II SAB/Kr 1/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] I. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego w [...] do załatwienia w terminie czternastu dni wniosku P. B. z dnia [...] stycznia 2005 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. zasądza od Prokuratora Rejonowego w [...] na rzecz skarżącego P. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SAB/Kr 1/06 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2005 r. P. B. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej "zgromadzonej w wyniku przeprowadzonych czynności, o których mowa w rozdziale 5 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 1992 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek prokuratury oraz podjętych w tych sprawach czynnościach poprze wysłanie na podany niżej adres pisemnej informacji oraz umożliwienie wglądu do następujących materiałów: sprawozdania z lustracji, sprawozdania z wizytacji". W dniu [...] lutego 2005 r. P. B. skierował do Prokuratora Okręgowego w [...] zażalenie na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w załatwieniu jego wniosku. W piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. Prokurator Okręgowy w [...] zawiadomił P. B., iż dokumenty w postaci sprawozdań z wizytacji i lustracji jednostek organizacyjnych prokuratury i ich treść nie stanowią informacji publicznej. W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i złożonej w dniu [...] sierpnia 2002 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...] P. B. domagał się stwierdzenia bezczynności Prokuratora Rejonowego i nakazanie mu zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2005 r., oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podniósł skarżący, że zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, udzielenie informacji winno nastąpić niezwłocznie, jednak w terminie nie dłuższym niż 14 dni, chyba że organ nie ma możliwości technicznych. Organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej tylko w przypadku określonym ustawą i winien tego dokonać w formie decyzji administracyjnej. Żądana informacja jest informacją publiczną i przesądzając tym choćby przepisy art. l ust. l oraz art. 6 ust. l pkt 4 ustawy. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w [...] wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że z uwagi na zasadę hierarchicznego podporządkowania i zasadę dewolucji polegającą na tym, że prokurator wyższego stopnia może przejąć do wykonania każdą czynność prokuratora niższego stopnia, informacja udzielona skarżącemu przez Prokuratora Okręgowego w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. jest miarodajna, a tym samym zarzut bezczynności Prokuratora Rejonowego czyni bezzasadnym. Na rozprawę sądową w dniu [...] marca 2006 r. w imieniu Prokuratora Rejonowego w [...] stawił się pracownik Prokuratury Okręgowej w [...] przedkładając pełnomocnictwo udzielone przez Prokuratora Okręgowego. Sąd uznał przedłożone pełnomocnictwo za bezskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; W sprawie niniejszej znaczenie drugorzędne ma problem "właściwości" podmiotu, który udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] stycznia 2005 r. Niezależnie bowiem od ustaleń i ocen w tej mierze, znaczenie rozstrzygające w sprawie ma w istocie tylko to, czy żądana przez P. B. informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. Bez wątpienia skarżący informacji nie uzyskał, ani też nie była wydana decyzja o odmowie jej udostępnienia, lub o umorzeniu postępowania. Zgodnie zaś z ustawą o dostępie do informacji publicznej zasadniczo tylko w taki sposób wniosek o udostępnienie informacji może być "ostatecznie" załatwiony. Nie jest załatwieniem takiego wniosku wyrażenie przez podmiot zobowiązany opinii, iż żądana informacja nie jest informacją publiczną. Podmiot zobowiązany, pozostający w błędnym przekonaniu co do charakteru żądanej informacji i poprzestający na takiej konstatacji, pozostaje jednocześnie w bezczynności w załatwieniu sprawy o udostępnienie informacji publicznej. Stanu bezczynności w tej sprawie nie zmienia to, czy wnioskujący został, czy też nie został zawiadomiony o stanowisku podmiotu. Założeniem zarówno przepisu art. 61 Konstytucji RP, jak i ustawy z dnia 6 września 2001 r. było szerokie rozumienie pojęcie "informacja publiczna". Wyrazem tego założenia jest treść przepisu art. l ust. l ustawy wg. którego każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Choć za słuszne należałoby uznać zarzuty odnoszące się do tego przepisu rozumianego jako definicja regulowanej ustawą instytucji prawnej, to nie ma wątpliwości co do "ducha" tego przepisu i zawartej w nim intencji ustawodawcy. Zgodnie z § 53 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 1992 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury - wizytację i lustrację przeprowadza się stosownie do potrzeb, zwłaszcza gdy pojawią się sygnały o istotnych nieprawidłowościach w działalności danej prokuratury. Lustrację przeprowadza się w celu kontroli prawidłowości praktyki na wybranych odcinkach pracy lub gdy zachodzi potrzeba zbadania przyczyn uchybień w pracy albo nieprawidłowości w działaniu jednostki organizacyjnej. Wizytacja i lustracja obejmuje: 1) kontrolę realizacji ustawowych zadań przez jednostki organizacyjne prokuratury, a zwłaszcza badanie prawidłowości i poziomu pracy, 2) ocenę wypełniania obowiązków służbowych przez prokuratorów i pracowników administracyjnych oraz ich kwalifikacji zawodowych i kultury pracy, 3) ocenę sposobu kierowania, a zwłaszcza organizacji pracy i podziału czynności w kontrolowanych prokuraturach, 4) udzielanie jednostkom organizacyjnym prokuratury instruktażu w rozwiązywaniu istotnych problemów w pracy oraz w usprawnianiu ich działalności. Jest niewątpliwe, że wizytacje i lustracje stanowią instrumenty kontroli funkcjonowania prokuratury będącej "władzą publiczną" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ich przedmiotem jest sprawa publiczna, bo za taką uznać należy sposób działania, załatwiania spraw, oraz organizację i sprawność pracy prokuratur. W konsekwencji jako wadliwe i nieznajdujące oparcia w przepisach prawa ocenić należy stanowisko Prokuratora wyrażone w związku z wnioskiem P. B. z dnia [...] stycznia 2005 r. Wniosek ten, jako dotyczący informacji publicznej podlegał załatwieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro zaś do dnia wyrokowania załatwiony nie został, skargę, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /ppsa/ należało uwzględnić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. Co do kwestii związanej z reprezentacją organu, którego skarga dotyczy, to stwierdzić należy co następuje: W sprawach rozpoznawanych w sądach administracyjnych badana jest legalność działalności organów administracji . Wskazania organu, którego działanie ma być poddane kontroli sądowej dokonuje skarżący i to wskazanie jest dla sądu wiążące. W sprawie niniejszej z woli skarżącego poddano ocenie działanie Prokuratora Rejonowego w [...] jako organu administracji tj. podmiotu zobowiązanego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji, a nie jako organu procesowego w postępowaniu karnym. O tym, jaka jednostka /osoba/ jest organem administracji /czy też w roli organu występuje w konkretnych sprawach/ decydują przepisy prawa materialnego, normy kompetencyjne i ustrojowe. Stąd też do organu, którego działanie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego nie mają zastosowania przepisy ppsa o zdolności sądowej i procesowej, w tym art. 28 § 2 zgodnie z którym za Skarb Państwa podejmuje czynności organ jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się postępowanie, lub organ jednostki nadrzędnej. Cytowana norma dotyczy reprezentacji Skarbu Państwa, którego jednostka organizacyjna występuje w charakterze strony postępowania sądowego innej niż wskazany przez skarżącego organ. Przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 kwietnia 1991 r. w sprawie zastępstwa jednostek organizacyjnych resortu sprawiedliwości w postępowaniu sądowym i administracyjnym, niemające zresztą waloru prawa powszechnie obowiązującego, opisanego stanu rzeczy nie zmieniają. Stanowią one w istocie wewnętrzną regulację wskazującą, dla potrzeb resortu, organy jednostek nadrzędnych uprawnione czy zobowiązane do reprezentacji jednostki resortu będącej stroną postępowania . Takiej właśnie sytuacji dotyczy przepis art. 28 § 2 ppsa i to ten przepis, a nie przepis zarządzenia stanowić może podstawę oceny prawidłowości reprezentacji danej jednostki jako strony postępowania. Ani jednak ten przepis, ani tym bardziej w/w zarządzenia nie mają zastosowania do jednostki resortu sprawiedliwości występującego w postępowaniu sądowym w charakterze organu. Dlatego za bezskuteczne uznać należało udzielone przez Prokuratora Okręgowego pełnomocnictwo do reprezentowania Prokuratora Rejonowego w [...] jako organu, którego bezczynność skarżący zarzucił w skardze.