VII SA/Wa 1513/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-14

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mariola Kowalska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić z urzędu wznowione postępowanie administracyjne, jeśli rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji stanowi zagadnienie wstępne dla tego postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić z urzędu wznowione postępowanie administracyjne, gdy rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest konieczne do wydania decyzji w sprawie wznowienia. Stwierdzenie nieważności decyzji ma dalej idące skutki prawne niż wznowienie postępowania, a brak przepisów regulujących relację między tymi trybami nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w trakcie wznowionego postępowania.
Stan faktyczny
W sprawie skarżący H. M. i J. M. zaskarżyli postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu z urzędu wznowionego postępowania administracyjnego. Postępowanie wznowiono w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Starosta zawiesił postępowanie, uznając wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji za zagadnienie wstępne. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kpa, w tym art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, poprzez uznanie wniosku o stwierdzenie nieważności za zagadnienie wstępne oraz naruszenie art. 35 Prawa budowlanego. Podnieśli również, że organ oparł się na żądaniu podmiotu niebędącego stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skarg H. M. i J. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala. Postanowieniem z dnia [...] września 2005r. znak: [...], wydanym z upoważnienia Starosty Powiatowego w [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, zawieszono z urzędu wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., którą udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. W uzasadnieniu organ podał, iż wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., którą udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacją pomieszczeń sklepu przemysłowego zlokalizowanego w miejscowości [...] gmina [...], na aptekę ogólnodostępną. Następnie, na wniosek pełnomocnika P.S.A., Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] września 2005r. wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] czerwca 2005r. W dniu [...] września 2005r. spółka P. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2005r. W ocenie organu rozpatrzenie tego wniosku stanowi zagadnienie wstępne dla toczącego się postępowania wznowieniowego, dlatego też do czasu rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji konieczne było zawieszenie postępowania wznowieniowego. Zażalenie na postanowienie z dnia [...] września 2005r. złożyli H. M. i J. M. podnosząc, iż zawieszenie postępowania uniemożliwi rozpatrzenie ich zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia [...] października 2005r. Nr [...] wydanym z upoważnienia Wojewody [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty Powiatu [...]. Ponownie rozpatrując sprawę organ uznał, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, gdyż jest ono zgodne z prawem. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest ostateczne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w pełni uzasadnia zawieszenie wznowionego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyli H. M. i J. M.. Skarżący zarzucili postanowieniu naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez uznanie, iż wynik postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi zagadnienie wstępne we wznowionym postępowaniu, oraz naruszenie art. 35 ustawy Prawo budowlane. Opisując przebieg postępowania oraz kolejne wnioski Spółki P.S.A. skarżący podnieśli, iż wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania organ oparł się na żądaniu podmiotu, który nie był stroną postępowania, co stanowi naruszenie art. 98 § 1 Kpa. W pozostałym zakresie zarzuty skargi odnoszą się do postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w w/w przepisie, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Podniesiony przez skarżących zarzut zawieszenia postępowania na wniosek podmiotu nie będącego stroną postępowania jest bezzasadny, gdyż organ zawiesił postępowanie z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie organ administracyjny, zawieszając postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] września 2005r., uznał iż rozstrzygnięcie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi zagadnienie wstępne, które ma istotne znaczenie dla toczącego się postępowania wznowieniowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2001r., sygn. akt I SA 2314/2000, publ. Lex Polonica). Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 127-128). Mówiąc inaczej, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (teza druga wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 1992 r., III SA 1041/92, publ. Lex Polonica). W niniejszej sprawie zgodnie z art. 157 § 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego organem administracyjnym architektoniczno-budowlanym wyższego stopnia w stosunku do Starosty [...] właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest Wojewoda [...]. Należy wskazać, iż ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przez Wojewodę [...] spowoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania. W takiej sytuacji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, organ stopnia powiatowego umorzy postępowanie wznowieniowe. W związku z powyższym organ prawidłowo przyjął, iż rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005r. stanowi zagadnienie wstępne dla toczącego się w trybie wznowienia postępowania. Skutkiem prawym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wskazanie, iż decyzja jest dotknięta wadą, co stanowi podstawę do wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Natomiast zastosowanie instytucji wznowienia postępowania daje podstawę do stwierdzenia, iż wadą dotknięte było samo postępowanie. Tak więc są to dwa różne skutki prawne, które w konsekwencji prowadzą do wzruszenia decyzji administracyjnej, jednak stwierdzenie nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania. Na marginesie należy zaznaczyć, iż w kodeksie postępowania administracyjnego nie ma przepisów, które uregulowałyby oba tryby względem siebie. Nie ma również przepisu, który zabraniałby wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy wcześniej zostało wznowione postępowanie zakończone tą decyzją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 1990r., sygn. akt IVSA 543/90, publ. ONSA 1991/1/1). W związku z powyższym, uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło