I OSK 1351/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: s.NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie s. NSA Izabella Kulig-Maciszewska s.del WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. i T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1215/05 w sprawie ze skargi E. B. i T. B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 16 marca 2006 r. I SA/Wa 1215/05, oddalił skargę E. B. i T. B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 21 grudnia 2004 r. nr [...], którą odmówiono skarżącym wznowienia postępowania komunalizacyjnego, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia 27 lutego 1997 r. nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w [...]. Wojewoda odmówił wznowienia, gdyż skarżące nie zachowały terminu określonego w art. 148 k.p.a. (o wznowienie wystąpiły dopiero w 2003 r., chociaż o decyzji komunalizacyjnej dowiedziały się w 1999 r.), Komisja zaś wyjaśniła ponadto, że – nie mając tytułu do będącej przedmiotem postępowania nieruchomości, która przylega do nieruchomości stanowiącej ich własność – nie były legitymowane do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, nie mogą więc żądać wznowienia tego postępowania i sąd również podzielił stanowisko co do braku statusu strony w rozumieniu art. 147 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., niezależnie od oczywistego uchybienia terminu wznowienia. Skarżące przedstawiły postanowienie o nabyciu spadku po ich ojcu K. M. oraz akt notarialny z 1919 r., określający jakie działki stanowiły jego własność, natomiast sąd stwierdził, że "...ze złożonych przy skardze dokumentów nie wynika, iż działki nr [...] i [...], stanowiące uprzednio własność K. M., na dzień wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia 21 grudnia 2004 r. przekształciły się w skomunalizowaną działkę nr [...]". Wnosząc skargę kasacyjną E. B. i T. B., jako jej podstawy przytoczyły mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, naruszenie przepisów postępowania (Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określanego skrótem u.p.p.s.a.), tj.: "- art. 141 § 4 u.p.p.s.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czym kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalając, że bezspornym jest, że skarżące na etapie postępowania komunalizacyjnego nie legitymowały się tytułem prawnorzeczowym do działki nr 943, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu, mimo naruszenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową art. 138 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, pomimo powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości co do posiadania przez skarżące przymiotu strony i konieczności przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, co doprowadziło do naruszenia podstawowej zasady postępowania administracyjnego – prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje w zakresie rozstrzygnięcia o statusie strony postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.)". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że "wobec powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości co do tego, czy skarżącym przysługuje status strony postępowania oraz konieczności przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. winien on uchylić zaskarżoną decyzję do ponownego rozpoznania zgodnie z dyspozycją ww. przepisu. Sprawa niniejsza wymagała bowiem zdaniem skarżącego, przeprowadzenia postępowania w znacznej części (w zakresie badania posiadania przez wnioskodawczynie statusu strony," podczas gdy organ odwoławczy we własnym zakresie rozstrzygnął własne wątpliwości – które nie pojawiły się przed organem pierwszej instancji – i pozbawił skarżące nie tylko aktywnego wpływu na tok postępowania, lecz również możliwości dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy, z kolei sąd samodzielnie ocenił dokumenty, które nie były przedmiotem oceny organu odwoławczego, zarazem sąd nie wyjaśnił, czym się kierował w swoich ustaleniach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nawet, jeżeli przytoczone przez skarżące podstawy kasacyjne byłyby usprawiedliwione, także wówczas skarga kasacyjna podlegałaby oddaleniu, gdyż zaskarżony wyrok odpowiadałby prawu, dlatego że skarżące – czemu nie przeczą – nie zachowały terminu do żądania wznowienia postępowania, określonego w art. 148 k.p.a. Jednak skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W szczególności nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie skarżących, stanowiące istotę zarzutów kasacyjnych, że – zamiast przedstawić organowi odpowiedni dowód – powołujący się na swój interes prawny podmiot może domagać się od organu przeprowadzenia stosownego postępowania mającego na celu dopiero ustalenie legitymacji prawnej. W okolicznościach tej sprawy – skoro skarżące utrzymują, że będąca przedmiotem komunalizacji nieruchomość stanowi ich własność – ustalenie przez organy administracji interesu prawnego było równoznaczne z załatwieniem w postępowaniu administracyjnym sprawy cywilnej podlegającej kognicji sądu powszechnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.