II SA/Bk 936/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].06.2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienie się wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej I. W. kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 50 "a" pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07.1994r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn. zmianami), po rozpatrzeniu odwołania pani I. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].06.2005r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z [...].06.2005r., w sprawie nałożonego na p. I. W. nakazu doprowadzenia budynku biurowego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. G. W. [...] w B., do stanu poprzedniego, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: Na podstawie pisma z dnia 16.01.2004r., wniesionego przez pana S. B., dotyczącego legalności wykonywania robót budowlanych w budynku usytuowanym na działce położonej przy ul. G. W. [...] w B., nr geod. [...] będącej własnością pani I. W., organ I instancji przeprowadził kontrolę w dniu 3.02.2004r. W trakcie kontroli stwierdzono, że roboty budowlane prowadzone są na podstawie zgłoszenia z dnia 9.12.2003r. z istotnymi odstępstwami od zgłaszanego zakresu i naruszają art. 30 ust. 1 prawa budowlanego. Zgłoszony zakres robót obejmował: wymianę pokrycia dachowego wraz z wymianą obróbek blacharskich i wymiany główki komina. Ponadto stwierdzono, że wykonywane przez inwestorkę roboty, które polegają na przebudowie konstrukcji stropu i dachu wymagają pozwolenia na budowę. W związku z tym w dniu [...].02.2004r. postanowieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H., w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w budynku biurowym przy ul. G. W. [...] w B. i nałożył na inwestorkę – I. W. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej wykonanych robót. Po przedłożeniu przez zobowiązaną dokumentacji, organ I instancji wydał w dniu [...].04.2004r. decyzje nr [...], nakładając obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w terminie do 30 czerwca 2004r. poprzez: 1. wykonanie zmian i przeróbek połaci dachowej od strony działki skarżącego tj. zdemontowanie rynien i skrócenie okapu do poprzedniego stanu; wykonanie urządzeń do odprowadzenia wód opadowych z dachu i odprowadzenie tych wód na własny teren inwestora; rozbiórkę lukarn i okna dachowego; 2. sporządzenie i przedłożenie projektu robót budowlanych przewidzianych do wykonania w istniejącym budynku sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Przedmiotowy projekt winien zawierać uzgodnienia, opinie i pozwolenia innych organów, wymagane przepisami szczegółowymi. Na skutek odwołania pani I. W. od powyższej decyzji organ II instancji decyzją z dnia [...].06.2004r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozbiórki lukarn i okna dachowego i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie, oraz orzekł o nakazie wykonania okien o wymiarach 0,84 x 1,03 m w istniejących lukarnach od strony działki pana S. B., tj. takich, jakie istniały przed wykonaniem robót budowlanych; w pozostałej części utrzymał zaskarżona decyzję organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny Wydział II w B. wyrokiem z dnia [...] listopada 2004r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...].06.2004r. P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję z dnia [...].04.2004r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. Po uprawomocnieniu w/w wyroku WSA w B. organ I instancji kontynuował postępowanie administracyjne. Na wniosek z dnia 23.05.2005r. pani I. W. i pisma – skargi z dnia 24.05.2005r. pani J. O. w dniu 3.06.2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał kontroli budynku biurowego przy ul. G. W. [...] w B. w zakresie zagrożenia życia ludzkiego stwarzanego przez balkon i komin w/w budynku. Podczas kontroli pracownicy organu nadzoru budowlanego stwierdzili, że w budynku biurowym prowadzone są roboty budowlane pomimo ich wstrzymania. Organ I instancji stwierdził, że wykonano: instalację elektryczną na poddaszu, przyłącze kanalizacyjne do budynku, ściany działowe na poddaszu oraz ocieplenie stropodachu. W związku z powyższym, iż roboty budowlane były kontynuowane, pomimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia [...].02.2004r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. był zobligowany do wydania w oparciu o art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane decyzji z dnia [...].06.2005r. nr [...], nakazującej pani I. W. doprowadzenie budynku biurowego przy ul. G. W. [...] w B. do stanu poprzedniego. Z decyzją powyższą nie zgodziła się pani I. W. i wniosła odwołanie z dnia 30.06.2005r. do organu II instancji. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie zważył, co następuje: Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że roboty budowlane oraz ich zakres zgłoszony do organu administracyjno-architektoniczno-budowlanego różni się od faktycznie wykonywanych robót przy budynku biurowym i wymaga pozwolenia na budowę. Postanowienie z dnia [...].02.2004r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. dotyczące wstrzymania prowadzonych robót budowlanych w budynku przy ul. G. W. [...] w B. funkcjonuje w dalszym ciągu w obiegu prawnym, gdyż wyrokiem WSA w B. z dnia [...] listopada 2004r. uchylone zostały wyłącznie: decyzja ostateczna z dnia [...].06.2004r. nr [...] P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzja z dnia [...].04.2004r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego (art. 50 ust. 4) postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1. Postanowienie z dnia [...].02.2004r. nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych w budynku biurowym zostało doręczone pani I. W. w dniu 19.02.2004r. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji wydał decyzję w dniu [...].04.2004r. nr [...], a więc w terminie dwumiesięcznym, stąd postanowienie o wstrzymaniu robót jest obowiązujące i nie straciło ważności, obligując inwestora do wstrzymania wszelkich robót budowlanych na przedmiotowym budynku. Ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718) wprowadzono przepis art. 50a, który zawiera sankcje na wypadek niezastosowania się do postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wykonanych po ich wstrzymaniu albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepis ten dotyczy postanowień wydawanych (w trakcie procedur legalizujących samowole budowlane) na podstawie art. 48 ust. 2 oraz 49b ust. 2 oraz art. 50 prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wydaniem postanowienia z dnia [...].02.2004r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 prawa budowlanego, stąd ma tu zastosowanie art. 50a pkt 2, który uniemożliwia prowadzenie postępowania naprawczego, do czasu wykonania obowiązku zawartego w tej decyzji. Z protokołu kontroli organu I instancji z dnia 3.06.2005r., jak i z treści odwołania z dnia 30.06.2005r. pani I. W. wynika jednoznacznie, że roboty budowlane w budynku biurowym przy ul. G. W. [...] w B., są kontynuowane pomimo ich wstrzymania, stąd prawidłowo decyzją z dnia [...].06.2005r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. w oparciu o art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane nakazał doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pani I. W. wnosiła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz organu I instancji. Zaskarżonym decyzjom oraz organom, które je wydały skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 50 ust. 4 prawa budowlanego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 149 § 1 kpa oraz to, że zostały wydane bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego – art. 50 ust. 4 oraz art. 50 "a" pkt 2 prawa budowlanego, dlatego też Sąd stwierdził nieważność decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja, nakazująca Skarżącej przywrócenie budynku do stanu poprzedniego, może być wydana – zgodnie z dyspozycją przepisu art. 50 "a" pkt 2 prawa budowlanego – jedynie w sytuacji, gdy mamy do czynienia z wykonywaniem robót budowlanych, pomimo uprzedniego wstrzymania ich wykonania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego. W niniejszej sprawie postanowienie o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych zostało wprawdzie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w dniu [...].02.2004r., jednakże błędne jest stanowisko organów nadzoru budowlanego, że postanowienie to "funkcjonuje w dalszym ciągu w obrocie prawnym, gdyż wyrokiem WSA w B. z dnia [...] listopada 2004r. uchylone zostały wyłącznie: decyzja ostateczna z dnia [...].06.2004r. P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz decyzja z dnia [...].04.2004r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H.". Zgodnie z regułą zawartą w przepisie art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50 "a" pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót następuje wówczas, gdy decyzja, o której mowa, nie zostanie wydana w terminie 2 miesięcy, a także wówczas, gdy wydana w tym terminie decyzja zostanie prawomocnie uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. Uchylenie wydanej decyzji przez sąd administracyjny pozbawia mocy obowiązującej ten akt administracyjny – orzeczenie sądu działa w tym zakresie ex tunc. Następuje więc powrót do takiej sytuacji, w postępowaniu przed organami administracji publicznej, która miała miejsce przed wydaniem zaskarżonej decyzji (T. Woś, H. Kysiak-Malczyk, M. Romańska: Postępowanie sądowo-administracyjne, Wyd. Lexis Nexis, W-wa 2004, s. 360). A zatem, skoro na skutek wyroku sądu administracyjnego z [...].11.2004r. utraciły moc prawną decyzje organów nadzoru budowlanego (decyzja PWINB w B. z [...].06.2004r. oraz decyzja PINB w H. z [...].04.2004r.), to utraciło również ważność postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych z [...].02.2004r. W konsekwencji mamy do czynienia z sytuacją, iż zaskarżona decyzja, nakazująca Skarżącej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, została wydana bez uprzedniego ważnego i skutecznego wstrzymania wykonania robót budowlanych postanowieniem właściwego organu. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło zatem – zdaniem Sądu – z rażącym naruszeniem prawa budowlanego, ponieważ decyzja nakładająca obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, bez wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót, jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.