I SA/Sz 448/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-03-01

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Krystyna Zaremba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dług celny wygasa w sytuacji, gdy towar objęty procedurą tranzytu został zwolniony do tej procedury, a następnie orzeczono jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa w związku z przestępstwem skarbowym?
Ratio decidendi
Dług celny nie wygasa na podstawie art. 244 pkt 4 lit. b Kodeksu celnego, jeśli towar został zwolniony do procedury tranzytu przed określeniem obowiązku uiszczenia należności celnych i podatkowych, nawet jeśli następnie orzeczono jego przepadek. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy towary zostały zajęte i orzeczono ich przepadek przed ich zwolnieniem.
Stan faktyczny
Skarżący E. S. domagał się stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego obliczonego decyzją z dnia [...] r. w związku z niezakończeniem procedury tranzytu samochodu osobowego, który został usunięty spod dozoru celnego. Organ celny odmówił stwierdzenia wygaśnięcia długu, wskazując, że towar został zwolniony do procedury tranzytu przed określeniem obowiązku uiszczenia należności. Następnie, w postępowaniu karnym, orzeczono przepadek tego samochodu. Skarżący zarzucił organom celnym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 244 pkt 4 lit. b Kodeksu celnego oraz zignorowanie art. 15 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w Sz. decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z poz. ze zm.) w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) w zw. z art. 244, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. nr [...] z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego obliczonego decyzją nr [...] z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy wskazując, że decyzją nr [...] z dnia [...] r., skierowaną do głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu – F. Z. GmbH z siedzibą w H. oraz odbiorcy towaru – E. S., Dyrektor Urzędu Celnego w Sz. określił kwotę wynikającą z długu celnego w związku ze stwierdzeniem niezakończenia procedury tranzytu, którą objęto samochód osobowy marki [...] i usunięciem tego towaru spod dozoru celnego. Następnie, pismem z dnia [...] r., E. S. zwrócił się z zapytaniem do Naczelnika Urzędu Celnego II w Sz., czy zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie "nieistnienia długu celnego" wymierzonego decyzją z dnia [...] r. w związku z wyrokiem z wydanym przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce w dniu 30 lipca 2003 r. w sprawie o sygn. akt II Ks 16/03, którym m. in. orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu, który usunięto spod dozoru celnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego obliczonego decyzją z dnia [...] r. wobec niezaistnienia przesłanek wskazanych w art. 244 Kodeksu celnego. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, E. S. wniósł odwołanie, zarzucając Naczelnikowi Urzędu Celnego naruszenie przepisu art. 244 pkt 4 lit. b Kodeksu celnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz sprzeczność ocen organu pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej w Sz., wskazaną na wstępie decyzją, uznał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe i wskazał jednocześnie, że powstanie długu celnego nastąpiło przed dniem [...] r., a więc w niniejszej sprawie mają zastosowanie zapisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie towar (samochód osobowy marki [...]) został objęty wspólną procedurą tranzytową zgodnie z przepisami Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej z dnia 20 maja 1987 r. (Dz. U. z 1998r., Nr 46, poz. 290). Procedura tranzytu pozwala na przemieszczanie z jednego do drugiego miejsca towarów niekrajowych, niepodlegających w tym czasie należnościom przywozowym i środkom polityki handlowej (art. 97 § 1 Kodeksu celnego). Stanowi ona tzw. procedurę zawieszającą, co oznacza, iż na czas jej wykonywania należności ciążące na towarze są zawieszone. Tym samym, objęcie towaru wspólną procedurą tranzytową nie powoduje ani wymiaru należności celnych ani nie określa obowiązku uiszczenia kwoty należności. W zaskarżonej decyzji wskazano następnie, że samochód osobowy marki [...] został objęty wspólną procedurą tranzytową w Urzędzie Celnym w P. – N. w dniu [...] r., po czym auto przedstawiono w tym samym dniu w Oddziale Celnym w K., gdzie został zarejestrowany pod pozycją ewidencji [...] i wprowadzony na polski obszar celny. Dokumenty te, jak podkreślił organ odwoławczy, potwierdzają, że po złożeniu zgłoszenia i dokonaniu odprawy celnej w niemieckim urzędzie celnym, towar został zwolniony do procedury tranzytu, tzn. organ celny wyraził zgodę na przewóz towaru do urzędu celnego przeznaczenia, tj. do Oddziału Celnego w O. oraz umożliwił faktyczny przewóz towaru. Zwolnienie do procedury tranzytu, a także fakt, że wobec przedmiotowego towaru nie dokonano wymiaru należności celnych ani nie określono obowiązku uiszczenia kwoty należności powoduje, w ocenie organu, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wymienione w normie art. 244 pkt. 4 lit. b Kodeksu celnego, który stanowi o możliwości wygaśnięcia długu celnego wobec towarów zgłoszonych do procedury celnej, która określa obowiązek uiszczenia kwoty należności, ale jedynie przed ich zwolnieniem. Z tego też względu, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, analiza stanu faktycznego sprawy, w zestawieniu z treścią art. 244 pkt 4 lit. b Kodeksu celnego wskazała, że niemożliwe jest uznanie, że dług celny w rozpoznanej sprawie wygasł. W skardze na ww. decyzję E. S. podniósł, że decyzja organu odwoławczego, została wydana z oczywistym i rażącym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 244 pkt 4 lit. b Kodeksu celnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i art. 15 § 2 Kodeksu karnego skarbowego wskutek jego całkowitego zignorowania. Dyrektor Izby Celnej w Sz., w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie spornym jest, czy wobec orzeczenia przez Sąd Rejonowy w O. przepadku samochodu osobowego marki [...], w toku prowadzonego przeciwko E. S. postępowania karnego o czyn z art. 90 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 ze zm.), możliwe jest wydanie przez organ celny decyzji o wygaśnięciu długu powstałego w związku z usunięciem wymienionego samochodu spod dozoru celnego. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. z dnia [...] r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia długu celnego powstałego w związku z usunięciem samochodu [...] spod dozoru celnego i niezakończeniem procedury tranzytu w stosunku do tego towaru wydana została na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z poz. ze zm.) oraz art. 244 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] r. o poinformowanie, czy wydane zostało przez organ celny rozstrzygnięcie "w przedmiocie stwierdzenia nieistnienia długu celnego". Zgodnie z treścią art. 244 Kodeksu celnego "dług celny wygasa: 1) przez uiszczenie kwoty należności, 2) przez umorzenie kwoty należności, 3) przez przedawnienie, 4) jeżeli wobec towarów zgłoszonych do procedury celnej, która określa obowiązek uiszczenia kwoty należności: a) zgłoszenie celne zostało unieważnione zgodnie z art. 68, b) towary, przed ich zwolnieniem, zostały zajęte i orzeczono ich przepadek, zniszczono je na polecenie organu celnego lub zgodnie z art. 186, stały się przedmiotem zrzeczenia na rzecz Skarbu Państwa, zostały zniszczone lub zostały ostatecznie utracone ze względu na ich charakter, wypadek losowy lub działanie siły wyższej, 5) w wypadkach, o których mowa w art. 210, jeżeli towary, wobec których powstał dług celny, zostały zajęte przy nielegalnym wprowadzaniu i równocześnie lub w późniejszym terminie orzeczono ich przepadek". Dług celny, o którym mowa w wymienionym powyżej przepisie, wygasa również w wypadku unieważnienia dokumentów wymaganych do uzyskania preferencji taryfowych określonych w tym przepisie (art. 245 Kodeksu celnego). Wygaśnięcie długu celnego może więc nastąpić w enumeratywnie wyliczonych powyżej przypadkach. Niespełnienie którejkolwiek z wymienionych w art. 244 przesłanek nie pozwala przyjąć skutku wygaśnięcia długu celnego na podstawie tej regulacji. Przez "zwolnienie towaru" rozumie się rozstrzygnięcie organu celnego umożliwiające dopuszczenie towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, do wywozu z polskiego obszaru celnego, dokonanie odprawy czasowej przewożonych towarów lub użycie towaru zgodnie z inną procedurą celną (art. 3 § 1 pkt 25 Kodeksu celnego). Jak wynika z ustaleń organów celnych, samochód [...], który został wprowadzony na polski obszar celny przez E. S. w dniu [...] r., został tego samego dnia przez organy celne zwolniony do dalszej procedury celnej, tj. został na podstawie dokumentu T2 o nr [...] objęty wspólną procedurą tranzytu. Z załączonego do akt wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 30 lipca 2003 r. wydanego w sprawie II Ks 16/03 wynika, że E. S. został uznany za winnego zarzuconego mu czynu z art. 90 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r.- Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 ze zm.). Na podstawie tego przepisu skarżącemu wymierzono pięćdziesiąt stawek dziennych grzywny w wysokości po trzydzieści złotych każda oraz, na podstawie art. 30 § 3 wymienionej ustawy, orzeczono środek karny w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa zabezpieczonego samochodu osobowego marki [...]. Mając na uwadze powyższe, jako trafne należy ocenić stanowisko Dyrektora Izby Celnej w Sz., utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu celnego pierwszej instancji, iż wobec zwolnienia spornego towaru do procedury tranzytu przed określeniem obowiązku uiszczenia kwoty należności celnych i podatkowych, niemożliwe jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie długu celnego na podstawie wymienionego powyżej art. 244. Z tego też względu nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 244 pkt 4 lit. b Kodeksu celnego. Także, podniesiony w skardze, zarzut naruszenia przez organy celne art. 15 § 2 Kodeksu Karnego skarbowego nie zasługuje na uwzględnienie. Kodeks karny skarbowy definiuje przestępstwa i wykroczenia skarbowe oraz normuje tryb postępowania w sprawach dotyczących takich czynów, przekazując w pełni orzekanie w sprawach o skarbowe czyny zabronione orzecznictwu sadów, czyniąc z organów finansowych jedynie organy dochodzenia i organy oskarżycielskie. Organy celne działają, w zakresie spraw celnych, na podstawie Kodeksu celnego, który reguluje zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego oraz związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych (art. 1 Kodeksu celnego). Z tego też względu Dyrektor Izby Celnej w Sz. nie mógł oprzeć swojej decyzji na przepisie art. 15 ust. 2 Kodeksu karnego skarbowego zawartego w części ogólnej tego aktu prawnego i stanowiącego, że orzeczenie przepadku przedmiotu, np. przy przestępstwie usunięcia towaru lub środka przewozowego spod dozoru celnego, zwalnia od obowiązku uregulowania należności celnych uszczuplonych przez czyn odnoszący się do przedmiotu objętego przepadkiem, a zatem zwalniającego w takich przypadkach z konieczności uregulowania należności celnych z mocy prawa. Mając na uwadze powyższe, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na przebieg sprawy, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło