VII SA/Wa 1098/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-15
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiednich do planowanej inwestycji budowlanej posiadają przymiot strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę, jeśli nie wykażą konkretnego przepisu prawa materialnego przewidującego ograniczenie w korzystaniu z ich nieruchomości ze względu na powstanie obiektu budowlanego w sąsiedztwie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu braku przymiotu strony u odwołujących się, narusza prawo. Błędne jest stanowisko organu, że w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę stroną jest wyłącznie inwestor. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co wymaga wykazania konkretnego przepisu prawa materialnego wprowadzającego ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wyższej Szkoły [...] w W. oraz J.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze. Organ uznał, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zmiany pozwolenia na budowę, ponieważ stroną jest wyłącznie inwestor. Skarżący nie zgodzili się z tym stanowiskiem, wskazując na swoje prawa jako sąsiadów i potencjalnie poszkodowanych przez inwestycję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w W. oraz J.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.C. oraz odwołania Wyższej Szkoły [...] w W., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r., znak; [...], zmieniającej decyzję z dnia [...] stycznia 2004r., znak: [...], zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym usytuowanym pod budynkiem i dziedzińcem, dojazdami i dojściami do budynku, infrastrukturą techniczną: sieci cieplnej, sieci instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej, ogrodzenia działki, zagospodarowania terenu, na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. M. w W., umorzył postępowanie sądowe
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego (tekst jednolity ustawy z dnia 07 lipca 1994r., Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] marca 2005r., znak: [...], zmienił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2004r., znak: [...], w ten sposób, iż zatwierdził zamienny projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym usytuowanym pod budynkiem i dziedzińcem, dojazdami i dojściami do budynku, infrastrukturą techniczną: sieci cieplnej, sieci instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej, ogrodzenia działki, zagospodarowania terenu, na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. M. w W.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] wydana została na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zawarte w ustawie Prawo budowlane unormowanie, dotyczące zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 155 Kpa regulującego kwestie zmiany decyzji ostatecznej.
Organ wskazał, że podmiot dysponujący nieruchomością przeznaczoną do celów budowlanych jest uprawniony w każdym czasie do dokonania zmian, przeróbek, modernizacji, przebudowy czy też nadbudowy, jeśli nie pozostaje to w sprzeczności z przepisami prawa, w tym również z potrzebą zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Odrębne od art. 155 Kpa uregulowanie kwestii zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę świadczy o braku uzależnienia planowanej korekty zamierzenia inwestycyjnego od zgody wszystkich podmiotów uczestniczących w postępowaniu na prawach strony. Prawo osób trzecich ograniczone jest jedynie do zapewnienia im ochrony przed wymienionymi przykładowo w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego uciążliwościami. Zmiana ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dokonana na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego spełniać musi identyczne wymagania prawne co decyzja pierwotna, również w odniesieniu do osób trzecich. Wobec powyższego, zdaniem organu, uznać należy, iż zmiana ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie powoduje żadnych negatywnych skutków dla osób trzecich.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że powyższa argumentacja oraz przyjęta linia orzecznictwa wskazuje na to, że w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony przysługuje jedynie inwestorowi. Zatem zarówno J.C., jak i Wyższej Szkole [...] w W. nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu związanym z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r, znak: [...]. Podmioty te nie są więc uprawnione do złożenia prawnie skutecznego odwołania od w/w rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżąca Wyższa Szkoła [...] podniosła, że błędne jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z którym "w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony przysługuje jedynie inwestorowi".
Zdaniem skarżącej Szkoły do spraw dotyczących pozwolenia na budowę należy zaliczyć także sprawę w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i postępowanie w sprawie zatwierdzenia zmian w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przymiot strony powinien być zatem kwalifikowany w trybie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Skarżący J.C. podniósł, że wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wskazał, że jest bezpośrednim sąsiadem projektowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo i jako taka podlega uchyleniu.
Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ powyższe rozstrzygnięcie oparł jednak na błędnym stanowisku zgodnie z którym "w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony przysługuje inwestorowi". Wbrew twierdzeniom organu nie wynika ono z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani z wykładni przepisów prawa.
Przepis art. 36a Prawa budowlanego nakłada, w warunkach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, obowiązek uzyskania zamiennego pozwolenia na budowę.
Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Zdaniem Sądu postępowanie związane z obowiązkiem uzyskania zamiennego pozwolenia na budowę wiąże się z ustaleniem stron tego postępowania, zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Stroną będzie zatem obok inwestora także ten kto jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających, związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.
Zdaniem Sądu właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu o udzielenie lub zmianę pozwolenia na budowę, muszą wykazać konkretny przepis prawa materialnego przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu – zagospodarowaniu ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższą argumentację Sądu i kierując się nią oceni przymiot strony składających odwołanie.
Sąd orzekł w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło