I OSK 969/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-06-05
Skład orzekający: Leszek Włoskiewicz, Małgorzata Borowiec, Izabella Kulig – Maciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz pojazdem specjalnym, przeznaczonym do pomocy drogowej, ale nie wykonujący usługi pomocy drogowej w momencie przewozu, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, w tym wymogom licencji, opłat za przejazd po drogach krajowych i obowiązkom związanym z tachografem?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przewóz pojazdem specjalnym, nawet jeśli nie jest wykonywany w ramach świadczenia pomocy drogowej, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym. Sąd wskazał, że definicja pojazdu specjalnego dopuszcza przewóz osób lub rzeczy związanych z wykonywaniem jego funkcji, co uzasadnia stosowanie regulacji dotyczących transportu drogowego, chyba że zachodzą konkretne wyłączenia. Ponadto, sąd stwierdził, że przepisy dotyczące pomocy drogowej, które nie wymagają licencji, miały zastosowanie jedynie do usuwania skutków awarii lub wypadków, a nie do innych rodzajów przewozu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na skarżącego za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz za brak wymaganych wykresówek tachografu. Kontrola drogowa wykazała, że pojazdem specjalnym, przeznaczonym do pomocy drogowej, przewożono dwa niesprawne samochody osobowe. Organy inspekcji transportu drogowego uznały, że mimo wykorzystania pojazdu specjalnego, przewóz podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym do pojazdów specjalnych oraz błędne ustalenie stanu faktycznego przez sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od skarżącego na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz – spr., Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec, Izabella Kulig – Maciszewska, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 691/05 w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od P. O. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 marca 2006 r. VI SA/Wa 691/05, oddalił skargę P. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], którą – na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 11.800 zł, w tym 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz 800 zł za brak wymaganych wykresówek ilustrujących czas pracy kierowcy lub odpowiednich zaświadczeń.
W dniu 26 sierpnia 2004 r. należącym do skarżącego pojazdem, jednak prowadzonym przez kierowcę niebędącym pracownikiem skarżącego, przewożono z Wrocławia do Warszawy dwa niesprawne samochody osobowe w celu ich dalszej odsprzedaży i sąd podzielił stanowisko organów inspekcji transportu drogowego, że – chociaż przewóz był wykonywany pojazdem specjalnym, przeznaczonym do pomocy drogowej – jednak nie był wykonywany w ramach świadczenia pomocy drogowej i dlatego podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym, których naruszenie powodowało nałożenie kary pieniężnej.
Wnosząc skargę kasacyjną jako jej podstawy przytoczył:
"1) naruszenie prawa materialnego art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym; art. 5 ustawy z dnia 6 września 2003 r. o transporcie drogowym; art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że Sąd błędnie przyjął, iż na świadczącym usługi pomocy drogowej skarżącym ciąży obowiązek uzyskania licencji, posiadania zapisów tachografu oraz uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych, podczas gdy w odniesieniu do pojazdów specjalnych – w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 36 - Prawa o ruchu drogowym - nie stosowano ani ustawy o transporcie drogowym, ani ustawy o czasie pracy kierowców i z obowiązującego od 1 maja 2004 r. nowego brzmienia tego przepisu nie wynika, aby obowiązek uzyskania licencji został wprowadzony, jak zaś stanowi art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym od 21 października 2005 r.), do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, co tylko potwierdza nieprawidłowość wykładni o obowiązku posiadania licencji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, że sąd wadliwie ustalił zakres prowadzonej przez skarżącego działalności, która obejmuje także usługi pomocy drogowej oraz błędnie przyjął, iż przewożono pojazdy nieuszkodzone, podczas gdy obydwa były niesprawne, prawidłowe zaś rozstrzygnięcie sprawy wymagało ścisłego i skrupulatnego ustalenia stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podstawa druga, dotycząca naruszenia przepisów postępowania, nawet nie podlega ocenie, gdyż sprowadza się wyłącznie do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego, jednak już bez wskazania naruszonej normy, zatem bez odpowiedniej kwalifikacji prawnej, tylko z powołaniem art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nie stanowi samodzielnej podstawy kasacyjnej, lecz wyłącznie określa jakiego rodzaju uchybienia mogą stanowić taką podstawę.
Podstawa pierwsza jest nietrafna, gdyż zmierza do wykazania, że do przejazdów pojazdami specjalnymi nie znajdują zastosowania przepisy regulujące transport drogowy, zwłaszcza art. 5 ustawy o transporcie drogowym, zobowiązujący do uzyskania licencji, oraz art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, zobowiązujący do wyposażenia pojazdów w takie urządzenia i przedstawiania ich zapisów.
W przeciwieństwie do pierwotnego określania pojazdu specjalnego (pojazd samochodowy lub przyczepa, konstrukcyjnie nieprzeznaczone do przewozu osób lub ładunków), obowiązujące od 1 maja 2004 r. (zatem poprzedzające kontrolą drogową przeprowadzoną 26 sierpnia 2004 r.) określenie stwierdza, że pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczona do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia, i w pojeździe specjalnym mogą być przewożone osoby lub rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji.
Pojazd specjalny może więc służyć także do przewozu, i właśnie dlatego podlega regulacjom dotyczącym przewozu, w tym ustawie o transporcie drogowym, chyba że mieści się w wyłączeniach objętych art. 3 ust. 1 tej ustawy.
Z kolei okoliczność, że – stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym od 21 października 2005 r.) – do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej (i tylko w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków, nie zaś w razie przewozu niezwiązanego z takim zdarzeniem) stosuje się przepisy dotyczące niezarobkowego transportu drogowego (przewozu na potrzeby własne), które nie wymagają uzyskania licencji lecz tylko odpowiedniego zaświadczenia, nie uzasadnia przekonania, aby – do dnia 21 października 2005 r. – przewóz pojazdem pomocy drogowej pozostawał poza regulacją ustawową.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 oraz art. 204 pkt 1 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło