II OZ 791/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 154/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 listopada 2005 r. nr DO[...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił K. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia na z dnia 28 listopada 2005 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że skarżona decyzja została doręczona K. S. w dniu 8 grudnia 2005 r. zaś w dniu 6 stycznia 2006 r. skarga w niniejszej sprawie została przez stronę wniesiona bezpośrednio do Sądu, co uzasadniało jej zwrot do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2006 r. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu z dniem 23 stycznia 2006 r. Ta okoliczność wskazywała, że skargę należało odrzucić jako wniesioną po terminie, co też miało miejsce na mocy postanowienia z dnia 15 marca 2006 r. W ocenie Sądu I instancji analiza wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie nie wykazała żadnych okoliczności usprawiedliwiających fakt niedochowania terminu do wniesienia skargi zatem w świetle wymogów art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie dawał podstaw do stwierdzenia braku winy skarżącej. Zdaniem Sądu I instancji choroba i wiek wskazane w ogólny sposób przez stronę nie mogą przesądzać o przywróceniu uchybionego terminu. Nie sposób jest również wywieźć z wniosku tezy o nieporadności skarżącej. Jedyną przesłanką, o jakiej jednak nie wspominał wniosek skarżącej, a która w określonych warunkach mogłaby prowadzić do uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu jest nieprecyzyjnie sformułowane pouczenie załączone do decyzji organu, które oznajmia, że skargę należy kierować "na adres sądu". Okoliczność powyższa traci jednak znaczenie wobec tego, że skoro przyczyną uchybienia było błędne pouczenie o sposobie wniesienia skargi to ustanie przyczyny niedochowania terminu nastąpiło najpóźniej wraz z dniem doręczenia skarżącej postanowienia o odrzuceniu skargi tj. w dniu 27 marca 2006 r. Wniosek o przywrócenie terminu został zaś nadany w urzędzie pocztowym w dniu 14 kwietnia 2006 r. wobec czego tygodniowy okres o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został przekroczony i tym samym nie podlegał on uwzględnieniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca zarzuciła, że wobec mocno podeszłego wieku nie otrzymuje zwolnień lekarskich podczas choroby, które to zwolnienia stanowiłyby dowód przed Sądem. Ponadto podkreśliła, że znajduje się w bardzo złym stanie zdrowia a niewłaściwie wniesienie skargi było efektem błędnego pouczenia ze strony organu administracji. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie jest o tyle zasadne, iż zważywszy na treść akt przedstawionych Naczelnemu Sadowi Administracyjnemu nie można przyjąć, aby wniosek strony o przywrócenie terminu został rozpatrzony z uwzględnieniem wszelkich istotnych dla rozpoznania tego wniosku okoliczności. Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może przywrócić termin stronie, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Wątpliwości co do słuszności orzeczenia o odrzuceniu skargi w wyniku przekroczenia terminu do złożenia jej przez skarżącą wynikają z tego, że pomimo błędnego zaadresowania przesyłki zawierającej skargę, dotarła ona w terminie bezpośrednio do Sądu I instancji. Pomijając fakt, że przepisy p.p.s.a. nie określają żadnej sankcji za taki sposób wniesienia środka odwoławczego do sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1986 r., sygn. III AZP 12/86, jeżeli sąd nie dopełnił obowiązku niezwłocznego przesłania skargi właściwemu organowi administracji publicznej to taka okoliczność uzasadniać powinna przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jakkolwiek zły stan zdrowia i podeszły wiek nie stanowią przesłanek do wykluczenia winy w niedochowaniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. to dokonana w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny analiza w świetle przytoczonych w zażaleniu argumentów nie może zostać uznana za wyczerpującą. Z samych bowiem zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoby w wieku zbliżonym do skarżącej mają częste, poważne problemy ze zdrowiem i nie pobierają zwolnień z racji niepozostawania w zatrudnieniu. Ustalenie więc dnia, w którym upłynęła zasugerowana przez Sąd I instancji przeszkoda w dotrzymaniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu – liczona wg Sądu od dnia 27 marca 2006 r. tj. dnia otrzymania przez skarżącą postanowienia o odrzuceniu jej skargi – nie jest oczywiste. Skarżąca nie została bowiem pouczona o trybie i terminie złożenia wniosku o przywrócenie terminu a wobec jej wieku i poziomu wykształcenia uzyskanie odpowiednich informacji na en temat wymagało stosownych starań i czasu. Przjęcie więc, iż ustanie przyczyny uchylenia terminu nastąpiło już w dniu otrzymania odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi budzi istotne wątpliwości. Zauważyć ponadto należy, że skarżąca w zażaleniu wskazała, że bezpośrednim powodem, dla którego zdecydowała się zaadresować przesyłkę ze skargą na adres Sądu było istotnie błędne pouczenie jej w doręczonej decyzji o możliwości wniesienia środka zaskarżenia do sądu administracyjnego. Na ten także fakt jako na podstawę do przywrócenia terminu wskazuje Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W niniejszej sprawie brak pewnych ustaleń w przedmiocie upływu terminu wyrażonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. a także reszta wyżej wspomnianych okoliczności pozwalają stwierdzić, iż stwierdzenie winy strony w uchybieniu terminu do złożenia skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 listopada 2005 r. budzi wątpliwości . Zasadnie do powyższych względów zażalenie należało uwzględnić i na podstawie art. 185 § 1 w zw z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia.