II SA/Wr 272/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA Alicja Palus, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2006r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]organ odwoławczy stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Z.z dnia [...]. Decyzja ta została nadana za pośrednictwem poczty w dniu [...] Z uwagi na nieobecność adresata przesyłka została awizowana w dniu [...]. W dniu [...]nastąpił zwrot decyzji z powodu niepodjęcia jej w terminie. Starosta korzystając z pośrednictwa funkcjonariuszy Policji ponownie doręczył decyzję w dniu [...]. Odwołanie wpłynęło w dniu [...]. Oceniając ten stan faktyczny organ wskazał, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku nieobecności adresata sposób doręczenia reguluje art. 43 i art. 44 k.p.a. W razie niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 42 lub art. 43 k.p.a. pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata bądź na miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy, a wówczas doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu (art. 44 k.p.a.). W trakcie postępowania odwoławczego uzyskano wyjaśnienie z urzędu pocztowego, że wobec nieobecności adresata listonosz w dniu [...] pozostawił zawiadomienie o nadejściu przesyłki z informacją o miejscu jej odbioru, na drzwiach budynku (dom jednorodzinny). Doręczenie nastąpiło więc w dniu [...], tj. z upływem 7 dni od dnia awizowania przesyłki, zaś czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał [...]. Odwołanie wpłynęło po upływie przewidzianego terminu i należało orzec zgodnie z art. 134 k.p.a. Powtórne doręczenie decyzji należy traktować jako dodatkowe, umożliwiające adresatowi zapoznanie się z jej treścią, nie wywołujące jednakże skutku prawnego doręczenia. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił postanowieniu obrazę art. 134, art. 39 i art. 44 k.p.a. oraz wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi kwestionował prawidłowość ustalenia o pozostawieniu przez listonosza zawiadomienia na drzwiach budynku. Budynek bowiem położony jest za ogrodzeniem, którego furtka była zamknięta na klucz. Doręczyciel mógł jedynie pozostawić awizo na furtce. Sposób doręczenia budził wątpliwości organu, skoro był przedmiotem dochodzenia. Starosta uznał termin do wniesienia odwołania za zachowany, przyjmując za datę doręczenia decyzji dzień [...]. Skarżący został dopiero w dniu [...] zobowiązany przez pocztę do zainstalowania skrzynki oddawczej na ogrodzeniu, co dowodzi wcześniejszych kłopotów z prawidłowością doręczenia. Do skargi skarżący dołączył pismo naczelnika urzędu pocztowego w Z, zalecające skarżącemu zainstalowanie skrzynki oddawczej zgodnie z ustawą z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe (art. 37 ust. 1 i 2), gdyż w przeciwnym razie przesyłki będą awizowane i pozostawiane do odbioru w urzędzie pocztowym, dalej pismo Wojewody z dnia [...]do poczty o wyjaśnienie, w jaki sposób przesyłka do skarżącego była awizowana, to znaczy gdzie umieszczono zawiadomienie o niemożności doręczenia pisma adresatowi i złożeniu pisma w placówce pocztowej, następnie pismo Starosty przekazujące odwołanie jako wniesione w terminie oraz kartą informacyjną o pobycie skarżącego w szpitalu w dniach [...]-[...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W aktach sprawy znajduje się oryginał koperty i potwierdzenia odbioru, dotyczących doręczenia skarżącemu przez pocztę decyzji o umorzeniu postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości w P G. Przesyłka ta, jako polecona, skierowana została prawidłowo na adres domowy skarżącego w Z. Na potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja doręczyciela "Awizowano, nie zastano dnia [...], listonosz M K", opatrzona jego podpisem. Na kopercie znajduje się adnotacja poczty "Zwrot, nie podjęto w terminie". W odpowiedzi na pismo organu odwoławczego o wyjaśnienie sposobu awizowania, poczta poinformowała, że zawiadomienie o nadejściu przesyłki ze wskazaniem miejsca odbioru listu umieszczono na drzwiach budynku (dom jednorodzinny), co wynika z książeczki doręczeń prowadzonej przez listonosza. W ocenie Sądu zawarte w aktach sprawy udokumentowanie sposobu doręczenia omawianej przesyłki przekonuje o dochowaniu trybu doręczeń ustanowionego w art. 39 i 42-44 k.p.a. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15.10.2002r. Sk 6/02 OTK-A 2002/5/65 (pkt III 4.5 uzasadnienia), skuteczne zakwestionowanie przez stronę prawidłowości doręczenia zastępczego dokonuje się procesowo nie przez zakwestionowanie faktu doręczenia, lecz przez uchylenie ujemnych skutków w zakresie upływu terminu, wynikających z tego doręczenia, czemu służy wniosek o przywrócenie terminu. Za uzasadniony także przy stosowaniu art. 58 k.p.a. uznać należy pogląd prawny Sądu Najwyższego na tle art. 139 k.p.c., że rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu następuje w dacie prawomocnego rozstrzygnięcia o ujemnym skutku procesowym uchybienia terminu, o ile strona twierdziła do czasu jego wydania o dochowaniu przez siebie terminu (ostatnio postanowienie z 10.01.2002r. I CZ 198/01 Lex nr 53302 por. wyrok NSA z 24.03.1999r. I SA/Gd 1664/98 w: R. Kędziora "KPA Komentarz" s. 166). Oczywiście przyjęcie skuteczności doręczenia powinno być poprzedzone prawidłowym zastosowaniem art. 44 k.p.a. (w nin. sprawie w brzmieniu przepisu wynikającym z art. 69 ustawy z dnia 12.06.2003r. Prawo pocztowe Dz. U. Nr 130, poz. 1188, który wszedł w życie 24.08.2003r.). Wymagało oceny w związku z zarzutami skargi, czy zawiadomienie o złożeniu pisma mogło w sensie prawym lub faktycznym być pozostawione przez listonosza na furtce ogrodzenia domu i czy skarżący przeprowadził przeciwdowód wobec treści dokumentów dowodu doręczenia i wyjaśnienia poczty, świadczących o pozostawieniu zawiadomienia w drzwiach domu jednorodzinnego skarżącego. Wydaje się, że przepis art. 44 § 2 k.p.a. w obecnym brzmieniu, dopuszczając pozostawienie zawiadomienia "w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata" nie wprowadził zmiany merytorycznej przepisu, lecz wyodrębnił z pojęcia "drzwi mieszkania adresata" przypadek nim już objęty i pojęcie to doprecyzował. W przeciwnym razie należałoby uznać, że przepis w ogóle nie stosował się do domów ogrodzonych i nie posiadających skrzynki pocztowej, co nie byłoby uzasadnione. Przede wszystkim jednak należało uznać, że skarżący nie wykazał naruszenia art. 44 k.p.a. Z żadnego z przedstawionych przez skarżącego dokumentów nie wynikało, aby mieszkał w domu ogrodzonym, w ogóle lub w dacie doręczenia, albo że ogrodzenie to uniemożliwiło listonoszowi dostęp do drzwi domu. Można dodatkowo wskazać, że pismo poczty z dnia [...] dotyczy braku skrzynki pocztowej w tym czasie oraz na drzwiach mieszkania skarżącego lub ogólnie dostępnej części nieruchomości. Organ trafnie ocenił, że dodatkowe doręczenie nie uruchomiło biegu terminu do złożenia odwołania. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 p.s.a., orzeczono jak na wstępie.