I SA/Wa 2102/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] odmawiającą przyznania I. M. zasiłku celowego na pokrycie kosztów wyjazdu wakacyjnego dla syna P. w wysokości [...] zł. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w L. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L. ww. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. rozpatrzył odmownie wniosek I. M. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów 14 dniowego indywidualnego wyjazdu wakacyjnego dla syna P. i opiekuna (matki dziecka), które według przedstawionych na piśmie wyliczeń strony wynoszą [...] zł. Organ pierwszej instancji wskazał, że podejmując decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego, Ośrodek Pomocy Społecznej w L. rozważył wszystkie możliwości udzielenia wsparcia na wymieniony cel, jednakże nie był w stanie przeznaczyć tak wysokiej kwoty rodzinie wnioskodawczyni. Podniesiono, że I. M. ma [...] lat, [...], samotnie wychowuje [...]-letniego syna P. i jest stałą klientką Ośrodka oraz systematycznie korzysta z pomocy finansowej od [...] r. Syn P. od [...] lat nie posiada uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego. Dwuosobowa rodzina I. M. utrzymuje się z [...] w wysokości [...] zł netto, świadczeń rodzinnych w wysokości [...] zł miesięcznie oraz [...] w wysokości [...] zł. W czerwcu 2005 r. dochód własny rodziny wyniósł [...] zł, co stanowi kwotę [...] zł na osobę. Dodatkowo we wskazanym miesiącu wnioskodawczyni otrzymała [...] (jednorazowo) z Urzędu Miasta L. na zakup [...] na łączną kwotę [...] zł. Zatem uzyskiwany przez nią dochód przekraczał kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące [...] zł., co nie pozwalało, zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, przyznać pomocy bezzwrotnej. Ponadto I. M. nie przyjęła propozycji wysłania syna na kolonie za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej w L. odmawiając przyjęcia karty kolonijnej na wypoczynek w L. Rozważając możliwość przyznania pomocy finansowej wskazanej przez stronę, Ośrodek wziął pod uwagę nie tylko potrzeby i oczekiwania wnioskodawczyni, ale również najbardziej pilne i konieczne potrzeby innych osób zwracających się o pomoc. Organ orzekający podniósł, że w sytuacji, gdy Ośrodek posiada ograniczone środki, a potrzebujących jest wielu, gmina w pierwszej kolejności jest obowiązana zaspokajać potrzeby osób nie posiadających dochodu własnego lub osób o najniższych dochodach. Oznacza to, iż nie każdy potrzebujący może otrzymać w danym czasie pomoc finansową w satysfakcjonującej go wysokości. Od powyższej decyzji I. M. wniosła odwołanie. Powołując się na trudną sytuację zdrowotną i materialną wystąpiła o udzielenie pomocy, również w uzyskaniu zatrudnienia. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podniósł, że art. 8 ustawy o pomocy społecznej wskazuje na kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Dochód I. M. przekraczał wskazane ustawą kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, a osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Osoba ubiegająca się o pomoc społeczną powinna zatem we własnym zakresie podejmować wszelkie działania w celu poprawienia swojej sytuacji życiowej i materialnej, a ośrodki pomocy społecznej nie mogą ponosić wszystkich kosztów utrzymania osób ubiegających się o pomoc. Zasiłek stały i zasiłek okresowy, jest przyznawany po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków określonych ustawą o pomocy społecznej, natomiast zgodnie z art. 39 ust. ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy z pomocy społecznej może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Oznacza to, że zasiłek taki może być przyznany, natomiast ośrodek pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania tego zasiłku, tym bardziej w żądanej przez wnioskodawcę wysokości. Ubiegający się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej nie może oczekiwać wieloletniego utrzymywania przez ośrodek pomocy społecznej poprzez comiesięczne zasiłki celowe. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie wskazują wysokości przyznawanych zasiłków celowych, natomiast wielkość takiego zasiłku powinna być adekwatna do potrzeb wnioskodawcy, a także możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Ponieważ dochód I. M. przekraczał kryterium dochodowe ustalone ustawą, ośrodek pomocy społecznej nie miał obowiązku przyznania zasiłku celowego we wnioskowanej wysokości. Ponadto Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie jest organem właściwym rzeczowo do udzielania pomocy w poszukiwaniu zatrudnienia. Na powyższą decyzję I. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wzięło pod uwagę przedstawionej w odwołaniu trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawczyni w ostatnich latach. Wydając rozstrzygnięcie Kolegium oparło się jedynie na dokumentach przedstawionych przez Ośrodek Pomocy Społecznej. W szczególności Kolegium Odwoławcze wydając decyzję kierowało się kryterium dochodowym w przeliczeniu na osobę w rodzinie, natomiast całkowicie pominęło fakt, że po odliczeniu z dochodu tyko koniecznych wydatków na utrzymanie mieszkania, stronie pozostaje kwota [...] zł miesięcznie. Syn skarżącej jest dzieckiem chorym, wymagającym [...], na którą nie stać wymienionej. Dziecko powinno skorzystać z możliwości wyjazdu na letni wypoczynek, choćby ze względu na konieczność podratowania zdrowia. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości pogląd przedstawiony w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywania kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie może zostać uwzględniona bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 2 wskazanej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby, w szczególności na pokrycie [...] – art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. W oparciu o przepis art. 40 ust. 1 i 2 ww. ustawy zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, a także w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Z akt sprawy wynika, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. Zatem uzyskiwany przez I. M. dochód bezsprzecznie przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Słusznie podnoszą orzekające w sprawie organy, iż spełnianie przez stronę kryterium dochodowego stanowi podstawową przesłankę uzasadniającą przyznanie wnioskowanego zasiłku celowego. Trzeba mieć również na uwadze, że bezzwrotny zasiłek celowy może być przyznany tylko i wyłącznie w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Za taką potrzebę trudno uznać wyjazd dziecka na letni wypoczynek [...], choć bez wątpienia wpłynąłby on pozytywnie zarówno na zdrowie dziecka jak i na jego samopoczucie. Jednakże z wywiadu środowiskowego dokonanego przez Ośrodek Pomocy Społecznej w L. wynika, że syn skarżącej nie jest osobą niepełnosprawną ([...] lata wcześniej utracił prawo do zasiłku pielęgnacyjnego), a tym samym pomoc Ośrodka w sfinansowaniu wyjazdu wakacyjnego nie jest uzasadniona udokumentowanymi potrzebami zdrowotnymi dziecka wnioskodawczyni. Ponadto zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny pozwala stwierdzić, iż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, uzasadniające przyznanie zasiłku celowego niezależnie od dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę. Ponadto nie można uznać za zasadny zarzut zawarty w skardze, iż organy nie uwzględniły sytuacji życiowej i potrzeb dziecka skarżącej, bowiem jak wynika z akt sprawy Ośrodek Pomocy Społecznej w L. zaproponował I. M. wysłanie dziecka na kolonie organizowane przez ten Ośrodek. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżąca odmówiła przyjęcia karty kolonijnej na letni wyjazd dziecka do L. Jak wynika z powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej decyzja w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, zarówno w zakresie przyznania jak i wysokości. Do organu należy ocena czy zostały spełnione warunki uzasadniające przyznanie pomocy w formie zasiłku. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, prawidłowo go oceniły i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcia oraz szczegółowo uzasadniły wydane decyzje. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).