V SA/Wa 2627/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Anna Dawidowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją z [...] czerwca 1996 r. zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym nadwozie do samochodu marki [...], zgłoszone do odprawy celnej przez P. R., działającego z upoważnienia A. B. Decyzją z [...] czerwca 1996 r. zawartą w [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w R. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym silnik z podzespołami do samochodu w/w marki, zgłoszone do odprawy celnej przez W. R. W wyniku powtórnej weryfikacji ustalono, że z powyżej wymienionych części zmontowano pojazd samochodowy marki [...], który został zarejestrowany i dopuszczony do ruchu na nazwisko A. B. Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor Urzędu Celnego w R. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zawartą w [...] nr [...], a następnie [...] maja 1998 r. wydał decyzję uchylającą w/w decyzję zawartą w [...] nr j/w i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zawartą w [...] nr [...], a następnie decyzją z [...] maja 1998 r. uchylił decyzję zawartą w [...] j/w i dokonał wymiaru należności celnych, prawidłowego dla rozmontowanego (nie zmontowanego) pojazdu samochodowego, objętego kodem PCN 8703 23 90 9. Od powyższej decyzji W.R. i A.B. wnieśli odwołania. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] czerwca 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. A. B. pismem z [...] września 2000 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. [...] maja 1998 r. oraz Prezesa GUC z [...] czerwca 1999 r. Prezes GUC decyzją z [...] marca 2001 r. odmówił rozpatrzenia wniosku strony z powodów formalnych. Od powyższej decyzji A. B. złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego Prezes GUC decyzją z [...] maja 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcie Prezesa GUC A. B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 25 marca 2003 r. sygn. akt V SA 1830/01 uchylił zaskarżoną decyzję z powodu niewyłączenia pracownika od rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. [...] sierpnia 2003 r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezesa GUC z [...] marca 2001 r., która została zaskarżona przez A. B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 26 listopada 2004 r. sygn. akt V SA 3805/03 NSA uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] sierpnia 2003 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa GUC z [...] marca 2001 r. Dyrektor Izby Celnej w W. po ponownym rozpatrzeniu wniosku A.B. rozstrzygnięciem z [...] marca 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Prezesa GUC z [...] czerwca 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] maja 1998 r. w części dotyczącej oznaczenia A. B. jako strony postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania A. B. złożonego przez pełnomocnika Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] lipca 2005 r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie, odmawiając zainteresowanemu W. R. przymiotu strony, a jego pełnomocnikowi legitymacji procesowej do składania wniosku zawartego w odwołaniu od decyzji z [...] marca 2005 r. Organ orzekający podniósł, że pełnomocnik nie został upoważniony przez importera W. R. do reprezentowania jego interesów przed organami celnymi, a sam W. R. nie złożył wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. A. B. zaskarżył powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji obydwu instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 i art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie nieważności decyzji jedynie w części dotyczącej jego i niezajęcie stanowiska z urzędu co do części dotyczącej drugiej strony postępowania celnego w sytuacji, gdy także tej stronie doręczono decyzję wymiarową po okresie przedawnienia orzekania cła. A.B. podniósł również, że w jego interesie prawnym leży usunięcie z obrotu prawnego decyzji Dyrektora Izby Celnej, której wadliwą część dotyczącą W. R. pozostawiono w mocy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w powyższym kontekście stan sprawy stwierdzić należy, że decyzja Dyrektora Izby Celnej z [...] lipca 2005 r. wydana została wadliwie i jako taka nie może pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: - kpa, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Należy podkreślić, że powyższy przepis nie może być traktowany rozszerzająco, a bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi opisana przesłanka bezprzedmiotowości - nie można bowiem uznać, iż środek zaskarżenia wniósł podmiot niebędący stroną w sprawie. Zostało ono złożone przez pełnomocnika strony postępowania, a w treści odwołania użyto sformułowania "jako pełnomocnik A.B.". Należy podkreślić, że strona w postępowaniu administracyjnym dysponuje uprawnieniem do kwestionowania adresowanej doń decyzji, a więc również takiej, która w części dotyczy innego podmiotu prawnego. Pozbawienie strony możliwości obrony jej praw i bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego - zgodnie z przeważającym stanowiskiem orzecznictwa - stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Prawo zaskarżania orzeczeń wydawanych przez organ administracji publicznej, przewidziane przepisem art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 15 kpa obejmuje prawo do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na uwadze, iż sprawa powinna być załatwiona poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty, o ile postępowanie nie nosi znamion bezprzedmiotowości. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.