IV SA/Po 680/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant ref-staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006r. spawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy wymiany dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii B+E, C+E, oraz punktu 2 (drugiego) poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] marca 2004r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części dotyczącej odmowy wydania praw jazdy kategorii B+E, C+E /-/M.Dybowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus IV SA/Po 680/04 U Z A S A D N I E N I E W związku ustawowym obowiązkiem wymiany prawa jazdy S.M. w dniu [...] grudnia 2003 r. złożył wniosek do Starostwa Powiatowego w K. o wymianę dokumentu – prawa jazdy kategorii A B C E nr [...], nr druku [...], wydanego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w K. przez Wójta Gminy K. w dniu [...] maja 1991 r. Naczelnik Wydziału Komunikacji Starostwa K. działający z upoważnienia Starosty K., decyzją z [...] marca 2004 r. nr [...], na podstawie art. 90 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. nr 58 poz. 515 ze zm.), § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. nr 69 poz. 640 ze zm.), § 2 i § 7 ust. 1 lit. d i pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150 poz. 1680 ze zm.), orzekł o wydaniu S.M. prawa jazdy kategorii A B C i odmówił wydania prawa jazdy kategorii B + E, C + E. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w trakcie rozpatrywania wniosku dokonano weryfikacji materiałów dowodowych z akt ewidencyjnych kierowcy i ustalono, że S. M. ma udokumentowane uprawnienia do prawa jazdy kategorii A B C. Natomiast brak odpowiednich dokumentów, które uprawniałyby S. M. do otrzymania prawa jazdy kategorii E. Organ ustalił, że w aktach kierowcy znajduje się zaświadczenie nr [...] o odbyciu praktyki w prowadzeniu i obsłudze pojazdów mechanicznych wystawione w dniu [...] września 1990 r. przez Centrum Doskonalenia Kadr w Ł., które potwierdza, że kierowca w czasie pełnienia zasadniczej służby wojskowej odbył praktykę w prowadzeniu i obsłudze pojazdów mechanicznych na samochodzie marki Star w okresie od [...]grudnia 1988 r. do [...] września 1990 r. Ponadto w aktach znajduje się świadectwo lekarskie wystawione w dniu [...] maja 1991 r. stwierdzające, że S. M. jest zdolny do kierowania pojazdami samochodowymi kategorii A B C E. Po przedłożeniu tych dokumentów w 1991 r. w Urzędzie Gminy K. S.M. otrzymał prawo jazdy kategorii A B C E. W toku postępowania w niniejszej sprawie S. M., powołując się na treść art. 69 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania prawa jazdy kategorii A B C E, stwierdził, że posiadając prawo jazdy kategorii B C mógł uzyskać prawo jazdy kategorii E bez egzaminu, po udokumentowaniu, że posiada co najmniej roczną praktykę w kierowaniu pojazdami ciężarowymi. Organ nie uznał za wiarygodne oświadczenie S. M. co do okoliczności uzyskania prawa jazdy w zakresie kategorii E. W odwołaniu od powyższej decyzji S. M. podał, że prawo jazdy kategorii E zostało wydane mu zgodnie z wówczas obowiązującym prawem. Ponownie odwołujący się wyjaśnił, że kategoria E została mu dopisana po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, w czasie której odbywał od [...]grudnia 1988 r. do [...] września 1990 r. praktykę w prowadzeniu i obsłudze pojazdów samochodowych na samochodzie marki STAR A 29, co zostało udokumentowane. Na podstawie tego zaświadczenia, jak stwierdził odwołujący się, miał tylko zgłosić się do Wydziału Komunikacji w Urzędzie Gminy w K. po wydanie prawa jazdy kategorii E, bez konieczności zdawania dodatkowych egzaminów, co też uczynił. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podzieliło argumentację przyjętą przez organ I instancji tak w zakresie nie dysponowania przez S. M. uprawnieniami do posiadania prawa jazdy kategorii E, jak i weryfikowania dokumentacji ewidencyjnej kierowcy w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. Zdaniem Kolegium, skoro S. M. nie wydano prawa jazdy kategorii E w drodze decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K., o której mowa w art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 6 poz. 35 ze zm.), to nie było podstaw do potwierdzenia tej kategorii przy wymianie dokumentu prawa jazdy w trybie art. 150 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. nr 58 poz. 515 ze zm.). Wnosząc skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. S.M. przytoczył te same argumenty, o których pisał w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi. Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydawania. W przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna, lecz z innych powodów, aniżeli wskazano w jej treści. Przedmiotem zaskarżenia jest odmowa wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii E, w związku z upływem okresu jego ważności i ustawowym obowiązkiem wymiany posiadanych przez kierowców dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje do prowadzenia pojazdów. Obowiązek wymiany praw jazdy przewiduje przepis art. 150 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie na jaki zostały wydane. Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 29 kwietnia 2002 r., wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, określił warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za te czynności. Wbrew stanowisku organów rozstrzygających w sprawie zakres tej delegacji nie daje organowi działającemu w trybie art. 150 ustawy oraz przepisów rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w ustawie, upoważnienie do weryfikowania w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu państwowego, teoretycznego i praktycznego, które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy. W przypadku skarżącego decyzja taka została wydana przez Wójta Gminy K.w dniu [...] maja 1991 r., a wydane wówczas prawo jazdy stanowiło potwierdzenie zdobycia umiejętności prowadzenia i kierowania pojazdami oraz złożenia egzaminu państwowego. Sama zaś czynność wydania prawa jazdy, jak i jego wymiany, ma charakter czynności materialno – technicznej, stąd bez wzruszenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy, w trybie wznowienia postępowania lub stwierdzenia jej nieważności, nie jest możliwa odmowa w sprawie wymiany posiadanego dotychczas prawa jazdy. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wszczął oraz nie prowadził postępowania w sprawie wzruszenia decyzji z 1991 r. w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy (choć w sentencji swojej decyzji powołał przepis art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym), stąd zobligowany był dokonać wymiany prawa jazdy zgodnie ze złożonym przez skarżącego wnioskiem oraz treścią dotychczasowego dokumentu. Jak wyżej wskazano wymiana prawa jazdy w trybie rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy jest czynnością materialno – techniczną i nie jest możliwe w tym postępowaniu weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Co prawda przepis § 5 ust. 1 wskazanego rozporządzenia stanowi, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, lecz zakres zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150 poz. 1680) w postępowaniu o wymianę praw jazdy ograniczony jest zakresem delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w których wskazano, jakie kwestie Minister Infrastruktury zobligowany był uregulować w drodze aktu wykonawczego. Analiza treści tej delegacji wskazuje, iż przepis art. 150 ust. 2 tej ustawy nie daje uprawnienia do weryfikowania uprawnień kierowców w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. W rozporządzeniu wydanym na podstawie tej delegacji mogły zostać uregulowane wyłącznie kwestie wymiany i terminów wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za te czynności. Wobec uregulowania w rozporządzeniu w sprawie wymiany praw jazdy, w sposób szczegółowy, jakie wymogi winien spełniać wniosek o wymianę prawa jazdy, w ramach postępowania o wymianę zastosowanie mają wyłącznie przepisy § 7 rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które nie wkraczają w kwestie weryfikacji posiadanych przez kierowcę uprawnień. Jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, iż zachodzą rozbieżności pomiędzy posiadanym prawem jazdy, a dokumentacją znajdującą się w ewidencji kierowcy, może skorzystać z uprawnień, jakie na podstawie delegacji zawartej w art. 100 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym uregulowano w rozporządzeniu w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które reguluje m. in. sprawy związane z wydawaniem przedmiotowych dokumentów oraz cofaniem uprawnień. Jednakże, jak wyżej wskazano, wydanie dokumentu o innej treści, aniżeli podlegający wymianie, nie może mieć miejsca bez uprzedniego wzruszenia istniejącej w obrocie prawnym decyzji o wydaniu dokumentu, który podlega wymianie. Tym samym odesłanie w przepisie § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy do przepisów rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami obejmuje wyłącznie te przepisy wskazanego rozporządzenia, które dotyczą czynności przedsięwziętych w związku z dokonywaną czynnością wymiany. Czynności te należy odróżnić od czynności podejmowanych w związku z wydawaniem dokumentu na skutek uzyskanych uprawnień. Rozróżnienie to ma istotny wpływ na kompetencje organu w postępowaniu o wymianę dokumentu, co w niniejszej sprawie uszło uwadze organów obu instancji. W konsekwencji zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K. wydane zostały bez podstawy prawnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 tej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części dotyczącej odmowy wydania praw jazdy kategorii8 B+E i C+E. /-/M.Dybowski /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus KB/