VII SA/Wa 1368/05

Sygn. akt VII SA/Wa 1368/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla Sędzia WSA Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.) Bożena Więch - Baranowska Protokolant Anna Mężyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. i G.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, I. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. i G. C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta Powiatu P. decyzją z dnia [...] maja 2005r. Nr [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane oraz na podstawie art. 104 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. S. z dnia [...] maja 2005r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w/w decyzję wydał na wniosek M. S., w oparciu o oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dokumentację techniczną opinię kominiarską uzgodnienie projektu z [...] Spółką Gazownictwa sp. z o.o., warunki techniczne możliwości przyłączenia do sieci gazowej oraz opinię Zakładu Uzgodnień Dokumentacji. W/w decyzja Starosty P. z dnia [...] maja 2005r. została wydana w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...]. W wyniku odwołania współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości G. i M. C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. znak: [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2004r. Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wymaganie zawarte w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - nie zostało spełnione. Dołączone bowiem do akt sprawy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało złożone przez T. S., który w niniejszej sprawie nie jest inwestorem, a posiada jedynie upoważnienie m.in. do reprezentowania inwestora oraz składania w imieniu inwestora oświadczeń woli, tj. w imieniu M. S. (której nazwisko jako inwestora nie figuruje na niniejszym oświadczeniu). Oświadczenie niniejsze zostało złożone w imieniu własnym przez T. S. (w rubryce "imię i nazwisko osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia na budowę" wpisano T. S., a w przedmiotowej sprawie wnioskodawczynią jak i współwłaścicielką nieruchomości na której planowano inwestycję jest M. S.). Z tych względów Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2004r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Pismem z dnia [...] lipca 2005r. G. i M. C. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty Powiatu P. Nr [...]z dnia [...] maja 2005r. Odwołujący wskazali, iż inwestorka podała nieprawdę w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W oświadczeniu napisała, że posiadała zgodę współwłaścicieli na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w B. według projektu objętego wnioskiem. G. i M. C. podnieśli, iż nie wyrazili zgody na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji. Ich zdaniem brak zgody jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego przez M. i G. C. odwołania od decyzji Starosty P. Nr [...] z dnia [...] maja 2005r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dołączył wymagane prawem dokumenty, tj. projekt budowlany sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, zawierający wymagane opinie i uzgodnienia oraz zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Ponadto organ II instancji wskazał, iż zgodnie z obecnie obowiązującym prawem budowlanym, organ administracyjny architektoniczno-budowlany nie posiada kompetencji do badania prawdziwości złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005r. znak: [...] złożyli M. i G. C. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] maja 2005r. Nr [...]. Skarżący wskazali, iż organ wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o fałszywe oświadczenie M. S. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorka jest jedynie współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, więc podjęcie jakichkolwiek prac budowlanych na tej nieruchomości wymaga zgody współwłaścicieli - art. 199 KC. M. S. nie uzyskała od M. i G. C. takiej zgody na realizację budowy wewnętrznej instalacji gazowej. Nie posiadała też orzeczenia Sądu zastępującego zgodę współwłaścicieli w tym zakresie. Ich zdaniem organ pominął ten fakt, na który wskazywali również w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w w/w przepisie, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 4 ustawy Prawo budowlane inwestor ma wykazać prawo do dysponowana nieruchomością na cele budowlane, natomiast zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brzmienie w/w artykułu 32 ust.4 pkt. 2 zostało wprowadzone ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Zmiana brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane miała na celu uproszczenie procedury związanej z wydaniem pozwolenia na budowę. Zniosła obowiązek badania przez organ administracyjny prawdziwości oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nakładając jednak na Inwestor rygor odpowiedzialności karnej. W związku z powyższym inwestor ponosi ewentualne konsekwencje związane z wykazaniem prawdziwości oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli jednak organ ma wątpliwości co do wiarygodności takiego oświadczenia, w szczególności gdy inna strona postępowania, kwestionuje takie oświadczenie, to nie może oprzeć się w postępowaniu jedynie na oświadczeniu inwestora. Podnieść również należy, że nieruchomość, której dotyczy przedmiotowa inwestycja, jest współwłasnością inwestora – M. S. oraz skarżących – M. i G. C. W związku z powyższym celem uzyskania pozwolenia na budowę inwestora zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązana była złożyć oświadczenie o dysponowaniu wspólną nieruchomością na cele budowlane wraz ze zgodą wszystkich pozostałych właścicieli, tj. M. i G. C. na wykonanie prac objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Obowiązek uzyskania w/w zgody współwłaścicieli wynika z definicji pojęcia "prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", przez które należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane). Obowiązek ten zawarty jest również we wzorze oświadczenia, który stanowi załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. 2003 r. Nr 120 poz. 1127) i obowiązuje na terenie całego kraju. Z wymienionego wyżej wzoru wynika, iż inwestor oświadcza, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością (...) na cele budowlane, wynikające z tytułu współwłasności oraz zgodę wszystkich współwłaścicieli. Jak wynika z akt sprawy M. S. złożyła swoje oświadczenie na w/w wzorze. W związku z powyższym budowa na terenie nieruchomości objętej współwłasnością wykracza poza zwykły zarząd rzeczą wspólną i, zgodnie z art. 199 KC, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak takiej zgody jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wydanie natomiast pozwolenia na budowę bez uprzedniego uzyskania zgody współwłaściciela stanowi naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z akt sprawy w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i w dacie wydania decyzji Starosty P. o pozwoleniu na budowę, organy obu instancji wiedziały, iż M. i G. C. nie wyrazili zgody na przeprowadzenie prac związanym z przedmiotową inwestycją. W odwołaniu z dnia [...] września 2004r. od decyzji Starosty Powiatu P. Nr [...] skarżący nie wyrazili zgody na budowę instalacji wewnętrznej gazowej przez M. S.. Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005r. kierowanym do Starosty P. skarżący wskazali, iż nie wyrażają zgody na wykonanie przedmiotowej inwestycji. Również w odwołaniu z dnia [...] lipca 2005r. od decyzji Starosty P. Nr [...] o pozwoleniu na budowę małżonkowie C. nie wyrazili zgody na budowę w/w instalacji gazowej. Organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do tego stanowiska strony skarżącej, co stanowi naruszenia art. art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji państwowej obowiązane są także przeprowadzić dowody wskazane przez wszystkie strony postępowania. Stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. - z żądaniem przeprowadzenia dowodu strona może wystąpić zawsze. Skuteczność prawna tegoż żądania jest uzależniona od spełnienia przesłanek określonych w art. 78 kpa. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań. Z treści art. 10 § 1 kpa wynika, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego, zgromadzonego w sprawie, jest szczególnym uprawnieniem strony z racji jego udziału w postępowaniu. Odstąpienie od tego stadium oceny wyników postępowania dowodowego jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach, o których jest mowa w art. 10 § 2 kpa. Nadmienić należy, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Naruszenie wyżej wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego doprowadziło w konsekwencji do naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 107 § 1 k.p.a., który stanowi między innymi, iż decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, którego to uzasadnienia zabrakło w zaskarżonej decyzji, natomiast art. 107 § 3 k.p.a. określa, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Biorąc pod uwagę, że organy I i II instancji nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, nie odnosząc się do stanowiska współwłaścicieli nieruchomości, M. i G. C., którzy nie wyrazili zgody na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji naruszajac tym samym przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.