II SA/Bk 940/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. R. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie rozbudowy fermy - oddala skargę.- Pismem z dnia 8 lutego 2005 r. J. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z zapytaniem, dlaczego zlokalizowane na osiedlu Z. w B. fermy lisie K. K. oraz J. S. są mimo zakazu rozbudowywane. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego ustalił, że K. K. posiada pozwolenie na lokalizację fermy lisów w Z. na działce o nr geod. [...], wydane w formie decyzji Naczelnika Gminy D. z dnia [...] lipca 1983 r. znak: [...], zgodnie z uproszczonym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. zatwierdzonym Zarządzeniem nr [...] Naczelnika Powiatu B. z dnia [...] grudnia 1974 r. Ustalono ponadto, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek socjalno-gospodarczy, związany z hodowlą lisów, na budowę którego wydane zostało przez Naczelnika Gminy D. K. pozwolenie na budowę z dnia [...] kwietnia 1983 r. Nr [...]. Ponadto, w trakcie wizji w dniu 04 marca 2005 r. pracownicy organu nadzoru budowlanego stwierdzili, iż przedmiotowa ferma ogrodzona jest od sąsiednich działek częściowo siatką na słupkach metalowych i częściowo płotem drewnianym, a całość ogrodzenia nie przekracza 2,20 m wysokości. Wewnątrz działki istnieje także szczelne drewniane ogrodzenie o wysokości również nieprzekraczającej 2,20 m, wydzielające część działki, na której ustawione są klatki na lisy. Właściciel fermy oświadczył, że w lipcu 2004 r. wykonał ogrodzenie wewnętrzne, przybliżając się do granicy działki o nr geod. [...], stanowiącej własność J. S. na ok. 25,00 m. Pracownicy organu I instancji nie stwierdzili natomiast rozbudowy, bądź nadbudowy istniejącego budynku socjalno-gospodarczego. Na podstawie zebranego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wydał w dniu [...] marca 2005 r. decyzję znak: [...]05, w której orzekł o odmowie ingerencji organu w sprawie rozbudowy przedmiotowej fermy. Od powyższej decyzji J. S. odwołał się do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., który wydaną dnia [...] września 2005 r. decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że K. K. uzyskał w 1983 r. pozwolenie na lokalizację fermy lisów na działce o nr geod. [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego organu I instancji (z wypisu z ewidencji gruntów i załączonej mapy) wynika, iż przedmiotowa ferma istnieje obecnie na działce o nr geod. [...]. Pismem z dnia 03 sierpnia 2005 r. Naczelnik Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w B. zaświadczył w oparciu o posiadaną dokumentację geodezyjną, że działka o nr geod [...], położona w B. przy ulicy L. powstała w 1983 r. w wyniku podziału działki o nr geod. [...] na działki o nr geod. [...]. Z powyższego wynika, że K. K. otrzymał pozwolenie na lokalizację fermy przed podziałem działki o nr geod. [...]. Z planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji z dnia [...].04.1983r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku socjalno-gospodarczego na działce o nr geod. [...] wynika, że budynek ten zaprojektowano na terenie lisiej fermy w miejscu obecnej działki o nr geod. [...]. Wobec powyższego nie ma, zdaniem organu odwoławczego, wątpliwości, co do prawidłowości lokalizacji przedmiotowej fermy. W postępowaniu przed organem odwoławczym także przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowej fermy. Stwierdzono, iż działka o nr geod. [...], na której jest ona zlokalizowana, ogrodzona jest od strony działek sąsiednich ogrodzeniem wykonanym z siatki na słupkach metalowych, a na pewnych odcinkach wykonanym z przęseł drewnianych. Całość ogrodzenia ma wysokość poniżej 2,20 m. Na przedmiotowej działce istnieje dodatkowe wewnętrzne pełne ogrodzenie drewniane o wysokości poniżej 2,20 m, wewnątrz którego stoją klatki ze zwierzętami. Wykonane przez K. K. w miesiącach lipiec sierpień 2004 r. roboty budowlane polegały na remoncie części starego ogrodzenia między działkami i wykonaniu nowego fragmentu ogrodzenia wewnętrznego od strony działki o nr geod. [...], stanowiącej własność J. S. Wysokość wykonanego ogrodzenia nie przekracza 2,20 m, a jego odległość od ogrodzenia działki o nr geod. [...] wynosi 23,00 m. Nowe wewnętrzne ogrodzenie wydzieliło z terenu fermy przestrzeń, na której ustawiono klatki na lisy o wym. 1,40 x 1,20 x 0,80 m. Przedmiotowe klatki ustawiono na słupkach drewnianych, na wysokości 100 cm od ziemi. Klatki przykryto bezpośrednio używaną płytą z eternitu, od strony ogrodzenia płytę oparto z jednej strony na klatkach, z drugiej strony na ogrodzeniu. Jak oświadczył właściciel, płyty eternitu, którymi przykrył klatki z lisami pochodzą ze starych, zniszczonych, wcześniej rozebranych klatek na zwierzęta. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl przepisów art. 29 ust. 1 pkt 23 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę. Jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W przedmiotowej sprawie, na budowę wewnętrznego ogrodzenia o wysokości poniżej 2,20 m, nie jest wymagane zgłoszenie. Organ nadzoru budowlanego nie jest władny do podejmowania rozstrzygnięć w zakresie budowy ogrodzeń o wysokości poniżej 2,20 m między sąsiadami. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, w świetle przepisów cyt. ustawy – Prawo budowlane, klatka na zwierzęta futerkowe nie jest obiektem budowlanym, wobec czego ustawienie klatek nie jest objęte regulacją przepisów tej ustawy. Słupków drewnianych wraz z poziomymi deskami, na których ustawione są klatki również nie można zakwalifikować jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, gdyż nie jest to ani budynek, ani budowla, stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, nie jest to również obiekt małej architektury. Położenie płyty z eternitu na czymś co nie stanowi obiektu budowlanego, nie może być przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do prowadzenia wszczętego przez organ I instancji postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Jednak w cyt. ustawie – Prawo budowlane, jak i w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), nie istnieje takie pojęcie jak "odmowa ingerencji", stąd też organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji o odmowie ingerencji organu i umorzył postępowanie administracyjne organu I instancji, jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na powyższą decyzję J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów: • art. 7, 8, 9, 76 ust. 1, 77 ust. 1, 80, 107 ust. 3 K.p.a., poprzez nierzetelne prowadzenie dokumentacji sprawy, posługiwanie się nieczytelną i nie potwierdzoną dokumentacją, nierzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego; • art. 83 "a" ust. 3, 84 "a" ust. 1 pkt 1 i ust.2 cyt. ustawy – Prawo budowlane, przez nierzetelne przeprowadzenie kontroli, co spowodowało, poważne braki w dokumentacji sprawy. W uzasadnieniu skargi J. S. stwierdził, że z zebranej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumentacji wynika, iż K. K. prowadzi fermę zwierząt futerkowych w Z. na działce o nr [...], zgodnie z pozwoleniem na lokalizację fermy z dnia [...] lipca 1983 r. W pozwoleniu tym nakazano realizację inwestycji ściśle wg załączonego planu realizacyjnego. Zdaniem Skarżącego, fakt nie posiadania przez właściciela fermy wymaganej dokumentacji nie może przemawiać na jego niekorzyść. Uważa, że sam fakt nie posiadania określonej w pozwoleniu dokumentacji jest naruszeniem prawa. Skarżący nie zgodził się też ze stwierdzeniem organu, że klatki o wymiarach 1,4 x 1,2 x 0,8 m, ustawione na drewnianych słupach o wysokości 1 m i przykryte eternitem z jednej strony opartym na klatkach, a z drugiej na drewnianej ścianie o wysokości około 2 m nie stanowią obiektu budowlanego. Tym bardziej w sytuacji, gdy opisane obiekty zajmują powierzchnię kilkuset metrów kwadratowych. Przerażający jest, zdaniem Skarżącego, fakt nie podjęcia żądnych kroków w sytuacji stwierdzenia wykorzystania eternitu. Używanie tego materiału jest zabronione i powinien być on utylizowany, a nie ponownie wykorzystany, jako pokrycie wiat osłaniających klatki. Tym bardziej w sytuacji, gdy ferma lisów powoduje poważne uciążliwości i uniemożliwia swobodne korzystanie z nieruchomości Skarżącego. Użycie eternitu prowadzi do degradacji środowiska i wyklucza to prowadzenie przez Skarżącego upraw ekologicznych, które zamierzała rozpocząć. Zdaniem Skarżącego, określona w pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, wydanym przez Naczelnika Gminy D. K. znak [...] powierzchnia obiektu, nie została zachowana w trakcie realizacji inwestycji. Obiekty, na które Pan K. posiada zezwolenia nie zostały nigdy zgłoszone do użytkowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy zauważyć, iż ferma K. K. jest jedną z kilku zlokalizowanych w tym obszarze i bezpośrednio z sobą sąsiadujących ferm zwierząt futerkowych. Dostrzegany przez Sąd na tle niniejszej sprawy konflikt interesów właścicieli poszczególnych działek związany jest ze zbliżeniem się do ferm zwierząt futerkowych zabudowy mieszkaniowej. Fermy te zostały zlokalizowane w okresie, kiedy tereny wsi Z. nie były objęte granicami administracyjnymi miasta B. W świetle natomiast przepisów art. 81 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego i wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych tą ustawą. Władcza ingerencja organów nadzoru budowlanego jest zatem możliwa w sprawach objętych regulacją Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, zgromadzony w tej sprawie przez organy nadzoru budowlanego i zaprezentowany w uzasadnieniu skarżonej decyzji materiał dowodowy nie uzasadniał twierdzeń J. S., iż na terenie należącej do K. K. fermy zwierząt futerkowych doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego. Organ II instancji miał więc podstawę do umorzenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż K. K. dysponuje ważną decyzją Naczelnika Gminy D. z dnia [...] lipca 1983 r. znak: [...] o pozwoleniu na lokalizację fermy lisów na działce o nr geod. [...], położonej we wsi Z., z zgodnie z uproszczonym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D., zatwierdzonym Zarządzeniem nr [...] Naczelnika Powiatu B. z dnia [...] grudnia 1974 r. Z decyzji tej wynika co prawda, że inwestycję należało realizować ściśle według załączonego planu realizacyjnego, jednak jak ustalono w toku postępowania, taki plan realizacyjny nie zachował się ani w Urzędzie Gminy D. K. ani u inwestora. Zgodzić się natomiast należy z organem, że brak planu nie przesądza automatycznie o naruszeniu przepisów prawa budowlanego, zwłaszcza jeżeli uwzględni się rodzaj znajdującej się na gruncie zabudowy. W tym zakresie organy przeprowadziły szczegółowe oględziny terenu fermy K. K. i ustaliły, że znajdujące się tam klatki na lisy nie stanowią w świetle przepisów cyt. ustawy – Prawo budowlane obiektu budowlanego. Nie ma więc w tej sprawie zastosowania pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, przez które należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zwraca ponadto uwagę fakt, że z zachowanego dla działek sąsiednich "Planu szczegółowego realizacyjnego zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi zawady Gmina D." z dnia [...] kwietnia 1976 r. (k-31 akt administracyjnych) wynika, iż lokalizacja klatek możliwa jest w odległości nawet do 4 m od granicy z działką należąca wówczas do W. S., a obecnie między innymi do J. S. W wydanej wobec K. K. w 1983 r. decyzji o pozwoleniu na lokalizację fermy lisów zostało także zawarte stwierdzenie: "Zachować strefę ochronną szerokości 150 m.". Choć z samej decyzji nie wynika, co stanowi strefę ochronną, a przede wszystkim, jakie grunty ta strefa obejmuje, to nie sposób przyjąć, iż miałaby się ona zamykać w działce nr [...], skoro jej wymiary nie przekraczały powyższej wartości. Za powyższym przemawia ponadto adnotacja znajdująca się na zachowanym dla sąsiednich ferm i przywoływanym wyżej "Planie szczegółowym realizacyjnym zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi zawady Gmina D.". Wynika z niej, iż sanitarną strefę ochronną w promieniu 300 m wokół projektowanej fermy stanowią obszary leśne oraz tereny rolnicze. W wydanej w 1983 r. decyzji na lokalizację fermy K. K. zawarty został także zapis: "zobowiązuje się inwestora do zachowania warunków wyszczególnionych w postanowieniu Państwowego Terenowego Inspektoratu Sanitarnego w B. nr [...]". Należy zauważyć, że również w tym przypadku organ nadzoru budowlanego podjął kroki w celu ustalenia treści przedmiotowego postanowienia (zob. wystąpienie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., k-47 akt administracyjnych). Okazało się, iż takie postanowienie nie zachowało się z uwagi na upływ okresu przechowywania akt (zob. odpowiedź Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. k-56). Organ nadzoru wyjaśnił jednak, iż decyzja Naczelnika Gminy D. K. z dnia [...] lipca 1983 r. znak: [...] jest ostatnim rozstrzygnięciem w sprawie lokalizacji przedmiotowej fermy. W decyzji tej wyszczególniono warunki wynikające z postanowienia Państwowego Terenowego Inspektoratu Sanitarnego w B. nr [...] o brzmieniu: "nieruchomość winna być wyposażona w urządzenia do gromadzenia odpadów oraz utrzymywania ich w należytym stanie sanitarno-porządkowym, między obiektami na posesji należy zachować odległości higieniczno-sanitarne". Organ wyjaśniły także, z czym się należy zgodzić, że ustawione na drewnianych słupkach klatki dla zwierząt nie stanowią obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt cyt. ustawy – Prawo budowlane. Nie jest to ani budynek, ani budowla. Nie jest to również obiekt małej architektury. Szczegółowy opis tych klatek i sposobu ich ustawienia znajduje się w protokole z przeprowadzonej wizji lokalnej, o terminie której powiadomiony został również J. S. (k-33-39 akt administracyjnych organu II instancji). Ustawianie tego typu klatek na działce, bez połączenia ich trwale z gruntem, nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7cyt. ustawy – Prawo budowlane i nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia budowlanego – art. 28-30 tej ustawy. Słusznie również organy nadzoru budowlanego uznały, że pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia robót budowlanych nie wymagały wykonane przez K. K. w miesiącach lipiec-sierpień 2004 r. roboty polegające na remoncie części starego ogrodzenia między działkami i wykonaniu nowego fragmentu ogrodzenia wewnętrznego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 23 cyt. ustawy – Prawo budowlane, budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę. Jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi – art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Jednak taka okoliczności w tej sprawie nie wystąpiła. Organy ustaliły również, że znajdujący się na przedmiotowej działce budynek socjalno-gospodarczy został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę Naczelnika Gminy D. K. z dnia [...] kwietnia 1983 r. W trakcie oględzin, o terminie których powiadomiony był również J. S., pracownicy organu I instancji nie stwierdzili samowoli budowlanej, polegającej na rozbudowie, bądź nadbudowie istniejącego tego budynku. Wszystko to sprawia, że organ miał podstawę do umorzenia prowadzonego w tej sprawie postępowania. W tym stanie rzeczy skarga nie mogła być uwzględniona. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.-