VI SA/Wa 2269/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-13

Skład orzekający: Izabela Głowacka – Klimas, Andrzej Czarnecki, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieprawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej, na której nie wpisano numeru rejestracyjnego pojazdu, może stanowić dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a w konsekwencji, czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia tej opłaty jest zasadne?
Ratio decidendi
Nieprawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej, na której brak jest numeru rejestracyjnego pojazdu oraz dat i godzin określających termin ważności, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Brak takiego dowodu uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. Odpowiedzialność w tym zakresie ma charakter obiektywny.
Stan faktyczny
Skarżąca U. D. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podczas kontroli zatrzymano pojazd należący do skarżącej, którym kierowca T. R. okazał 7-dniową kartę opłaty drogowej, na której nie wpisano numeru rejestracyjnego pojazdu ani daty ważności. Skarżąca argumentowała, że opłata została dokonana, a brak wpisu wynikał z przeoczenia, i że firma posiada tylko jeden pojazd. Organy administracji uznały kartę za nieważną, a tym samym za brak dowodu uiszczenia opłaty, co skutkowało nałożeniem kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2006r. sprawy ze skargi U. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę U. D. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 3 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2005 r. w S. na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącej, którym wykonywany był przejazd w ramach transportu drogowego rzeczy ze S. do m. M. k. G. Kierowca T. R. okazał do kontroli 7-dniową kartę opłaty drogowej, na której nie było wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu oraz wypełnionych rubryk do kiedy jest ważna. Kierowca oświadczył, że tak wypełnioną kartę opłaty drogowej otrzymał od właścicielki firmy. Kierowca podpisał protokół nie zgłaszając do niego żadnych uwag i zastrzeżeń. Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając ją jednocześnie o treści art. 10 § 1 kpa. Skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2005 r. wyjaśniła, że jej firma posiada tylko jeden samochód oraz zatrudnia jednego kierowcę, a działalność w zakresie transportu drogowego rozpoczęła w kwietniu 2005r. Kierowca w momencie zatrzymania do kontroli był wyposażony w 7-dniową kartę opłaty drogowej, która nie została wprawdzie do końca wypełniona przez przeoczenie, jednak opłata została dokonana i kierowca kartę opłaty drogowej posiadał. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3 000 zł na podstawie lp. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd pod drogach krajowych. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu zwróciła się o zmianę decyzji organu I instancji poprzez zmniejszenie wysokości nałożonej karty pieniężnej z kwoty 3 000 zł do kwoty 500 zł, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż na karcie opłaty 7-dniowej były wypełnione rubryki od kiedy jest ważna, a więc można było także ustalić w sposób nie budzący wątpliwości do kiedy karta jest ważna. Odnośnie natomiast braku wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu skarżąca ponownie wskazała, że jej firma ma w swoim posiadaniu tylko jeden pojazd. Skarżąca potwierdziła, że karta opłaty drogowej nie była wypełniona prawidłowo, jednak według niej nie dawało to organowi podstaw do stwierdzenia, że opłata nie została uiszczona. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.) stwierdził, że okazana w trakcie kontroli karta nie mogła stanowić dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Brak wpisu w rubryce określającej numer rejestracyjny pojazdu oraz wpisów w rubryce "ważna do" określających dzień, miesiąc, rok, godzinę i minuty, czynił tę kartę nieważną. Uiszczanie opłat za przejazd po drogach krajowych jest bowiem ściśle sformalizowane ze względu na potrzebę zapewnienia rzeczywistego przestrzegania przez przedsiębiorców tego obowiązku oraz stworzenie warunków do skutecznej jego kontroli. Tylko prawidłowo wypełniona, przed rozpoczęciem przejazdu, karta opłaty stanowi dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Organ podkreślił przy tym, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, a wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ orzekający nie ma możliwości dowolnego kształtowania jej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przywołała te same argumenty, które przedstawiła wcześniej w odwołaniu wniesionym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Ponownie stwierdziła, że okazana w czasie kontroli karta opłaty drogowej była nieprawidłowo wypełniona, jednak nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że opłata drogowa nie została uiszczona. Organ w tym stanie faktycznym mógł ewentualnie nałożyć karę pieniężną w wysokości 500 zł za niewłaściwe wypełnienie karty opłaty drogowej na podstawie lp. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Skarga wniesiona przez U. D. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) stanowi, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W ust. 7 art. 42 tej ustawy zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określił w drodze rozporządzenia rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało przez Ministra Infrastruktury rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150 poz. 1684 z późn. zm.). Z § 4 tego rozporządzenia wynika, że uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Zgodnie z § 5 rozporządzenia – kartę opłaty drogowej wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdza natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Biorąc pod uwagę treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. organ administracji prawidłowo przyjął, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest karta drogowa zakupiona i prawidłowo wypełniona. Dowodem uiszczenia opłaty drogowej nie jest karta opłaty drogowej, która nie została wypełniona w sposób właściwy pozwalający na jej identyfikowanie z określonym pojazdem. Sam fakt zakupu karty nie jest bowiem równoznaczny z uiszczeniem opłaty drogowej. Uznanie za dowód uiszczenia opłaty drogowej karty, na której nie ma wpisanego numeru rejestracyjnego pojazdu pozwalałoby na wykorzystywanie tej samej karty opłaty drogowej do wykonywania transportu także innymi pojazdami (w okresie objętym ważnością tej karty). W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2005 r. zatrudniony przez skarżącą kierowca T. R. nie legitymował się dowodem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem posiadana przez niego 7-dniowa karta opłaty drogowej nie mogła stanowić, w myśl § 5 ust. 6 cyt. wyż. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty (podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lipca 2005 r. OSK 1875/04). W zaistniałym stanie faktycznym organ administracji prawidłowo więc nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł na podstawie 1p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W tej sytuacji nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł na podstawie 1p. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, gdyż jak słusznie wskazał organ, przepis ten dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy karta opłaty drogowej jest w całości i we właściwym czasie wypełniona, z tym że w sposób nieprawidłowy, pozwalający jednak stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że opłata za przejazd objęty kontrolą została uiszczona. Należy też podkreślić, że w świetle obowiązujących przepisów odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, a organ II instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło