I SA/Po 1217/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-08
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Gabriela Gorzan, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki od zaległości podatkowych powstałe po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorcy podlegają zaspokojeniu z masy upadłości na zasadach przewidzianych dla należności powstałych po ogłoszeniu upadłości, czy też na zasadach ogólnych Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odsetki od zaległości podatkowych powstałe po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorcy nie podlegają zaspokojeniu z masy upadłości na zasadach przewidzianych dla należności powstałych po ogłoszeniu upadłości, zgodnie z art. 33 § 1 Prawa upadłościowego z 1934 r. Wierzytelność z tytułu takich odsetek nie jest wierzytelnością podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i nie wchodzi w jej skład. Dochodzenie tej wierzytelności odbywa się na zasadach ogólnych Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które zaliczyło wpłatę dokonaną przez syndyka częściowo na poczet należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lutego do sierpnia 2003 r., a częściowo na poczet odsetek i kosztów upomnień. Syndyk podniósł, że spółka jest w upadłości od października 2002 r., a zaliczenie wpłaty na odsetki jest bezpodstawne w świetle przepisów Prawa upadłościowego. Organ administracji uznał, że zaległość podatkowa i odsetki powstały po ogłoszeniu upadłości i podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności jako wydatki związane z zarządem masą upadłości.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan Asesor sądowy Karol Pawlicki(spr.) Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2006r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A sp. z o. o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatków od towarów i usług od lutego do sierpnia 2003r. oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/ G.Gorzan
ISA/Po 1217/04
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego zarachował wpłatę dokonaną przez Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa "A" sp. z o. o. w upadłości w L. z dnia [...] maja 2004 r. w kwocie [...] zł częściowo na poczet należności głównej tj. [...] zł, a częściowo na poczet odsetek tj. w kwocie [...] zł, oraz koszty upomnień - [...] zł.
Powyższa wpłata Syndyka dotyczyła zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do sierpnia 2003 r.
W zażaleniu z dnia [...] lipca 2004 r. Syndyk wniósł o uchylenie postanowienia i podniósł, że od [...] października 2002 r. spółka "A" znajduje się w upadłości, a w postępowaniu administracyjnym z podmiotem upadłym stosuje się jako lex specialis przepisy art. 204 i 205 Prawa upadłościowego ( Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.).
Zdaniem Syndyka tym samym brak podstaw do zaliczenia wpłaconej przez niego kwoty na poczet odsetek.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że upadłość Spółki "A" została ogłoszona w dniu [...] października 2002 r. i zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...] wierzyciele upadłego mieli możliwość zgłaszania wierzytelności w terminie dwóch miesięcy od daty obwieszczenia o upadłości (Urząd Skarbowy zgłosił swoje wierzytelności pismem z dnia [...] listopada 2002 r.). Przedmiotowa zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług w żadnym wypadku nie mogła być zgłoszona jako wierzytelność, gdyż powstała w okresie po ogłoszeniu upadłości, stąd na mocy przepisu art. 204 §1 pkt 1 Prawa upadłościowego - jako wydatki połączone z zarządem i likwidacją masy upadłości, nie wyłączając podatków i innych danin publicznych - podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności, bezpośrednio po kosztach postępowania upadłościowego oraz kosztach postępowania układowego poprzedzającego ogłoszenie upadłości.
Zdaniem organu błędne jest stanowisko Syndyka, że odsetki od zaległości podatkowych, które powstały w związku z prowadzonym przez niego postępowaniem upadłościowym zaspokajane są dopiero w VIII kategorii. Przepis art. 204 §1 pkt 7 Prawa upadłościowego stanowi, że w tej kategorii zaspokajane są odsetki, które z jakichś powodów nie zostały zaspokojone w wyższych kategoriach, przy czym kolejność ich zaspokojenia jest taka sama jak dla kapitału, zatem w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności. Zgodnie z art. 205 Prawa upadłościowego należności pierwszej i drugiej kategorii winny być zaspokajane przez syndyka w miarę wpływu środków finansowych do masy, a dopiero w przypadku braku środków - w drodze podziału.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zaliczenie całości wpłaty na poczet należności głównej. W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu oraz powołano się na orzecznictwo i poglądy prezentowane w piśmiennictwie.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna.
Strona skarżąca zarówno w zażaleniu jak i w skardze wyraziła pogląd, że wszelkie należności istniejące zarówno na dzień ogłoszenia upadłości jak i powstałe po jej ogłoszeniu na skutek działań syndyka, podlegają zaspokojeniu z masy upadłości. Tak więc kolejność zaspokojenia tychże należności musi następować według reguł przewidzianych w art. 204 Prawa upadłościowego, które należy traktować jako lex specialis z wyłączeniem zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej.
Z takim poglądem nie można się zgodzić. Należy zwrócić bowiem uwagę, że w niniejszej sprawie wpłata podatku od towarów i usług dotyczyła należności podatkowej powstałej po ogłoszeniu upadłości Przedsiębiorstwa "A" w L. Zgodnie zaś z treścią art. 33 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe, odsetki od wierzytelności należnych od upadłego przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, nie ulegają w ogóle zaspokojeniu z masy upadłości.
Wierzytelność z tytułu odsetek przypadających po ogłoszeniu upadłości nie jest bowiem wierzytelnością, która ulega zgłoszeniu do masy. Nie jest więc przedmiotem wchodzącym w skład masy upadłości ( por. Stanisław Gurgul " Prawo upadłościowe i układowe. Komentarz". Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003 r., s. 216 - 222).
W okolicznościach niniejszej sprawy wierzytelność z tytułu odsetek nie podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 204 Prawa upadłościowego. Dochodzenie tej wierzytelności w przypadku zobowiązań podatkowych odbywa się na zasadach ogólnych t.j. na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.
Pozbawienie wierzyciela podatkowego ( Skarbu Państwa ) odsetek należnych od podatku nieuiszczonego w terminie od przedsiębiorstwa w likwidacji ( czy jak w przypadku Przedsiębiorstwa "A" w upadłości ), prowadzącego działalność gospodarczą nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, skoro majątek przedsiębiorstwa pozwala na zaspokojenie długu podatkowego wraz z odsetkami ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2004 r., sygn. akt ISA/ Po 4660/01, niepublikowany ).
Ponadto należy zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że to roszczenia powstałe przed ogłoszeniem upadłości podlegają dochodzeniu w postępowaniu upadłościowym, a żaden inny przepis ustawy nie przewiduje szczególnego uprzywilejowania Skarbu Państwa w zaspokojeniu roszczeń względem masy upadłości ( por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt FSK 203/04, opubl. "Palestra" z 2005 r., nr 9 -10, s. 197, "Lex" nr 156410 ).
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
/-/ K. Pawlicki /-/S. Zapalska G.Gorzan
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło