I SA/Gl 1235/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, NSA Krzysztof Wujek, Protokolant Marta Lewicka, po rozpoznaniu w dniu 01 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ulgi płatnicze - umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania "A" w C. Sp. z o.o. od decyzji Prezydent Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od [...] do [...] 2004 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł – na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. Nr 8 z 2005 r. poz. 60 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie podatnik –"A" jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą. Wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości Spółka uzasadniała brakiem środków na uregulowanie zobowiązań, z uwagi na poniesienie znacznych nakładów w celu dostosowania zakładu do wymogów Unii Europejskiej przez poprawę bezpieczeństwa obiektu tj. modernizację instalacji amoniakalnej oraz ochronę środowiska ( ekologiczna kotłownia ). Wnioskodawca twierdził, że w związku z powyższym zmniejszona została wielkość produkcji zakładu. Ponadto strona wskazała, że poniosła nakłady finansowe w celu uzyskania certyfikatu ISO 9001 – 2000. Organ odwoławczy stwierdził, ze z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynika, iż Spółka otrzymała pomoc publiczną w ramach pomocy de minimis w wysokości [...] zł. Według stanu na dzień [...] 2004 r. poniosła stratę w wysokości [...]zł z powodu nadmiernego stanu wyrobów gotowych, z których nie wygenerowała zysku ze sprzedaży. Jednakże w roku – 2003 Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Zauważył, że w rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą do zastosowania żądanej przez wnioskodawcę ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowych stanowi art. 67 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Podkreślił, że ulga w tej postaci ma charakter uznaniowy co oznacza, iż organ podatkowy po zbadaniu sytuacji materialnej podatnika i dokonaniu jej oceny może wyrazić zgodę na zastosowanie ulgi, ale nie ma takiego obowiązku. Uznanie administracyjne oznacza zatem przewidziane obowiązującymi przepisami uprawnienia organu wydającego decyzję do wyboru rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że odwołująca się Spółka nie wykazała okoliczności warunkujących zastosowanie ulgi, o której mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy pierwszej instancji wezwał strony do uzupełnienia braków w zakresie obowiązku wynikającego z art. 169 § 1 i art. 216 Ordynacji podatkowej. Strona przedstawiła bilans zysków i strat prowadzonego przedsiębiorstwa za lata 2002 – 2004, informacje dotyczące otrzymanej pomocy publicznej wraz z dowodami, na okoliczność poniesionych przez Spółkę wydatków związanych z modernizacją i rozbudową zakładu, nie przedstawiła natomiast żadnych innych dowodów uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że postępowania w sprawach umorzeń podatkowych stanowią kategorie spraw, w których organ podatkowy ma obowiązek prowadzić właściwą gradację wartości interesu podatnika tj. interesu indywidualnego oraz interesu publicznego. Zatem podejmowanie przez podatnika określonych decyzji ekonomicznych mających wpływ na osłabienie kondycji prowadzonego zakładu, również dotyczących ponoszenia nakładów finansowych w związku z modernizacją i rozbudową tego zakładu nie może stanowić podstawy do umorzenia należności podatkowych. Niepowodzenie prowadzonej przez odwołującą się Spółkę działalności gospodarczej spowodowane powołanymi działaniami Spółki nie mogą być wystarczającą przesłanką do umorzenia spornych zaległości jako, że jest to ryzyko, które każdy podatnik powinien wkalkulować w prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca "A" w C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając błędne zastosowanie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że nie zgadza się dokonaną interpretacją ważnego interesu podatnika oraz, że nie zaistniały obiektywne czynniki zewnętrzne, na wystąpienie których podatnik nie mógł mieć wpływu, a które pozwoliłyby na zastosowanie przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej niewątpliwie zmiana przepisów i konieczność dostosowania przedsiębiorstwa do wymogów unijnych poprzez poniesienie znacznych nakładów finansowych była sytuacją, która pozwalała na udzielenie ulgi podatkowej poprzez umorzenie podatku co pozwoliłoby na wywiązywanie się z zobowiązań podatkowych w przyszłości. Dodatkowo w 2004 roku zaistniała obiektywna okoliczność powodująca znaczny spadek przychodów w wyniku zmniejszenia przechowywanych na zlecenie rezerw państwowych czego skarżąca nie mogła wcześniej przewidzieć. Zdaniem skarżącej w rozpatrywanej sprawie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego a decyzja organu pierwszej instancji została podjęta niezgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego a ponadto organ ten nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy. Nie został wzięty pod uwagę fakt, że odmowa umorzenia zaległości spowoduje, że niemożliwym może stać się dalsza działalność podatnika oraz zatrudnienie jego pracowników co stanowi niewątpliwie nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika jak i interesu społecznego. Skarżąca wskazała, że prowadzona przez nią inwestycja została wymuszona specyfiką zakładu, jego znaczącym oddziaływaniem na ekosystem regionu, a zwłaszcza na bezpieczeństwo pracujących w nim ludzi i mieszkańców. Podkreśliła, że zaistniała konieczność przystosowania zakładu do przepisów wynikających z dyrektyw Unii Europejskiej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się bezzasadna. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości. Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienia uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku ( art. 152 ustawy p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala ( art. 151 ustawy. p.p.s.a.). Przepis art. 67 Ordynacji podatkowej obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki ze zwłoki lub opłatę prolongacyjną. Treść tego przepisu wskazuje, że decyzja w powyższej kwestii wydawana jest na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że wybór sposobu rozstrzygnięcia sprawy należący do organu podatkowego i nawet przy zaistnieniu przesłanek określonych w tym przepisie, tj. gdy organ podatkowy stwierdzi wystąpienie sytuacji odpowiadającej opisowi tej normy to i tak nie ma obowiązku udzielenia wnioskowanej ulgi. Uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu ważnego interesu podatnika ( patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r. III SA 212/03 ). Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego wyboru. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej przepis ten nie ma w ogóle zastosowania. Dopiero wystąpienie takich przesłanek uzasadnia rozważenie i dokonanie wyboru jednej z opcji skutkujących uznaniem bądź nieuznaniem żądania przyznania ulgi podatkowej. Należy jednak zauważyć, że przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzyganiu nie upoważnia do działania dowolnego. Organ podatkowy zobowiązany jest bowiem do przeprowadzenia pełnego postępowania podatkowego z zachowaniem przewidzianych ustawą zasad procesowych, dokonania analizy poszczególnych ustaleń i odpowiedniego uzasadnienia decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy zachowaniu norm regulujących procedurę oraz przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Rozpatrując sprawę organy podatkowe miały na uwadze wskazane przez stronę okoliczności i zdarzenia uzasadniające wystąpienie ustawowych przesłanek opisanych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, przeprowadziły ich analizę i doszły do wniosku, iż w sprawie nie zachodzi tego rodzaju szczególny stan faktyczny, który powodował udzielenie tej ulgi podatkowej. Wskazały, że działania inwestycyjne podatnika były działaniami przewidywalnymi i planowanymi a ich koszt był a przynajmniej powinien być znany podatnikowi. Poczynione przez Spółkę inwestycje nie wynikały więc z konieczności chwili, z przyczyny nagłej, wcześniej stronie nieznanej. Fakt przystąpienia do Unii Europejskiej był faktem powszechnie znanym i racjonalny przedsiębiorca mógł z łatwością przewidzieć a nawet wiedzieć, że będzie to oddziaływać na prowadzone przez niego interesy. Organ odwoławczy słusznie nie uwzględnił podniesionego przez stronę argumentu, że odmowa umorzenia zaległości w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł spowoduje, ze niemożliwym może się stać dalsza działalność podatnika oraz zatrudnienie [...] osobowej załogi. W sytuacji, gdy straty z prowadzonej działalności do [...] 2004 r. wyniosły prawie [...] zł okoliczność ta nie stanowi logicznego uzasadnienia twierdzenia o istnieniu ważnego interesu podatnika bądź interesu publicznego. Prowadzenie przedsiębiorstwa należy bowiem do władz Spółki, które decydują o tym czy istniejąca sytuacja ekonomiczna, gospodarcza pozwala na podejmowanie konkretnych inwestycji, jakie powinno być ich zabezpieczenie finansowe z uwzględnieniem wydatków stałych jakimi są podatki w tym podatki od nieruchomości. Podatnik nie może bowiem liczyć na to, że poniesiona w danym roku podatkowym strata musi skutkować udzieleniem ulg podatkowych, a jednocześnie zakładać, że poczynione inwestycje w dającej się przewidzieć przyszłości nie przyniosą spodziewanych zysków. Nie może również prowadzić swojej działalności w taki sposób by doprowadzić do upadłości firmy, a zagrożenie upadłością tłumaczyć koniecznością zapłaty podatków stanowiących dochód gminy na terenie której znajduje się jego zakład. Rację miał organ podatkowy twierdząc, że podejmowanie przez podatnika określonych decyzji ekonomicznych mających wpływ na osłabienie kondycji prowadzonego zakładu, również dotyczących ponoszenia nakładów finansowych w związku z modernizacją i rozbudową tego zakładu nie może stanowić podstawy do umorzenia należności podatkowych. Organ podatkowy mógł więc uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiły przyczyny uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi podatkowej. Trudności finansowe nie mogą być traktowane jako okoliczność uzasadniająca zastosowanie ulgi szczególnie, gdy wystąpiły one w następstwie działań samej strony i bez wykazania, że zastosowanie ulgi ( jako swoistego kredytowania podatnika ) przyczyni się do istotnego polepszenia tej sytuacji i spowoduje znaczącą naprawę jego kondycji finansowo – ekonomicznej. Konieczność bieżącego regulowania powstałych zobowiązań wynikających z prowadzonej przez spółkę świadomej polityki inwestycyjnej i modernizacji przedsiębiorstwa nie daje podstaw do twierdzenia, że ma ona pierwszeństwo wobec zasady płacenia podatków. "Umorzenie zaległości podatkowych, o których mowa w art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania ( POP 2002/2/80 ). W niniejszej sprawie organy podatkowe wzięły pod uwagę wszystkie jej istotne okoliczności. Wydając przedmiotowe decyzje nie naruszyły procedury podatkowej dokonując ustaleń, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i prawidłowo zastosowały przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia. Skarga polemizująca z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji nie mogła zostać uwzględniona. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.