VII SA/Wa 1308/05
WyrokWSA w Warszawie2006-06-12
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Mirosława Kowalska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, nawet jeśli organ uznał, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, zgodnie z art. 153 PPSA. Niewykonanie tych wytycznych, w tym brak dokonania wymaganych ustaleń faktycznych i prawnych, stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, członkowie spółdzielni mieszkaniowej, złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę parkingów, podnosząc naruszenia prawa budowlanego. Organy administracji odmawiali wszczęcia postępowania, uznając wnioskodawców za osoby nieposiadające przymiotu strony. Po uchyleniu decyzji przez WSA, organy ponownie umorzyły postępowanie, powołując się na brak naruszenia przepisów prawa materialnego i brak przymiotu strony. Wnioskodawcy wnieśli skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego i interesu prawnego wynikającego z bliskości parkingu do ich mieszkań.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi W. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lipca 2001 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i wydał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] pozwolenia na budowę parkingów osiedlowych na 89 miejsc parkingowych na osiedlu "[...]" przy blokach nr 3, 6, 7, 8 i 13.
W dniu 16 lipca 2002 r. W. i A. P., członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej, złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji podnosząc, iż pozwolenie na budowę obejmuje m.in. teren przy bloku nr 13, na którym powstał wcześniej parking, objęty nakazem rozbiórki. Spółdzielnia nie dokonała rozbiórki parkingu, natomiast wystąpiła o jego rozbudowę.
Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydana dnia [...] września 2002 r. na podstawie art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 156 § 1 i art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskujący jako członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej nie mają przymiotu strony uprawnionej do wnioskowania w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] wydaną dnia [...] listopada 2002 r., który w uzasadnieniu podniósł, że członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej reprezentowani są, niezależnie od charakteru prawa do lokalu jakie im przysługuje, w postępowaniu administracyjnym przez statutowo właściwe organy spółdzielcze.
Decyzja powyższa na skutek skargi wniesionej przez W. i A. P. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem wydanym dnia 14 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt 7/IV SA 5258/02 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż organ winien zbadać, czy w sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, z których naruszeniem wiązać się może prawo skarżących, członków Spółdzielni, do występowania w charakterze strony.
Rozpatrując ponownie wniosek Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2005 r. na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 105 § 1 kpa, umorzył wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności
W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu [...] listopada 2004 r. wszczął postępowanie nieważnościowe na żądanie wnioskujących i po zebraniu materiału dowodowego ustalił, że przy wydaniu kontrolowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zdaniem organu usytuowanie miejsc parkingowych w stosunku do okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi spełnia przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, tzn. zostały zachowane odległości stosownie do przepisu § 19 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wobec tego, zdaniem organu, należy uznać, że z żądaniem wszczęcia postępowania wystąpiły osoby, którym nie można przypisać przymiotu strony, co powoduje bezprzedmiotowość wszczętego postępowania z przyczyn podmiotowych.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli W. i A. P.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie organu I instancji, jego ustalenia i wydana w ich wyniku decyzja była prawidłowa.
Brak naruszenia przepisów prawa materialnego wpływa na okoliczność, że skarżącym nie można przyznać praw do występowania w charakterze strony w postępowaniu nieważnościowym.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. i A. P.
Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., skarżący podnieśli, że swój interes prawny wywodzą ze skutków jakie wynikają z usytuowania przedmiotowego parkingu w bezpośrednim sąsiedztwie bloku, w którym zamieszkują i okien ich mieszkania, nadto podnieśli, iż decyzja której dotyczył ich wniosek została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 5 prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, skarga zatem zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. umarzającą wszczęte postępowanie nieważnościowe, dotyczące decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę, z uwagi na brak po stronie wnioskujących przymiotu strony.
Decyzje powyższe zostały wydane w ponownym rozpatrzeniu sprawy, po uchyleniu wcześniejszych decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2004 r.
Skutki kasacyjnego wyroku Sądu były takie, że nastąpił powrót do sytuacji sprzed wydania decyzji przez organ I instancji, a organ ten został zobligowany do rozpatrzenia wniosku z dnia 16 lipca 2002 r. z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez Sąd w uzasadnieniu wyroku.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej Sądu może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, a także w razie wzruszenia "pierwotnego" wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej co w tej sprawie nie miało miejsca.
W przywoływanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ administracyjny, rozpatrujący wniosek małżonków P., do dokonania oceny , czy przy wydaniu pozwolenia na budowę przedmiotowego parkingu doszło do naruszenia § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przy uwzględnieniu zarzutu skarżących, że planowana inwestycja usytuowana jest w odległości 8m od okien ich mieszkania. Organ nie wykonał wytycznych w tym zakresie, nie zajął się zarzutem, nawet nie ustalił lokalizacji mieszkania skarżących, co jest istotne dla prawidłowej oceny ich ewentualnego przymiotu strony.
Tak więc rozpoznając sprawę ponownie organy nie poczyniły żadnych ustaleń wynikających z wytycznych Sądu i nie wyciągnęły żadnych wniosków z uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Naruszenie treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi musi skutkować uchyleniem wadliwego z tego powodu rozstrzygnięcia.
Skoro przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, to ani organ administracji publicznej, ani obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając ponownie w tej samem sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Sądu, tym bardziej, że obecny skład Sądu całkowicie podziela zawartą w wyroku argumentację prawną.
Niedokonanie w postępowaniu administracyjnych, zalecanych wytycznymi Sądu, ustaleń uniemożliwia Sądowi skontrolowanie wydanych decyzji pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i dokonanie oceny zajętego przez organ stanowiska odnośnie przymiotu strony wnioskujących.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło