyzji było to rozporządzenie z dnia 27 września 2004 roku (Dz. U. nr 213, poz. 2162) . W decyzji z [...] marca 2005 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. powołując się na art. 28 , art. 30 i 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, a także na §14 rozporządzenia z 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, w związku z art. 104 i 108 kpa - ustalił, że od dnia 1 września 2004 roku zaistniały okoliczności powodujące wstrzymanie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego tj. umieszczenie dziecka K. M. w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu i z tego względu wstrzymano J. M. wypłatę świadczenia od 1 listopada 2004 roku . Art. 28 ust 1 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji głosił, że wstrzymuje się wypłatę świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba, o której mowa w art. 23 ust.1 (tj. osoba , która złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych ), odmówiła udzielenia lub nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Wydane na jej postawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w § 14 ust. 1 głosiło, że w przypadku , gdy osoba otrzymująca świadczenie udzieliła informacji o zmianie liczby członków rodziny lub o innej zmianie w sytuacji rodziny powodującej ustanie prawa do świadczenia rodzinnego, podmiot realizujący świadczenie wstrzymuje wypłatę od najbliższego terminu płatności. Ustęp 2 tego rozporządzenia określał zaś, że w przypadku gdy podmiot realizujący świadczenie rodzinne poweźmie wątpliwości w sprawie dotyczącej przyznanego świadczenia rodzinnego, co do występujących w sprawie okoliczności mających wpływ na prawo do tego świadczenia , powiadamia niezwłocznie osobę ubiegającą się o konieczności złożenia w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż 14 dni licząc od dnia otrzymania wezwania, wyjaśnień w sprawie lub dostarczenia niezbędnych dokumentów. W przypadku nieudzielania wymaganych wyjaśnień lub niedostarczenia w wyznaczonym terminie niezbędnych dokumentów , wstrzymuje się realizację świadczeń rodzinnych od najbliższego terminu płatności. Tylko więc wyłączenie w oparciu o przesłanki podane w cytowanych wyżej przepisach w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania decyzji, mogła zostać wydana decyzja wstrzymująca wypłatę świadczenia rodzinnego , nie zaś na podstawie przesłanki z art. 17 ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późń..zm.), który głosił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia , rewalidacji i rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] maja 2005 roku powołując się na art. 138§1 pkt 1 kpa , po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] marca 2005 roku, - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano również treść art. 17 ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz §14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 27 września 2004 roku. Art. 107§1 kpa stwierdza, że decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej , rozstrzygniecie , uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś § 3 tego artykułu określa elementy uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów , które organ uznał za udowodnione, dowodów , na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym oraz piśmiennictwem, podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie , a więc ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów zarówna prawa formalnego jak i materialnego, wraz z powołaniem źródeł jej publikacji . Decyzja , w której nie podano podstawy prawnej , jest wadliwa , nawet jeśli taka podstawa w rzeczywistości istnieje. ( por. J. Borkowski, J. Jendrośka . R. Orzechowski, A. Zieliński Kodeks postępowania administracyjnego . Komentarz. Warszawa 1985 ) Podstawa prawna decyzji organu odwoławczego nie może być ograniczona tylko do przepisów kpa (art. 138 ), lecz musi zawierać również przepisy prawa materialnego dotyczące rozstrzyganej sprawy , bo organ ten nie jest wyłącznie kontrolerem decyzji organu I instancji, a ma obowiązek rozpatrzenia merytorycznego sprawy na skutek odwołania (tak B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004). Natomiast wadliwością uzasadnienia jest niepowiązanie uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji. W przedmiotowej sprawie zarówno organ I i II instancji, nie dokonał takiego powiązania rozstrzygnięcia decyzji z jego uzasadnieniem . W obu uzasadnieniach szczególny nacisk położony jest na treść art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych , natomiast ten przepis jako podstawa prawna decyzji nie został w ogóle powołany. Poza tym treść tego przepisu odnosi się do sytuacji , kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, nie zaś do sytuacji, kiedy następuje wstrzymanie wypłaty świadczenia. Powoduje to, że postępowanie organu I jak i II instancji jest obarczone wadami skutkującymi naruszeniem przepisów art. 6 , 8 i 107 §1 i 3 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Mając powyższe na uwadze ,sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz na podstawie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).