VII SA/Wa 1573/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2005r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2005r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII S.A./Wa 1573/05 U Z A S A D N I E N I E Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek W. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2002r utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2002r nakładającą na J. A. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku gospodarczego o długości 10,5m wybudowanego na działce Nr ew [...] położonej w L. do stanu zgodnego z prawem, decyzją z dnia [...]sierpnia 2005r na podstawie art. 156§1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji wydając badane decyzje w sposób rażący naruszyły przepisy art. 7 i art. 77§1 kpa. Rażące naruszenie powyższych przepisów polegało na ograniczeniu się do sprawdzenia prawidłowości budowy budynku gospodarczego o długości 10,5m z pominięciem pozostałych budynków gospodarczych. Ponadto, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organy ograniczyły się do stwierdzenia istotnego odstępstwa dotyczącego więźby dachowej pomijając odstępstwo dotyczące długości przedmiotowego budynku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]10.2005r znak: [...] na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2005r. Organ nie podtrzymał wcześniejszego stanowiska odnośnie rażącego naruszenia prawa spowodowanego brakiem sprawdzenia prawidłowości budowy pozostałych budynków gospodarczych. Organ ustalił, iż w stosunku do pozostałych budynków zlokalizowanych na działce Nr [...] organy nadzoru budowlanego przeprowadziły odrębne postępowania wydając decyzje nakazujące doprowadzenie obiektów do stanu zgodnego z prawem. Okoliczność ta zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego " w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość i zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia". Przeprowadzając analizę decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1988r zezwalającej J. A. na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego oraz protokołu jego oględzin z dnia [...] czerwca 2002r wykonanych przed wydaniem kontrolowanej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę dotyczyło nie tylko więźby dachowej lecz również długości przedmiotowego budynku. Organy nadzoru budowlanego wydając kontrolowaną decyzję zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie dokonały analizy charakteru tegoż odstępstwa i pomimo jego oczywistości pominęły jego istnienie. W związku z powyższym, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organy nadzoru budowlanego nie podjęły działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy rażąco naruszając w badanych decyzjach art. 7 i art. 77§1 kpa. Za bezzasadny uznał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzut dotyczący uniemożliwienia J. A. wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ stwierdził, iż skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu przedmiotowego postępowania wobec czego mógł zapoznać się z aktami sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. A.. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 10 kpa poprzez brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego i uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skarżący podnosi, iż przedmiotowy budynek został wybudowany pod rządem prawa budowlanego z 1974r i w tym czasie do organu nadzoru budowlanego należała ocena tego co jest istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącego zmiana wymiaru długości budynku przez jego pomniejszenie nie spowodowała żadnych negatywnych skutków i nie naruszyła warunków technicznych. Nadto, zdaniem skarżącego organ nie wskazał który przepis prawa materialnego został naruszony. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w dniu [...].10.2005r i utrzymana nią w mocy decyzja tego samego organu z dnia [...].08.2005r stwierdzająca nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002r i utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2002r nakładającej na skarżącego obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia wybudowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Należy zaznaczyć, że kontrolowane przez sąd decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Kontrolując obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sąd uznał za zasadny zarzut skarżącego dotyczący braku wskazania przez organ naruszonego w stopniu rażącym przepisu prawa materialnego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156§ 1 pkt 2 kpa ) mamy do czynienia wtedy gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa ( wyrok NSA z dnia 22.03.2002r I S.A. 1130/00, LEX nr 82641, wyrok NSA z dnia 18.01.2002r, I S.A. 1506/00, LEX nr 81968, wyrok NSA 26.09.2000r, VSA 2998/99, LEX nr 51249, wyrok NSA z dnia 11.08.2000r, III S.A. 1935/99, LEX nr 47008, wyrok NSA z dnia 09.03.2000r, I S.A./Ka 1582/98, LEX nr 42914 ). Nie można zatem jako rażąco naruszającego prawa wskazać jak to uczynił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego art. 7kpa i art. 77 kpa. Organ powinien ustalić, który przepis prawa materialnego został naruszony dokonując jednocześnie oceny tego naruszenia jako rażącego. Wstępnym bowiem warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156§1 pkt 2 kpa jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny ( wyrok NSA z dnia 30.10.1998r, I S.A. 409/98, LEX nr 44560 ), a decyzja została podjęta wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa ( wyrok NSA z dnia 04.03.1999r, II S.A. 1918/98/, LEX nr 46256, wyrok NSA z dnia 09.03.1999r, VSA 1970/98, LEX nr 50195 ). Uzasadniony jest również zarzut naruszenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisu art. 10 kpa. Obowiązkiem organu ustalonym w art. 10 § 1 kpa jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia określonego w wyznaczonym stronie terminie. W aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie. W żadnym wypadku doręczenie skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie może być utożsamiane z obowiązkiem wynikającym z art. 10§1 kpa. Ustanowione w art. 10§1 kpa prawo strony do wypowiadania się jest szerszym od prawa do złożenia żądania wszczęcia postępowania ( art. 61§1 kpa ). Należy zauważyć, iż art. 10§3 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek utrwalenia w aktach sprawy w formie adnotacji przyczyn odstąpienia od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Uznając, iż przy wydawaniu zaskarżonych decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania ( art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 10§1 kpa ), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2005r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu zgodnie z art. 152 w/w ustawy.