III SA/Łd 159/04
WyrokWSA w Łodzi2005-04-26
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Teresa Rutkowska, Mnika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo zaklasyfikował importowane produkty jako przetwory spożywcze, odrzucając klasyfikację strony opartą na składzie chemicznym (związki aminowe, witaminy), oraz czy prawidłowo naliczył odsetki wyrównawcze bez przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ celny naruszył przepisy postępowania, w szczególności nie rozpoznał wniosku dowodowego strony o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dotyczących składu i przeznaczenia towarów uniemożliwił prawidłową klasyfikację taryfową i ocenę obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych.Stan faktyczny
Spółka A zgłosiła do odprawy celnej produkty spożywcze, klasyfikując je jako związki aminowe i witaminy. Organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe, zmieniając klasyfikację i stawkę celną, a także naliczając odsetki wyrównawcze. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej klasyfikacji niektórych produktów, ale uchylił ją w innej części, dokonując własnej klasyfikacji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpoznanie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Spółki A zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Mnika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w ł. kwotę 789 ( siedemset osiemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. uznał zgłoszenie celne Nr [...] dokonane w dniu 14 sierpnia 2001r. przez Spółkę z o.o. A za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i określił Spółce kwotę wynikającą z długu celnego. Organ celny ustalił, iż spółka A w dniu 14 sierpnia 2001r. zgłosiła do odprawy celnej towary o nazwach Multipower Super Amino Liquid – produkt opisany jako związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną i zaklasyfikowany do kodu 29220 49 70 0 oraz Multipower Fit Aktiv Light Mexico-Feige i Multipower Mega Gainer Vanille opisane jako mieszaniny witamin dla sportowców i zaklasyfikowane do kodu 2936 90 90 0. Organ celny, po dokonaniu kontroli na podstawie art. 83 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) zakwestionował dokonaną przez Spółkę klasyfikację i ustalił dla produktu o nazwie Multipower Super Amino Liquid oraz Multipower Fit Aktiv Light Mexico-Feige kod 2202 10 00 0 i stawkę celną w wysokości 30 % od wartości towaru oraz dla towaru Multipower Mega Gainer Vanille kod 2106 90 92 0 i stawkę w wysokości 20 % od wartości celnej towaru. Oparł się na przedłożonych przez stronę na jego żądanie decyzjach Generalnego Inspektora Sanitarnego, certyfikatach producenta na dopuszczenie produktów na rynek niemiecki, certyfikatach ISO 9002 i IQNET dla linii MULTIPOWER, fotokopiach kontraktu wraz z tłumaczeniem, kserokopiach zamówień oraz składach jakościowo-ilościowych. Analiza materiału, a szczególnie składu sprowadzonych towarów, określonego w zezwoleniach Głównego Inspektora Sanitarnego, dały podstawę do przyjęcia odmiennej klasyfikacji danych produktów. Dokonana klasyfikacja wynika z 1 i 6 Reguły Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej zawartych w Taryfie Celnej stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.). Kod przyjęty przez organ tj. 2106 obejmuje preparaty określane jako "uzupełnienie diety" na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, miodu, fruktozy itd. z dodatkiem witamin oraz czasami niewielkiej ilości żelaza. Pod wskazaną przez organ pozycją 2106 90 92 0 znajdują się przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone, nie zawierające tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy lub skrobi lub zawierające w masie mniej niż 1,5 % tłuszczu mleka, 5 % sacharozy lub izoglukozy, 5 % glukozy lub skrobi. Preparat Multipower Mega Rainer Vanille zawiera w składzie:
maltodekstrynę, fruktozę, odtłuszczone mleko w proszku, białka mleka, skrobię naturalną, izobat sojowy, lecytynę, miód, hydrolizat białek serwatki, ortofosforan potasu, trójglicerydy o średniej długości łańcuch, gumę guar, węglan magnezu, ortofosforan wapnia, aromat naturalny, witaminy: C i E, niacynę, kwas pantotenowy, tiaminę, B6 i B12.
Pozycja 2202 Taryfy Celnej, do której według wskazania organów winny zostać zaklasyfikowane pozostałe produkty obejmuje wody mineralne i wody gazowane, zawierające dodatek cukru lub innej substancji słodzącej lub nadającej smak, będą to m.in. słodzone i smakowe wody mineralne lub sztuczne, napoje takie jak lemoniada, cola, oranżada. Produkty zgłoszone przez Spółkę o nazwach Multipower Super Amino Liquid i Multipower Fit Aktiv Light Mexico-Feige zawierają z kolei w swym składzie
pierwszy: woda, L-arginian, enzymatycznie hydrolizowane białko serwtkowe, L-ornityna, hydrolizowane białko kolagenowe, kwas cytrynowy (E330), aspartam (E591), acesulfam K (E950) i witamina B 6;
drugi z preparatów zawiera: cukier gronowy, maltodekstryna, kwas cytrynowy, aromat naturalny, sproszkowany sok z buraka ćwikłowego, ortofosforan potasu, ortofosforan wapnia, weglan magnezu, cytrynian sodu, chlorek sodu, witamina C, E, B 6, B 12, pantotenian wapnia, ryboflawina, karoten, tiamina, folacyna.
Zgodnie z art. 222 §4 Kodeksu celnego i §1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. z 1997r., Nr 143, poz. 958 ze zm.) pobrano też odsetki wyrównawcze, uznając iż nie zachodzą wymienione w § 1 ust. 3 powołanego rozporządzenia przesłanki zwalniające importera od obowiązki ich zapłaty.
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zarzuciła naruszenie przepisów art. 65 §4 pkt 2b, art. 222 §4, art. 242 §2 Kodeksu celnego, §1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, art. 120, art. 121 §1 i §2, art. 122, art. 123 §1, art. 124, art. 139 §1, art. 187 §1, art. 191, art. 192, art. 210 §1 pkt 4 i 5, §4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 z późn. zm.). Uzasadniając swoje stanowisko strona podniosła, iż będące przedmiotem importu towary nie były sprowadzane po raz pierwszy i organy celne do tej pory nie kwestionowały dokonanej przez stronę klasyfikacji towarów. Również i w tym przypadku przyjęły zgłoszenie celne bez zastrzeżeń, choć mogły przed przyjęciem dopuścić np. dowód z opinii biegłego, ale objęły towar procedurą dopuszczenia do obrotu. Organ, dysponując tymi samymi dokumentami zmienił zatem jedynie swą ocenę dotychczasowego materiału. Kwestionując obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych, strona odwołała się do przepisu ustawy, który nakazuje ich pobranie wówczas, gdy importer uzyskał korzyść w wyniku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Organ celny nie podjął żadnych czynności zmierzających do zbadania, czy Spółka taką korzyść osiągnęła, nie przeprowadził postępowania dowodowego, w toku którego np. przesłuchałby osoby dokonujące zgłoszenia, przeprowadził dowód z opinii biegłego i dokonał analizy złożonych dokumentów. Nie podjął także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy Spółka celowo podała niewłaściwy kod taryfy czy też na jej działania miały wpływ inne okoliczności. Decyzję w tym zakresie organ oparł jedynie na domniemaniach.
W uzupełnieniu odwołania pełnomocnik strony uznając, iż organ celny nie posiada dostatecznej wiedzy, niezbędnej do dokonania prawidłowej klasyfikacji towaru do pozycji PCN w Taryfie Celnej, wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej towarów.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów w postaci preparatów o nawach "Multipower Super Amino Liquid" oraz "Multipower Fit Aktiv Light Mexico-Feige" oraz kwoty wynikającej z długu celnego, sklasyfikował te preparaty pod pozycją 2106 90 92 0 Taryfy celnej i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym zasadom zapewniającym jednolitą interpretację. Oznacza to, iż dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Dokonując klasyfikacji uwzględnić również należy informacje zwarte w Wyjaśnieniach do taryfy. Spółka dokonując zgłoszenia sklasyfikowała towary pod pozycjami 2922 – związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną i 2936 – prowitaminy i witaminy, naturalne i syntetyczne (łącznie z naturalnymi koncentratami), ich pochodne używane głównie jako witaminy, mieszaniny wymienionych, nawet w dowolnym rozpuszczalniku. Tymczasem z wyjaśnień do działu 29 wynika, iż pozycje tego Działu obejmują jedynie chemicznie zdefiniowane związki organiczne, także zanieczyszczone. Zatem preparaty "Multipower Super Amino Liquid" oraz "Multipower Fit Aktiv Light Mexico-Feige" jako stanowiące mieszankę różnych substancji o zróżnicowanym charakterze nie mogą być klasyfikowane pod pozycją objętą Działem 29 Taryfy. Organ I instancji sklasyfikował te produkty pod pozycją 2202, która obejmuje "wody, w tym wody mineralne i wody gazowane, zawierające dodatek cukru lub innej substancji słodzącej lub wody aromatyzowane i pozostałe napoje bezalkoholowe z wyjątkiem soków owocowych i warzywnych objętych pozycją 2008. Klasyfikacja ta jest nieprawidłowa, gdyż preparat "Multipower Super Amino Liquid" ze względu na swoją postać i dawkowanie nie może zostać uznany za napój. Stanowi on bowiem skoncentrowaną dawkę mikroelementów w niewielkich dawkach, przyjmowaną o określonych porach. Produkt "Multipower Fit Aktiv Light Mexico-Feige" ma postać proszku.. Produkty te powinny zostać zaklasyfikowane pod pozycją 2106, która obejmuje m.in. "przetwory spożywcze przeznaczone do spożycia przez ludzi, zarówno bezpośrednio, jak i po obróbce". Wszystkie towary objęte zgłoszeniem, po analizie ich składu oraz zastosowania, winny zostać sklasyfikowane pod pozycją 2106.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W jego ocenie wyjaśniono stan faktyczny sprawy w oparciu o wszystkie dowody zgromadzone w sprawie. Korzystając z uprawnień płynących z Ordynacji podatkowej organ celny I instancji dokonał swobodnej oceny dowodów i ich selekcji. Ponadto Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż organy celne mają prawo dokonać kontroli prawidłowości zgłoszenia celnego w terminie 3 lat od daty przyjęcia zgłoszenia i z tego prawa organ skorzystał w przedmiotowej sprawie. Samo dokonanie zgłoszenia nie ma formy decyzji administracyjnej, na tym etapie organ nie przesądza więc o prawidłowości zgłoszenia. Jeżeli tylko spełnia ono warunki formalne określone w art. 64 kodeksu celnego, organ ma obowiązek takie zgłoszenie przyjąć. W kwestii naliczenia odsetek wyrównawczych przepisy prawa statuują pewne warunki, których spełnienie przesądza o możliwości naliczenia tych odsetek. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż po stronie Spółki powstała korzyść, zastosowanie bowiem nieprawidłowego kodu Taryfy, a przez to zaniżenie stawki celnej stanowi niewątpliwie korzyść finansową, jaką Spółka osiągnęła. Zaistniały zatem podstawy do określenia odsetek, a jednocześnie nie zaszły inne okoliczności wskazujące, iż Spółka nie ponosi winy za nieprawidłowe wypełnienie zgłoszenia celnego. Strona nie poczyniła bowiem żadnych kroków zmierzających do ustalenia prawidłowej klasyfikacji towarów, występując np. o wydanie wiążącej informacji taryfowej, nie zwróciła też uwagi, iż w zezwoleniach GIS sprowadzane preparaty określano jako dietetyczne środki spożywcze.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie nieprawidłowego kodu PCN z Taryfy Celnej Importowej oraz naruszenie norm prawa procesowego m.in. art. 122, art. 123, art. 124, art. 187, art. 188, art. 210 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania strona wskazała, iż organ nie ustosunkował się do wniosku dowodowego strony, a tym samym uniemożliwił jej czynny udział w postępowaniu oraz nie wyjaśnił dokładnie całego stanu faktycznego sprawy. Odnosząc się do zastosowanego kodu Taryfy strona wskazała, iż organ nie wyjaśnił, jaki charakter mają poszczególne składniki danego preparatu. Przytoczenie jedynie składu surowcowego określonego w zezwoleniu GIS nie jest wystarczające dla ustalenie prawidłowego kodu. W tym zakresie organ winien uzyskać informacje specjalistyczne, nie czyniąc tego - naruszył przepisy Ordynacji podatkowej. Powołując się na treść rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz ich naliczania, strona podkreśliła, iż z jej strony nie miało miejsca zaniedbanie czy też świadome działanie zmierzające do nieprawidłowego wypełnienia zgłoszenia. Spółka od wielu lat zajmuje się sprowadzaniem do kraju preparatów dla sportowców i stosowane przez nią kody nigdy nie były kwestionowane. Stan taki utwierdzał stronę w przekonaniu, iż dokonuje prawidłowych zgłoszeń. Ponadto zdawała sobie sprawę z charakteru sprowadzanych na polski obszar celny towarów, bowiem występowała o stosowne zezwolenia do Głównego Inspektora Sanitarnego. Gdyby przedmiotem importu były zwykłe wody, nie potrzebowałaby takiego zezwolenia.
Dyrektor Izby Celnej, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska, wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.. Dodatkowo podniósł, iż wniosek strony o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego był złożony znacznie po upływie terminu wyznaczonego stronie do ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego. Ponadto pozostawał on bez związku z treścią złożonego odwołania, w którym strona kwestionowała zasadność naliczenia odsetek wyrównawczych, a nie klasyfikację towaru. Ponadto wniosek ten dotyczył powołania biegłego, który miałby dokonać klasyfikacji importowanego przez stronę towaru. Tym samym biegły miałby się wypowiedzieć co do tego, czy organy celne prawidłowo zastosowały prawo. Do tego biegły nie jest zaś uprawniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wprowadzenie towaru na polski obszar celny następuje w chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny (czyli terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - art. 2 § 1 i art. 3 § 1 pkt. 13 Kodeksu celnego). Wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje powstanie z mocy prawa uprawnień i obowiązków, wynikających z przepisów prawa celnego (art. 2 § 2 Kodeksu celnego). Jednym z nich jest obowiązek dokonania zgłoszenia celnego na właściwym formularzu. W formularzu tym, zgodnie z przepisami § 205 i załącznikami do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 z późn.zm.) importer winien m.in. wskazać właściwy kod towaru, zgodny z Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (art. 13 § pkt. 1 Kodeksu celnego). Organ celny zobowiązany jest przyjąć zgłoszenie celne, jeżeli spełnia ono wymogi formalne, określone w art. 64 Kodeksu celnego oraz jeżeli (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 80 § 2) wraz z nim przedstawiony jest towar (art. 65 § 1 Kodeksu celnego). Zgłoszenie celne może być z urzędu lub na wniosek strony poddane przez organ celny kontroli po zwolnieniu towarów. Jeżeli w wyniku kontroli organ celny stwierdzi, iż przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane nieprawidłowo, podejmie on wszelkie działania niezbędne do prawidłowego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 1 i 2 Kodeksu celnego). Może zatem m.in. wydać decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określić kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego. W ramach przysługujących mu uprawnień organ celny może zatem także zakwestionować wskazany przez stronę w zgłoszeniu celnym kod towaru.
W postępowaniu w sprawach celnych stosuje się, na podstawie art. 262 Kodeksu celnego odpowiednio przepisy art. 12 i działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organu celnego jest dokładnie i wnikliwe wyjaśnienie okoliczności sprawy, w stopniu niezbędnym do jej załatwienia. Organ celny winien zebrać w sposób wszechstronny cały materiał dowodowy, rozpatrzyć go (art. 187 § Ordynacji podatkowej) i ocenić zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej). Ponadto winien on zapewnić stronie w toku całego postępowania czynny udział (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Winien zatem nie tylko zapoznać stronę z zebranym materiałem dowodowym przed rozstrzygnięciem sprawy (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej), ale także uwzględnić złożone przez nią wnioski dowodowe. Wprawdzie bowiem o zakresie postępowania dowodowego decyduje przede wszystkim organ celny, to jednak nie może on odmówić przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę, jeżeli przedmiotem tego dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Odmowa taka jest prawnie dopuszczalna tylko wówczas, gdy okoliczności, na które wnioskowany przez stronę dowód ma być przeprowadzony stwierdzone są dostatecznie innym dowodem (art. 188 Ordynacji podatkowej).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż przedmiotem sporu między stronami jest zaklasyfikowanie importowanych towarów do właściwego kodu. Przesądza on bowiem o zastosowaniu stawki celnej, a więc i o wysokości długu celnego.
Zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej (stanowiących załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej – Dz.U. Nr 129, poz. 1253 z późn.zm.) klasyfikacje towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów. Wyroby stanowiące mieszaniny lub składające się z kilku materiałów lub substancji należy ustalać według następujących zasad:
- pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy, ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny; w przypadku, gdy dwie lub więcej pozycji odnosi się tylko do części materiałów lub substancji zawartych w mieszaninie lub wyrobie złożonym albo tylko do części towarów w zestawach przeznaczonych do sprzedaży detalicznej, pozycje te należy uważać za równorzędne, nawet gdy jedna z nich określa dany wyrób w sposób bardziej szczegółowy lub bardziej pełny;
- do wyrobów stanowiących mieszaniny wyrobów składających się z różnych materiałów lub wytworzonych z różnych komponentów oraz wyrobów stanowiących komplety do sprzedaży detalicznej, których klasyfikacja w myśl wyżej wymienionej reguły nie jest możliwa, należy stosować pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, jeżeli takie kryterium jest możliwe do zastosowania;
- jeżeli klasyfikacja i w taki, jak wyżej sposób nie jest możliwa, należy stosować pozycję, która w kolejności numerycznej jest ostatnia z pozycji możliwych do zastosowania.
Wskazane wyżej kryteria klasyfikacji obligują zatem podmiot dokonujący tej klasyfikacji do ustalenia składu danego towaru, ustalenia, czy stanowi on mieszaninę różnych składników, jakie jest jego przeznaczenie, czy wśród tych komponentów jeden decyduje o zasadniczym charakterze wyrobu. Reguły klasyfikacji przesądzają też o zakresie postępowania dowodowego, jakie winien przeprowadzić organ celny, uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej m.in. klasyfikacji towaru. I aczkolwiek zgodzić się należy ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej, iż ostateczna klasyfikacja towaru jest uprawnieniem organu celnego, to nie można a priori wykluczyć, iż dla jej dokonania niezbędne będzie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Biegły ten niewątpliwie nie może zastępować organu w dokonaniu klasyfikacji czy kontrolować prawidłowość klasyfikacji dokonanej przez organ, sporządzona przez niego opinia może jednakże dostarczyć danych niezbędnych do dokonania tej klasyfikacji w przypadku towarów, stanowiących mieszaniny różnych komponentów. W postępowaniu celnym jako dowód należy bowiem dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej).
Strona w postępowaniu odwoławczym, korzystając z przysługujących jej uprawnień do czynnego udziału w postępowaniu, złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowej klasyfikacji towarowej sprowadzonych przez nią towarów. W uzasadnieniu wskazała, iż wniosek ten uzasadniony jest faktem dokonywania różnej klasyfikacji tego samego towaru przez organ celny. Wskazuje to na to, iż ogólna wiedza, jaką posiadają pracownicy organów celnych nie jest wystarczająca dla dokonania prawidłowej klasyfikacji i wymagane są w tym zakresie wiadomości specjalne.
Organ celny nie odniósł się do tego wniosku ani w odrębnym postanowieniu (art. 187 § 2 w zw. z art.235 Ordynacji podatkowej), ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wprawdzie wniosek ten strona złożyła po upływie terminu, wyznaczonego jej do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, jednakże termin wskazany w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest terminem zawitym którego upływ powoduje bezskuteczność wniosków dowodowych strony. Wniosek został złożony jeszcze przed wydaniem decyzji, a zatem w toku postępowania celnego i winien być rozpoznany przed jej wydaniem. Nie rozpoznając wniosku strony i wydając decyzję organ celny naruszył art. 123 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonana w odpowiedzi na skargę (stanowiącej już wszak pismo kierowane do Sądu i złożone na etapie postępowania sądowoadministracyjnego) ocena zasadności wniosku nie może sanować uchybień mających miejsce w postępowaniu celnym. Odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego mogła bowiem spowodować zgłoszenie przez stronę dalszych wniosków dowodowych.
Zauważyć ponadto należy, iż wprawdzie wniosek strony nie był sformułowany w sposób dostatecznie jasny i istotnie jego brzmienie mogło wskazywać na to, iż strona żąda wskazania przez biegłego konkretnego kodu taryfy, to jednak organ winien był rozważyć zasadność tego wniosku biorąc pod uwagę także jego uzasadnienie, wskazujące na trudności z właściwym ustaleniem charakteru importowanego towaru. Dokonując klasyfikacji towarów wprowadzonych na polski obszar celny przez skarżącą organy celne oparły się na danych, zawartych w zezwoleniach Głównego Inspektora Sanitarnego, dotyczących poszczególnych towarów. W zezwoleniach tych podano skład surowcowy towarów, wskazujący na to, iż jest to mieszanina różnych komponentów. Nie podano w nim jednakże proporcji, w jakich surowce te zastosowano w danym produkcie. Tymczasem, jak wynika to np. z opisu pozycji 2106 90 92 0 zawartość sacharozy (a taki składnik znajdował się w Multipover Mega Gaigner Vanille) była znacząca dla dokonania klasyfikacji. Nie zostały zatem wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie art. 123 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto , na podstawie tych samych dowodów organ celny odwoławczy dokonał odmiennej niż organ I instancji klasyfikacji towarowej towarów o nazwie Multipover Super Amino Liquid oraz Multipover Fit Aktiw Light Mexico-Feige. Dyrektor Izby Celnej nie uzasadnił przy tym dostatecznie, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 124 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej powodów, dla których zakwalifikował te towary do przetworów spożywczych gdzie indziej nie wymienionych ani nie włączonych. Za takie uzasadnienie nie może być uznane stwierdzenie, iż jeden z preparatów w postaci płynu nie może być zakwalifikowany do wód i napojów z uwagi na sposób jego dawkowania, zaś drugi z preparatów występuje w postaci proszku. O ile bowiem istotnie czyni to niezasadnym zakwalifikowanie importowanych towarów do wód i pozostałych napojów bezalkoholowych, o tyle nie wyjaśnia, dlaczego zakwestionowano kod towaru wskazany przez stronę i uznano te towary za środki spożywcze. Wprawdzie w zezwoleniu Głównego Inspektora Sanitarnego produkty te określono jako dietetyczne środki spożywcze, to wydaje się, iż stwierdzenie to nie decyduje o sposobie zaklasyfikowania towaru do właściwego kodu taryfy celnej. W tym przypadku należy bowiem stosować się do wskazanych wyżej reguł klasyfikacji, określonych przepisami prawa celnego. Zauważyć przy tym należy, iż wskazana przez organy celne pozycja (2106 90) Taryfy obejmuje wprawdzie preparaty określane jako uzupełnienie diety, ale stworzone na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, miodu, fruktozy z dodatkiem witamin oraz czasami niewielkich ilości żelaza. Organy celne w niniejszej sprawie nie wykazały, iż importowane przez skarżącą towary odpowiadają temu opisowi, zawartemu w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. - Dz.U. Nr 74, poz. 830).. Zauważyć też należy, iż w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej wskazano, iż dział 29 (Chemikalia organiczne) obejmuje jedynie odrębne, chemicznie zdefiniowane związki organiczne, ale tylko wówczas, gdy z kontekstu nie wynika inaczej. W Wyjaśnieniach dotyczących pododdziału XI- Prowitaminy, witaminy i hormony wskazano zaś, iż pozycja ta obejmuje także mieszaniny witamin, także rozpuszczone jakimkolwiek rozpuszczalnikiem bądź stabilizowane dla celów konserwacji lub transportu za pomocą wskazanych w Wyjaśnieniach środków, pod warunkiem, że dodane ilości lub obróbka w żadnym wypadku nie wykraczają poza minimum niezbędne dla celów konserwacji lub transportu oraz że ów dodatek lub obróbka nie zmieniają podstawowego charakteru produktu, tylko czynią go bardziej odpowiednim do specyficznych zastosowań niż do użytku ogólnego. Kwestionując kod towaru zastosowany przez stronę w zgłoszeniu celnym organ winien się odnieść do tych wyjaśnień i wskazać, dlaczego w jego ocenie towar nie odpowiada opisowi danej pozycji.
Wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania – art. 122, 123 § 1, 124,187 § 1, 188 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Skutkuje ono zatem koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien odnieść się do wniosku dowodowego strony, zgłoszonego w postępowaniu odwoławczym, a następnie ponownie ocenić kompletność zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza pod kątem możliwości dokonania właściwej klasyfikacji towarów na podstawie dotychczas zebranych dowodów. Winien także w uzasadnieniu decyzji wskazać dowody, na których się oparł oraz przedstawić wynik oceny zebranego materiału dowodowego oraz przesłanki, które przesądziły o zaklasyfikowaniu danego towaru do konkretnego kodu Taryfy.
Dopiero rozstrzygnięcie o prawidłowości bądź nieprawidłowości danych podanych w zgłoszeniu celnym pozwoli też na prawidłową ocenę, czy o stronie importera istnieje obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z wynikiem postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 6 i § 14 ust.2 pkt.1 lit.a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn.zm.)
Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło