II SAB/Kr 2/06

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w M. w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] 2004 r. o udostępnienie informacji publicznej skargę oddala II SAB/Kr 2/06 Uzasadnienie We wniosku z dnia [...] 2004 r., złożonym w Prokuraturze Rejonowej w M. w dniu [...] 2004 r. , P.B. domagał się udzielenia informacji publicznej w postaci udostępnienia do wglądu dokumentacji sprawy [...] dotyczącej niedopełnienia obowiązków przez pracowników Prokuratury Rejonowej K. Wskazał, że szczególnie interesują go protokoły przesłuchań świadków, postanowienia i zarządzenia wydane w sprawie, oraz pisemne stanowiska zawarte przez funkcjonariuszy publicznych lub instytucje publiczne. Wniósł także o umożliwienie mu skopiowania wybranych udostępnionych dokumentów w formie kserokopii. W piśmie z dnia [...] 2004 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. poinformował P.B. , że na mocy art. 156 § 5 kpk, oraz w związku ze stanowiskiem samego pokrzywdzonego, który nie życzy sobie interwencji osób postronnych w jego prywatne sprawy, brak jest podstaw do udostępnienia wnioskodawcy akt, oraz wyrażenia zgody na wykonanie ich kopii. W dniu [...] 2004 r. P.B. złożył zażalenie do Prokuratora Okręgowego w K. twierdząc, że Prokurator Rejonowy w M. pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2004 r. Twierdził przy tym, że dokumenty akt prawomocnie zakończonego postępowania prokuratorskiego są informacją publiczną i nie ma do nich zastosowania przepis art. 156 kpk. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej w dniu [...] sierpnia 2005 r. P.B. i domagał się stwierdzenia bezczynności Prokuratora Rejonowego w M. i nakazania mu rozpatrzenia wniosku zgodnie z prawem, oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podniósł skarżący, że zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielenie informacji winno nastąpić niezwłocznie, jednak w terminie nie dłuższym niż 14 dni, chyba że organ nie ma możliwości technicznych. Organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej tylko w przypadku określonym ustawą i winien tego dokonać w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącego dokumenty akt prawomocnie zakończonego postępowania prokuratorskiego, które dotyczyło spraw i osób publicznych podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji, a nie ma do nich zastosowania przepis art. 156 kpk. Pismem z dnia [...] października 2005 r. Prokurator Okręgowy w K. poinformował P.B. , iż zmienia stanowisko Prokuratora Rejonowego w M. wyrażone w piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. i wyraża zgodę na zapoznanie się wnioskującego z aktami wymienionej sprawy. Wskazał przy tym numer pokoju własnej siedziby, do którego wnioskujący ma się zgłosić. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w M. , odwołując się do stanowiska wyrażonego przez Prokuratora Okręgowego w K. w piśmie z dnia [...] października 2005 r., wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego skarżący podniósł, że do udzielenia informacji zobowiązany jest tylko ten podmiot, do którego wniosek jest skierowany. Zdaniem skarżącego przepis art. 10 ust. 3 ustawy o Prokuraturze nie upoważnia Prokuratora Okręgowego do przejęcia do wykonania czynności od prokuratora podległego, jeżeli przepis ustawy stanowi inaczej. Takim zaś "przepisem ustawy" jest art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odwołał się przy tym skarżący do tak wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu [...] oraz zarządzeniu SN WK 8/03, poglądu. Ponadto skarżący podniósł, że jego wniosek z dnia [...] sierpnia 2004 r. dotyczył "dokumentów sprawy", a nie tylko "akt sprawy", mogących nie zawierać wszystkich materiałów związanych ze sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Jako wadliwe ocenić należy stanowisko Prokuratora Rejonowego w M. , zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. , jakoby kwestię dostępu do akt zakończonego prawomocnie postępowania przygotowawczego regulował przepis art. 156 kpk, a nie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawdą jest, że obok ustawy o dostępie do informacji publicznej funkcjonować mogą i inne ustawy, regulujące w sposób odmienny i swoisty zasady i tryb dostępu do określonych informacji. Obowiązywać one mogą jednak tylko i wyłącznie w takim zakresie rzeczowym, który dokładnie został im przypisany. Poza tymi granicami zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej; w takim wypadku nie ma luki, którą w drodze interpretacji rozszerzającej mogłyby wypełnić przepisy ustawy współistniejącej, i to w dodatku ograniczające zarówno krąg osób uprawnionych, jak i swobodę w dostępie. Skoro więc żaden przepis kodeksu postępowania karnego nie reguluje dostępu do akt prawomocnie zakończonego postępowania przygotowawczego, to nie ma podstaw do wyłączenia takich akt, będących informacją publiczną, spod reguł dostępu określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Rację ma skarżący twierdząc, że nie ma tu zastosowania przepis art. 156 § 5 kpk, zgodnie z którym w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kserokopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kserokopie tylko za zgodą prowadzącego postępowanie przygotowawcze; za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Pogląd taki był już wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /wyrok NSA z dnia 7 marca 2003 r. II S.A. 3572/02/ i jest podzielany w całości przez Sąd rozpoznający sprawę niniejszą. Nie oznacza to jednak, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd uwzględnia stan faktyczny sprawy z chwili orzekania ; nie może bowiem organowi nakazać działania, które już było podjęte. W takim wypadku skarga uwzględniona być nie może. Rzecz jest dość klarowna w sytuacji, kiedy zarzucana bezczynność dotyczy niewydania decyzji lub zaskarżalnego postanowienia. Podjęcie takiego aktu jest czynnością samodzielną organu, utrwalaną na piśmie i przekazywaną na zewnątrz. Czynności materialno - techniczne, a taką jest niewątpliwie udostępnienie informacji , nie zawsze manifestują się w tak czytelny sposób i co więcej, ich realizacja może okazać się niemożliwa bez współdziałania strony. Zapoznanie się z aktami sprawy, następujące w realizacji zgody podmiotu aktami dysponującego, jest czynnością strony. Brak własnej aktywności strony w tym zakresie, wobec pisemnej deklaracji podmiotu o gotowości udostępnienia akt, zarzut bezczynności stawiany organowi czyni nieuzasadnionym. Stosownie do powyższych uwag, w stanie faktycznym sprawy poddanej osądowi, wyrażoną przez Prokuratora Okręgowego w piśmie z dnia [...] października 2005 r. zgodę na udostępnienie akt do wglądu uznać należy za skuteczne załatwienie wniosku P.B. Zgoda ta, pochodząca od zwierzchnika służbowego Prokuratora Rejonowego, uprawnionego do dysponowania aktami sprawy, stanowiła należytą gwarancję udostępnienia do wglądu akt, nawet w - jak się wydaje - dogodniejszym dla skarżącego miejscu. Skarżący zaś nie podjął działań zmierzających do realizacji przyznanego uprawnienia. Podkreślić należy, że zapoznanie się z aktami postępowania jest czynnością faktyczną, a nie aktem. Sposób wykonania tej czynności w żadnej mierze nie zależy od tego, od kogo konkretnie pochodzi dyspozycja umożliwiająca wnioskującemu zapoznanie się z aktami. Niezależnie od tego, kto o udostępnieniu dokumentu decyduje /prokurator rejonowy czy prokurator okręgowy - jego zwierzchnik służbowy/ , czynność zapoznania się z treścią dokumentu wgląda tak samo. Zauważyć tu trzeba, że wskazywane przez skarżącego postanowienie Sądu Najwyższego z [...] maja 2003 r. i zarządzenie Sędziego SN z [...] kwietnia 2003 r. dotyczyły kwestii zupełnie innej : mianowicie uprawnienia Dyrektora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu do wniesienia kasacji, a to wobec treści przepisu art. 521 kpk wskazującego jako podmiot uprawniony Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego. Już choćby z tego powodu odnoszenie wyrażonego przez SN poglądu do stanu faktycznego sprawy niniejszej nie jest możliwe. Sprawa niniejsza nie dotyczy kwestii związanej z procedurą karną, a żaden przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zastrzega "określonych czynności" z zakresu objętego jej regulacją do wyłącznej właściwości prokuratora określonego szczebla. /art. 10 ust. 3 ustawy o prokuraturze/. Co do dalszego zarzutu skarżącego stwierdzić należy, że treść wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie wskazywała na to, aby jego przedmiot /dokumenty sprawy/ miał być inny niż ten, o którym mowa w "zgodzie" Prokuratora Okręgowego /akta sprawy/. W powszechnym rozumieniu "dokumenty sprawy" to właśnie "akta sprawy" i tak, prawidłowo , wniosek skarżącego został zrozumiany. Wymieniane we wniosku rodzaje dokumentów gromadzone są właśnie w aktach sprawy, a z żadnego sformułowania wniosku nie wynikało, aby jego autor zmierzał do uzyskania wiedzy na temat innych, mających funkcjonować poza aktami sprawy, dokumentów. - Zdaniem sądu nie było więc żadnych uzasadnionych przeszkód, aby skarżący z aktami sprawy [...] się zapoznał. Dlatego zarzut bezczynności uznano za nieuzasadniony i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /ppsa/ skargę oddalono.