II SA/Sz 1124/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. I. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich o d d a l a skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dn. 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z póżn. zm) odmówił T. I. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu osadzenia w obozie przesiedleńczym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów potwierdzających podleganie represjom w rozumieniu powołanej wyżej ustawy. W dniu [...] r. T. I. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] decyzją z dnia W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. [...]r. Nr [...]. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 1 - 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Uzasadniając powyższą decyzję organ wskazał, iż T. I. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatancki, w którym podał, że w [...]r. został wysiedlony wraz z całą rodziną z miejscowości [...] do obozu przejściowego w [...], skąd trafił na [...]. Strona przedstawiła oświadczenia świadków Z. P. oraz C. S., które potwierdziły wyżej wymienione fakty. Organ jednocześnie zaznaczył, iż strona nie potrafi wskazać, ani określić nazwy obozu w którym przebywała. W aktach sprawy znajduje się natomiast zaświadczenie Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...], potwierdzające pobyt ojca wnioskodawcy – K. I. - w czasie okupacji niemieckiej we wsi [...] powiat J. L. Organ wskazał nadto, iż zainteresowany w [...] r. miał 3 lata, zatem przyjąć należy, iż pozostawał z rodzicami i z nimi przebywał. Celem ustalenia okoliczności wysiedlenia i pobytu strony w obozie w [...] organ zwrócił się w tej kwestii z zapytaniem do Państwowego Archiwum. Z pisma z dnia [...]r., nadesłanego przez Archiwum Państwowe w [...]r. wynika, iż na listach osób i rodzin wysiedlonych z byłego powiatu Konin odnaleziono miejscowość [...]. Nazwa ta figuruje na listach transportowych osób wywożonych w dniu [...]r. z jednego z obozów do III Rzeszy, a także na listach transportowych osób wywożonych w dniu [...] r. i w dniu [...]r. z jednego z obozów do [...]. Jednakże na listach tych brak było nazwiska T. I. Organ orzekający chcąc wykluczyć wszelkie niejasności związane z wysiedleniem wnioskodawcy i pobytem w miejscach represji, zwrócił do Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w [...] z prośbą o uzyskanie informacji o wysiedleniu miejscowości [...] oraz o potwierdzenie pobytu T. I. w jednym z obozów w [...]. Przeprowadzone w tym zakresie poszukiwania w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] skutkowały odnalezieniem ankiety dotyczącej zbrodni na obywatelach polskich przez okupanta niemieckiego w powiecie [...]. Do ankiety sporządzonej w dniu [...] r. dołączona została lista osób wysiedlonych, gdzie pod pozycją 48 znajduje się nazwisko ojca wnioskodawcy – K. I. Ankieta określa, że osoby znajdujące się na liście zostały wysiedlone całymi rodzinami z miejscowości [...] w okresie od [...] r. Osoby z tej listy trafiały do [...], a następnie do Generalnej Guberni. W świetle powyższych ustaleń Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wyjaśnił stronie, iż nie kwestionuje faktu wysiedlenia zainteresowanego w [...]r. i jego pobytu na [...], jednakże organ uznał, iż brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt przebywania strony w obozie przesiedleńczym w [...]. Nadto organ odwoławczy podniósł, iż świadkowie przedstawieni przez stronę również nie wspominają w swym oświadczeniu "o pobycie w obozie w [...]", a zaświadczają jedynie o wysiedleniu w [...]r. do wsi [...] w powiecie [...]. W tych okolicznościach organ odmówił T. I. przyznania uprawnień kombatanckich podkreślając, iż okoliczność samego wysiedlenia nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach i nie może zostać potraktowana jako działalność kombatancka, ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. T. I. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...]r. podnosząc, iż nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż podstawą przyznania uprawnień kombatanckich jest brak potwierdzenia faktu Jego pobytu w obozie przesiedleńczym. Zdaniem strony oświadczenia świadków są wystarczającym dowodem represjonowania strony. Do skargi T. I. dołączył oświadczenia świadków Z. P. oraz M. S. Nadto skarżący wyjaśnił, że zwracał się do wielu instytucji, w tym do Archiwum Państwowego w [...],[...] w celu ustalenia okoliczności pobytu w miejscu represji. Ustalenia w tym zakresie skarżący przedłożył na etapie postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...]. W odpowiedzi na skargę T. I. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ ponownie podkreślił, iż brak jest wiarygodnych dowodów potwierdzających pobyt strony w obozie przesiedleńczym w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona przez Sąd kontrola doprowadziła do wniosku, że skarga jest bezzasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.). Skarżący T. I. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu przewidzianego w ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z póżn.zm). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] jako materialną podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazał art. 4 ust. 1 pkt 1lit c, ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych, który przewiduje przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób, które podlegały represjom wojennym, polegającym na fakcie przebywania tych osób z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Miejsca odosobnienia, mające charakter eksterminacyjny, w których przebywali obywatele polscy zostały wskazane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001r. Nr 106 poz. 1154). Miejsca te charakteryzowały się tym, że warunki pobytu w nich nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych. Nadto organ powołał się na art. 22 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, który określa, iż przedmiotowe uprawnienie może być przyznane stronie na podstawie udokumentowanego wniosku. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż organ może przyznać stronie uprawnienia kombatanckie, o ile potwierdzą się fakty, o których mowa w art. 4 cytowanej ustawy. Jeżeli wniosek strony nie jest należycie udokumentowany, a nadto prowadzone przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postępowanie wyjaśniające nie potwierdzi istnienia okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, wniosek taki nie będzie zasługiwał na uwzględnienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 23 grudnia 2002r., sygn. akt V SA 1752/02, opublikowany w Legalis). W przedmiotowej sprawie skarżący powołuje się na okoliczność wysiedlenia z rodzinnej miejscowości [...] do obozu przejściowego w [...] i na potwierdzenie tej okoliczności powołuje się na zeznania świadków . T. I., jaki i przedstawieni przez niego świadkowie nie potrafili wskazać organowi ani nazwy, ani dokładnego miejsca obozu, w którym miałby przebywać skarżący. Dlatego organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie faktów podnoszonych przez stronę i skierował stosowne zapytania do Archiwum Państwowego w [...] oraz do Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w [...]. Ustalenia powyższych instytucji prowadzą do wniosku, że skarżący wraz z rodziną został wysiedlony w [...]r. i fakt ten nie jest w niniejszej sprawie kwestionowany, jednakże nie istnieją jakiekolwiek dowody potwierdzające pobyt skarżącego w obozie przesiedleńczym w [...]. Podkreślić należy, iż ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie przewiduje możliwości przyznania uprawnień kombatanckich za represję polegającą na pobycie w jakimkolwiek miejscu represji wobec osób narodowości polskiej, ale w takich, które charakterem są zbliżone do koncentracyjnych, a osoba w nim przebywająca pozostawała w dyspozycji władz hitlerowskich. W ocenie Sądu dokonana przez organ analiza materiału jest prawidłowa, a postępowanie dowodowe przeprowadzone w sposób wyczerpujący i wnikliwy. Organ nie ograniczył się tylko i wyłącznie do oceny przedstawionych przez stronę świadków i dokumentów, ale również mając na uwadze możliwość wystąpienia podnoszonych przez stronę okoliczności zwrócił się do właściwych instytucji dysponujących zasobami archiwalnymi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący przebywał w miejscach odosobnienia mających charakter eksterminacyjny. Nadto udzielona przez IPN Oddział w [...] odpowiedź pismem z dnia [...]r. nie potwierdza pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym. Faktu tego nie potwierdza również Archiwum Państwowe w [...] w swoim piśmie z dnia [...]r. Nadto dowody T.I. dołączone do skargi tj. oświadczenia świadków Z. P. i M. S. oraz pisma: Archiwum Państwowego w [...], IPN Oddział w [...], IPN w [...] także nie potwierdzają represji wobec strony, o których mowa w art. 1-4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Mając na uwadze powyższe okoliczności w ocenie Sądu skarżący T. I. nie uprawdopodobnił okoliczności pobytu w obozie przesiedleńczym w [...]. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.