II OZ 205/06

II OZ 205 / 06 P O S T A N O W I E N I E Dnia 7 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Urodzonych w Niewoli Niemieckiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 listopada 2005r. sygn. akt IV S.A./Gl 965 /04 oddalające wniosek Stowarzyszenia Urodzonych w Niewoli Niemieckiej o przywrócenie terminu do uzupełnienia sprzeciwu z dnia 14 kwietnia 2005r. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 marca 2005r. sygn. akt IV S.A./Gl 965 /04 o odmowie przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu [...] w sprawie ze skargi E. J. i Stowarzyszenia [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 października 2004r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a oddalić zażalenie. U z a s a d n i e n i e. Postanowieniem z dnia 25 marca 2005r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu [...]. W ustawowym terminie, Zarząd Śląskiego Oddziału Terenowego w Chorzowie Stowarzyszenia Urodzonych w Niewoli Niemieckiej wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Pismem z dnia 22 kwietnia 2005r. Stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu poprzez nadesłanie jego odpisu. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie o obowiązku wykonania powyższej czynności w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 28 kwietnia 2005r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, a zatem termin do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu upłynął w dniu 5 maja 2005r. W wyznaczonym terminie Stowarzyszenie nie przedłożyło odpisu sprzeciwu. Natomiast w piśmie procesowym nadanym w dniu 9 maja 2005r. Prezes Zarządu Śląskiego Oddziału Terenowego w Chorzowie zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu dołączając do tego wniosku odpis sprzeciwu z dnia 14 kwietnia 2005r. Postanowieniem z dnia 25 maja 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznając, że nie została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia sprzeciwu z dnia 14 kwietnia 2005r. Pismem z dnia 21 czerwca 2005r. Prezes Zarządu Śląskiego Oddziału Terenowego w Chorzowie Stowarzyszenia [...] wraz ze Skarbnikiem Oddziału złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Po rozpoznaniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 4 października 2005r. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W motywach tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził przeszkód formalnych do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu i dokonał merytorycznej oceny tego wniosku pod kątem spełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, nie mógł wydać rozstrzygnięcia o odrzuceniu wniosku. Stwierdzenie bowiem, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu skutkować powinno oddaleniem wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu z dnia 14 kwietnia 2005r. zostało odebrane osobiście przez Prezesa Zarządu Śląskiego Oddziału Terenowego Stowarzyszenia w dniu 28 kwietnia 2005r. W dniu 9 maja 2005r. (data nadania w urzędzie pocztowym w Chorzowie) strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu, dołączając do wniosku brakujący odpis sprzeciwu. Jako przyczynę uchybienia terminu Prezes Zarządu wskazał ciężki stan chorobowy. Wnioskujący podał również, że stan chorobowy utrzymuje się od dnia 2 maja 2005r. Nie określił jednak terminu, w którym przyczyna uchybienia ustała. W świetle powyższego Sąd I instancji uznał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu nadania w urzędzie pocztowym wniosku o przywrócenie terminu, tj. w dniu 9 maja 2005r. Tak więc spełniony został wymóg określony w art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji za przeszkodę nie dającą się przezwyciężyć nie można było uznać choroby Prezesa Zarządu Śląskiego Oddziału Terenowego Stowarzyszenia [...]. Powołana przyczyna nie powodowała bowiem całkowitej niemożności dochowania terminu określonego w wezwaniu. Skoro Prezes Zarządu nie mógł, z uwagi na zły stan zdrowia, podejmować czynności w imieniu Stowarzyszenia, winien upoważnić do tego innego członka Zarządu, gdyż w interesie Stowarzyszenia będącego organizacją społeczną aktywnie działającą, jest zapewnienie swojej należytej reprezentacji. Tak więc nie została spełniona przesłanka braku winy określona w art. 86 § 1 p.p.s.a., z tych też względów wniosek o przywrócenie terminu nie mógł być w ocenie Sądu uwzględniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenia [...] domagając się uwzględnienia wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Jednocześnie strona skarżąca wskazała, iż przyczyną uchybienia terminowi w usunięciu braków formalnych pisma był zły stan zdrowia nie tylko Prezesa Stowarzyszenia, ale i jego ojca wymagającego całodobowej opieki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin do dokonania określonej czynności. Zauważyć trzeba, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonywujący, że uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu nastąpiło bez jej winy. Ponadto nie wskazała ona żadnych takich okoliczności, które w jakikolwiek sposób podważyłyby zasadność argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, którym odmówiono skarżącemu Stowarzyszeniu przywrócenia terminu do dokonania czynności. Istotną okolicznością na którą należy zwrócić uwagę rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu w przedmiotowej sprawie jest to, iż skarżące Stowarzyszenie, które uchybiło terminowi w dopełnieniu czynności, jest organizacją z zasady kolegialną. Tym samym stan zdrowia jednego z członków tegoż Stowarzyszenia nie powinien przy prawidłowej organizacji pracy tegoż podmiotu mieć negatywnego wpływu na czynności, jakie w imieniu Stowarzyszenia winny być podjęte przez osoby upoważnione do działania w jego imieniu. Niewłaściwa organizacja pracy podmiotu będącego organizacją kolegialną nie jest okolicznością uzasadniającą brak winy w terminowym dokonaniu czynności w postępowaniu sądowym. W tej sytuacji należy przyjąć, iż zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.