I SA/Wa 104/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 104/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] października 2005 r., nr [...] przyznającą Z. S. świadczenie pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego w kwocie [...] zł na zakup [....] i [...] oraz odmawiającą przyznania pomocy finansowej na zakup [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że Z. S. otrzymuje rentę z ZUS w wysokości [...] zł oraz ma przyznany dodatek mieszkaniowy od 1 kwietnia 2005 r. do 30 września 2005 r. w wysokości [...] zł, co oznacza, że jej miesięczny dochód wynosi łącznie [...] zł i przekracza tym samym kryterium dochodowe, które zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wynosi 461 zł dla osoby samotnie gospodarującej. Z. S. jest głównym najemcą lokalu, który znajduje się w budynku komunalnym. Czynsz za lokal wynosi [...] zł, rachunek za energię elektryczną za miesiąc wrzesień 2005 r. wyniósł [...] zł, za wodę [...] zł, natomiast za telefon [...] zł. Opłaty te Z. S. reguluje na bieżąco. W uzasadnieniu skarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że organ pomocy społecznej przy rozpoznaniu wniosków osób ubiegających się o pomoc, w przypadku niedostatecznej ilości środków finansowych, uwzględnia sytuację poszczególnych osób. Oznacza to, że fakt przyznania zasiłku, jak również jego wysokość mają charakter uznaniowy, a ośrodek pomocy społecznej nie ma obowiązku jego przyznania. Ponadto przepisy cytowanej wyżej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie wskazują wysokości przyznawanych zasiłków celowych, co oznacza, że ich wysokość zależna jest nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale również od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. S. Skarżąca podniosła, że biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową i stan zdrowia, przyznanie zasiłku w kwocie [...] zł złotych nie wpłynie na polepszenie jej sytuacji bytowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny powołany jest w myśl art. 3 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdzić należy, że zarówno decyzja ostateczna jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku celowego. W tej sytuacji zgodnie z treścią art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593) "w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi". Z. S. jest osobą samotną. Kryterium dochodowe dla tej kategorii osób wynosi 461 zł. co oznacza, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, że skarżąca ma prawo ubiegać się o specjalny zasiłek celowy do wysokości tej kwoty. Rzeczą organu orzekającego w drugiej instancji było sprawdzenie, czy faktycznie organ pierwszej instancji nie dysponował niezbędnymi środkami finansowymi, ażeby przyznać skarżącej zasiłek specjalny celowy w kwocie wyższej niż wynika to z decyzji organu pierwszej instancji. Możliwości płatnicze ośrodka pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji. Za gołosłowne uznać należy stwierdzenie, ze Ośrodek Pomocy Społecznej [...] nie posiadał wystarczających środków, bez wskazania jakiegokolwiek dowodu dla uprawdopodobnienia tego stanowiska. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 kpa). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o pomocy społecznej powinna spełniać Z. S. ażeby otrzymać świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania w oczekiwanej przez skarżącą wysokości. Inaczej rzecz ujmując organy powinny wykazać jakimi środkami dysponowały w dacie wydania decyzji oraz ile osób taką pomoc i w jakiej wysokości otrzymało. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego jak i wysokości tego zasiłku nie może oznaczać swobody organu orzekającego. Organ ma obowiązek załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza on możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Przepis art. 107 kpa nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie spełniają tych wymogów. Uchybienie tym rygorom uniemożliwia sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia pod kątem przekroczenia dopuszczalnych granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 107 kpa, zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, co powoduje ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o nie wykonalności zaskarżonej decyzji.