II SA/Po 693/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi H.G. i P.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. odrzuca skargę P.G., II. uchyla zaskarżone postanowienie, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H.G. kwotę 100,-zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M. Górecka /-/ B. Drzazga /-/ St. Małek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] lutego 2005r. na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016) nakazał W. W. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych w lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] – robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: 1) przedłożenie inwentaryzacji instalacji gazowej i instalacji centralnego ogrzewania oraz opinii technicznej potwierdzającej zgodność wykonania instalacji z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej, 2) przedłożenie opinii technicznej dotyczącej robót budowlanych w zakresie przełożenia podłogi drewnianej – w terminie trzech miesięcy, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Odwołanie wniosła H. G., kwestionując poprawność uzasadnienia decyzji co do konstrukcji przegród budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem na podstawie przepisu art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. Organ odwoławczy uznał, iż odwołująca jako współwłaściciel lokalu nr [...], nie pełniąc funkcji Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, nie jest legitymowana do uczestniczenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Do kierowania sprawami Wspólnoty w zakresie zarządzenia nieruchomością wspólną uprawniony jest wyłącznie zarząd, który reprezentuje Wspólnotę na zewnątrz. H. G. nie jest zatem stroną postępowania, gdyż w zakresie elementów wspólnych nieruchomości nie jest uprawiona do występowania w imieniu Wspólnoty jak i dlatego, że postępowanie dotyczy również elementów budynku, które służą do wyłącznego użytku właściciela mieszkania nr [...]. Skargę wniosła H. i P. G., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżące podały, iż Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] nr [...] nie ma ustanowionego zarządu w rozumieniu art. 21 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 z zm.) Zgodnie jednak z przytoczonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym – tam gdzie Wspólnota nie ma wybranej reprezentacji, każdy właściciel może samodzielnie występować w obronie swoich interesów (art. 28 kpa). Skarżące spełniają warunek naruszenia ich interesu prawnego, gdyż sprawa dotyczy nie tylko części nieruchomości wspólnej ale i wyodrębnionego lokalu będącego ich współwłasnością, którego sporny strop jest sufitem tego lokalu. Nadto skarżące stwierdziły, iż uznanie, że wnoszący odwołanie jest stroną postępowania następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego a nie na podstawie przepisu art. 134 kpa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż wprawdzie błędnie zastosowano przepis art. 134 kpa ale uchybienie to w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż sąd musiałby wykazać, iż gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie najprawdopodobniej mogłoby być inne. Poza tym organ odwoławczy podtrzymał argumentację zaskarżonego postanowienia, iż skarżąca H. G. nie jest stroną postępowania. W odniesieniu do skarżącej P. G. organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi, gdyż wymieniona przed jej wniesieniem nie wyczerpała przysługujących środków zaskarżenia. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona przez skarżącą P. G. skarga jest niedopuszczalna. Stosownie do przepisu art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Powyższe oznacza, iż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanej decyzji dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca P. G. nie wniosła odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Skarga H. G. zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy sąd uchyla postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy na podstawie przepisu art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez H. G. odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w pełni aprobowany jest pogląd, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu przepisu art. 28 kpa następuje w decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 kpa. Nie można podzielić poglądu organu odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, iż powyższe uchybienie w świetle powołanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1c, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Odwołanie jest bowiem niedopuszczalne (art. 134 kpa) gdy brak jest przedmiotu odwołania, gdy wyczerpano już tok instancji lub gdy wnosi je osoba nieuprawniona. Umorzenie postępowania oznacza, iż bezprzedmiotowe stało się postępowanie odwoławcze (art. 105 kpa) wszczęte przez osobę nie będącą stroną postępowania. Są to więc dwa różne rozstrzygnięcia, które wydane są w drodze postanowienia (art. 134) bądź decyzji (art. 105). Rozpatrując ponownie odwołanie organ odwoławczy winien rozważyć czy w świetle przepisu art. 28 kpa i nie ustanowienia zarządu Wspólnoty skarżąca jest stroną niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest współwłaścicielką lokalu. Zgodnie z przepisem art. 64 ust. 2 Konstytucji RP własność podlega ochronie prawnej. Może być ograniczona tylko w drodze ustawy i to tylko w takim zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ustawa o własności lokali stanowi, iż właściciel lokalu ma prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem (art. 12 ust. 1). Stroną jest zaś każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Z tych powodów w oparciu o powołany przepis oraz art. 200 orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku. /-/ M. Górecka /-/ B. Drzazga /-/ St. Małek jw