IV SA/Po 810/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski as.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref – staż Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu /-/I.Kucznerowicz /-/G.Radzicka /-/M.Dybowski IV SA/Po 810/05 U Z A S A D N I E N I E Czterema decyzjami z [...] czerwca 2004 r. o identycznych numerach [...] Burmistrz Gminy i Miasta K.ustalił zasiłki rodzinne oraz orzekł o dodatkach do zasiłku rodzinnego na wniosek B.D.w ten sposób, że: 1) przyznał zasiłek rodzinny na dziecko M. S. ur. [...] stycznia 1995 r. w wysokości 43 zł miesięcznie, w okresie od maja 2004 r. do sierpnia 2005 r. i przyznał dodatek do zasiłku, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w miesiącu wrześniu 2004 r. w wysokości 90 zł, natomiast odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka; 2) przyznał zasiłek rodzinny na dziecko B. S.ur. [...] września 1996 r. w wysokości 43 zł miesięcznie, w okresie od maja 2004 r. do sierpnia 2005 r. i przyznał dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w miesiącu wrześniu 2004 r. w wysokości 90 zł, natomiast odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka; 3) przyznał zasiłek rodzinny na dziecko D. S. ur. [...] września 1996 r. w wysokości 53 zł miesięcznie, w okresie od maja 2004 r. do sierpnia 2005 r. i odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka; 4) przyznał zasiłek rodzinny na dziecko N. S. ur. [...] sierpnia 2002 r. w wysokości 66 zł miesięcznie, w okresie od maja 2004 r. do sierpnia 2005 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięć wskazano art. 5, 6, 8, art. 47 * oraz art. 3 ust. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228 poz. 2255 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji oraz § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 45 poz. 433) art. 104 i 108 KPA oraz zarządzenie nr 129/04 Burmistrza Gminy i Miasta K. z 12 maja 2004 r. w sprawie upoważnienia kierownika MGOPS w K. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych. Jako powód odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka organ I instancji zacytował art. 3 ust. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyjaśniał pojęcie samotnego wychowywania dziecka i powołał się na ustalenie w sprawie z którego wynika, że jakkolwiek B. D. jest stanu wolnego, to zamieszkuje z ojcem dzieci. Odwołanie od decyzji wymienionych w pkt 1, 2, 3 uzasadnienia w części w jakiej odmówiono przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka złożyła B. D.. Zarzuciła w nim, że jakkolwiek zamieszkuje wspólnie z konkubentem M. S. to ojciec dzieci (poza córką N.) nie zajmuje się dziećmi. Jest bezrobotny, nadużywa alkoholu, nie łoży na dzieci, nie zajmuje się ich wychowaniem. W konkluzji odwołująca żądała przyznania dodatku dla rodzica samotnie wychowującego dziecko odnośnie decyzji dotyczących synów M., B. i D.S.. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lipca 2004 r. nr [...] uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, które pozwalały na stwierdzenie, że odwołująca wychowuje wszystkie dzieci razem z konkubentem. W ocenie SKO przeczą wspólnemu wychowywaniu dzieci dokumenty załączone przez B. D., z których wynika, że świadczeń alimentacyjnych dochodziła na drodze sądowej, a egzekucja alimentów dała wynik negatywny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. D. podniosła podobne zarzuty jak w odwołaniu i podkreśliła, że SKO załatwiło jej odwołanie odmownie. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że skarżąca prawdopodobnie nie zrozumiała istoty rozstrzygnięcia kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, jednakże nie z powodu zarzutów podniesionych w skardze. Należy podzielić argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skarżąca prawdopodobnie nie zrozumiała treści rozstrzygnięcia, skoro w swojej skardze pisze, że Kolegiom nie uwzględniło jej odwołania i podzieliło stanowisko organu I instancji. Jest to zarzut niesłuszny gdyż Kolegium uchylając decyzję pierwszoinstancyjną uznało, że Burmistrz Miasta i Gminy K. nie wyjaśnił statusu skarżącej dotyczącego samotnego rodzica przy wychowywaniu synów – M., B. i D. S.. Rozpoznając sprawę w drugiej instancji Kolegium uchybiło jednak innym przepisom, w szczególności artykułowi 139 KPA. Jest niespornym, że w swoim odwołaniu skarżąca nie skarżyła decyzji w całości, a jedynie w tej części w jakiej odmówiono jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania synów. Art. 139 KPA stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny". "Wyrażony w cytowanym przepisie zakaz reformationis in peius wyraża się tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia" (vide Komentarz do KPA – M. Jaśkowska A. Wróbel, Zakamycze 2000 str 772). Decyzje I instancji dotyczące zasiłków rodzinnych i dodatków do nich dotyczące synów skarżącej – M., B., D. zawierały, poza negatywnym rozstrzygnięciem odmawiającym dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, również rozstrzygnięcie pozytywne jak przyznanie zasiłków rodzinnych na pierwsze, drugie, trzecie dziecko, dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w 2004 r. przez M. i B.S. Materiał zgromadzony przez organ I instancji w pełni na to zezwalał, bowiem nie budził wątpliwości fakt posiadania dzieci, ich wieku, wreszcie sytuacji materialnej skarżącej i odpowiadał on przepisom zawartym w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. nr 228 poz. 2255 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy. Uchylając decyzje w całości, organ odwoławczy pozbawił uprawnień należnych skarżącej, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i uchybił przepisom art. 139 KPA. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę, winien również wskazać organowi I instancji na wadliwe oznaczenie decyzji. W sumie wydano cztery decyzje z tej samej daty o identycznych numerach. Takie oznaczenie rozstrzygnięć powoduje konieczność ich opisowego identyfikowania. Z tych powodów organ I instancji winien albo zawrzeć rozstrzygnięcie w jednej decyzji, co byłoby najbardziej właściwe, bądź też wprowadzić rozróżnienie literowe czy liczbowe odnośnie zasiłków przyznawanych B. D. na kolejne dzieci. Brak informacji na temat tego, czy w międzyczasie nie doszło do ponownego rozstrzygnięcia sprawy powoduje, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 maja 2005 r. w sprawie K 16/04 OTK-A 2005/5/51 jednakże jego treści, nie należy interpretować w sposób dla skarżącej niekorzystny, gdyż z uwagi na treść pkt 2 wyroku należy mieć przede wszystkim na uwadze, że roszczenia skarżącej dotyczą okresu od maja 2004 r. do sierpnia 2005 r. Należy jedynie podkreślić, że ta ostatnia uwaga winna mieć znaczenie w sprawie wówczas, gdy ustalenia faktyczne potwierdzą, że skarżąca faktycznie samotnie wychowuje synów. W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c i 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/I.Kucznerowicz /-/G.Radzicka /-/M.Dybowski KB/