II FSK 1015/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Bogusław Dauter, Andrzej Grzelak, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości PPCh "A." sp. z o. o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Po 1043/04 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości PPCh "A." sp. z o. o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 maja 2004 r. (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległego podatku od nieruchomości za lata 2002 i 2003 oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r., I SA/Po 1043/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Produkcji Chłodniczej "A." Sp. z o.o. w upadłości w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 maja 2004 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległego podatku od nieruchomości za lata 2002 i 2003. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że postanowieniem z dnia 16 lutego 2004 r. Prezydent Miasta K. zarachował dokonane przez skarżącego syndyka wpłaty proporcjonalnie na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za okresy od października do grudnia 2002 r. i od stycznia do czerwca 2003 r. oraz na poczet odsetek za zwłokę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 27 maja 2004 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W skardze do sądu administracyjnego syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zaliczenie całości wpłaty na poczet należności głównej. Skarżący podniósł, że w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie art. 204 i art. 205 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./, gdyż spółka "A." znajduje się w upadłości. Brak zatem podstaw do zaliczenia uiszczonych kwot na poczet odsetek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. żądało jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego jakoby wszelkie należności istniejące zarówno na dzień ogłoszenia upadłości, jak i powstałe po jej ogłoszeniu na skutek działań syndyka, podlegały zaspokojeniu z masy upadłości, w kolejności wskazanej w art. 204 Prawa upadłościowego. Sąd argumentował, że dokonana wpłata dotyczyła należności podatkowej powstałej po ogłoszeniu upadłości PPCh "A." w L. W myśl art. 33 par. 1 Prawa upadłościowego, odsetki od wierzytelności należnych od upadłego przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, nie ulegają w ogóle zaspokojeniu z masy upadłości. Wierzytelność z tytułu odsetek przypadających po ogłoszeniu upadłości nie jest bowiem wierzytelnością, która ulega zgłoszeniu do masy i nie podlega rozpoznaniu w trybie art. 204 Prawa upadłościowego. Dochodzenie tej wierzytelności w przypadku zobowiązań podatkowych odbywa się na zasadach ogólnych, na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Skład orzekający podkreślił, że pozbawienie wierzyciela podatkowego odsetek należnych od podatku nieuiszczonego w terminie od przedsiębiorstwa w likwidacji bądź w upadłości, prowadzącego działalność gospodarczą nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, skoro majątek przedsiębiorstwa pozwala na zaspokojenie długu podatkowego wraz z odsetkami. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Syndyk Masy Upadłości PPCh "A." Sp. z o.o. w upadłości w L. wniósł o uchylenie wyroku w całości i rozpatrzenie merytorycznie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 204 i art. 205 Prawa upadłościowego i niewłaściwe zastosowanie Ordynacji podatkowej zamiast powołanych przepisów tego Prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor, odwołując się do wyroku NSA z dnia 5 marca 2003 r., III SA 2326/01, wywodził, że po ogłoszeniu upadłości organy podatkowe tracą uprawnienie do korzystania z instytucji zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych w trybie art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Zaległości te powinny być realizowane i podlegać regułom zaspokojenia wierzytelności publicznoprawnych określonym przepisami Prawa upadłościowego, w tym art. 204 powołanego rozporządzenia. Skarżący podkreślił, że Prawo upadłościowe nie przyjmuje przy podziale funduszów masy zasady, iż odsetki jako należności uboczne, dzielą los wierzytelności, lecz przewiduje dla odsetek odrębną kategorię zaspokojenia, gorszą od tej, w której zaspokojona ma być sama wierzytelność. Zdaniem skarżącego jedynym rozwiązaniem służącym uniknięciu naruszenia zasady proporcjonalności zaspokojenia wierzycieli jest płacenie odsetek wynikających z wierzytelności publicznoprawnych, ustawowych i umownych dopiero po uregulowaniu całości zobowiązań głównych, od których one przypadają, a zatem zgodnie z dyspozycją art. 204 par. 1 pkt 7 Prawa upadłościowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut dokonania w zaskarżonym wyrok błędnej wykładni art. 204 i art. 205 Prawa upadłościowego oraz niewłaściwego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej zamiast wymienionych przepisów tego Prawa nie jest zasadny. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji mylnie zrozumiał treść norm prawnych pomieszczonych w powołanych wyżej przepisach Prawa upadłościowego oraz, że popełnił tzw. błąd w subsumcji polegający między innymi na tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznał za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej /por. J. P. Tarno w Komentarzu Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyd. Prawnicze LexisNexis. Warszawa 2006, str. 367/ Przede wszystkim Sąd wskazał, że sporna należność z tytułu odsetek dotyczyła nieuiszczonych w terminach płatności zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, powstałych po ogłoszeniu upadłości spółki "A." Sp. z o.o. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku spółka ta pozostaje w upadłości od dnia 9 października 2002 r. a przedmiotowe zobowiązania podatkowe odnosiły się do okresów od października do grudnia 2002 r. oraz od stycznia do czerwca 2003 r. Przedstawiony stan faktyczny powoduje istotne skutki dla uregulowania należności z tytułu wymienionych odsetek. Odnoszą się one w szczególności do tego czy zaspakajane są one z masy upadłości, a więc w rezultacie czy podlegają reżimowi kolejności zapłaty określonemu w art. 204 i art. 205 Prawa upadłościowego. Należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że w świetle przepisów art. 33 par. 1 Prawa upadłościowego oraz powołanego w motywach zaskarżonego wyroku poglądu doktryny, odsetki od wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości nie podlegają zaspokojeniu z masy upadłości, gdyż nie podlegają zgłoszeniu do tej masy. Z tych też względów przy rozliczaniu wpłaconych należności z tytułu takich należności mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej a nie powołane w skardze kasacyjnej przepisy Prawa upadłościowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.