VI SA/Wa 1913/04
WyrokWSA w Warszawie2006-03-17
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została nałożona prawidłowo, pomimo zarzutów skarżącej dotyczących wadliwości pomiarów nacisku osi i masy pojazdu oraz braku odpowiednich przepisów wykonawczych w dniu kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Pomiar nacisku osi i masy pojazdu został przeprowadzony przy użyciu legalizowanej wagi, a kierowca pojazdu nie kwestionował czynności kontrolnych ani sposobu pomiaru. Brak przepisów wykonawczych w dniu kontroli nie stanowił przeszkody prawnej do przeprowadzenia pomiarów, gdyż obowiązywały przepisy dotychczasowe, a waga posiadała ważną legalizację. Sąd podkreślił również, że sądy administracyjne nie są uprawnione do badania konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. została obciążona karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych parametrów nacisku na osie oraz masy całkowitej pojazdu. Spółka kwestionowała prawidłowość pomiarów, wskazując na brak odpowiednich przepisów wykonawczych dotyczących wymagań metrologicznych dla wag samochodowych w dniu kontroli. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, uznając nałożenie kary za obligatoryjne. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę
Decyzją z dnia [...].12.2003 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg i Autostrad działając na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, art. 18 a ust. 5
i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. 2000 r.
Nr 71, poz. 838 ze zm.), lp. 5 pkt 1 lit. a , lp. 5 pkt 5 lit. c, lp. 6 pkt 2 lit. a załącznika do tej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym
(tj. Dz. U. 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), § 5 ust. 5 pkt 4, § 5 ust. 4, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32, poz. 262) i art. 104 § 1 kpa obciążył S. Sp. z o.o. w M., skarżącą
w niniejszej sprawie, karą pieniężną w wysokości 9.720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podstawą faktyczną decyzji stanowiło stwierdzone w czasie kontroli w dniu [...].09.2003 r. przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu: na II osi o 17,80 kN, na III – 15,74 kN i V – 4,37 kN oraz masy całkowitej pojazdu o 5,11 kN oraz ustalenie, iż strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. Sp. zo.o. wniosła
o uchylenie w/w decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie pojazdu mogło być spowodowane opadami atmosferycznymi lub zawilgoceniem surowca po jego załadunku i spółka nie występowała o wydanie stosownego zezwolenia, bo nie przypuszczała, że takie przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu może wystąpić. Dlatego nie można zarzucić jej rażącego niedbalstwa ani też umyślnego działania. W tym stanie rzeczy, w ocenie spółki uzasadnione jest tylko obciążenie jej opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nie karami pieniężnymi, o których mowa
w art. 13 ust. 2a powołanej ustawy.
Decyzją z dnia [...].08.2004 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał zaskarżoną decyzję
w mocy. Decyzja została podjęta na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b tabela lp. 5 pkt 1
lit. a, lp. 5 pkt 5 lit.c, lp. 6 pkt 2 lit. a, ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 10 ustawy z dnia 14.11.2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz w zw. z § 5 ust. 4, § 5 ust. 5 pkt 4 i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r.
w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że stosownie do powołanych
w podstawie prawnej decyzji przepisów zastosowanie sankcji za przejazd
z przekroczonymi parametrami masy, nacisków osi lub wymiarów bez zezwolenia ma charakter obligatoryjny. Nie ma przy tym możliwości obciążenia strony, za stwierdzony przejazd w dniu [...].09.2004 r. opłatą drogową ustaloną na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.01.2002 r. w sprawie opłat drogowych,
o co wnioskuje skarżący. Taką opłatę nalicza się w ramach zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym po wyznaczonej trasie. O wydanie takiego zezwolenia występuje przewoźnik przed przejazdem pojazdu, a nie po przejeździe.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, S. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.
art. 13 ust. 2a i 2b powołanej ustawy w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym przez oparcie decyzji na wynikach pomiaru masy pojazdu i nacisków na osie pojazdu dokonanego w warunkach dowolności to jest przy użyciu urządzenia wagowego i metod ważenia nie podlegających weryfikacji w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa dotyczące wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe, a to w związku z brakiem takich przepisów w dniu kontroli pojazdu; art. 2 i art. 83 ust. 2 Konstytucji RP przez oparcie decyzji na wynikach pomiaru obciążenia osi pojazdu, przeprowadzonego mimo braku w dniu pomiaru rozporządzenia wykonawczego Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej do ustawy z dnia 11.05.2001 r. Prawo o miarach określającego wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 kpa przez nie ustalenie w toku postępowania i nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na podstawie jakich uregulowań prawnych dotyczących wymogów technicznych dla wag samochodowych dokonano pomiaru obciążeń osi pojazdu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu jej wniesienia.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...].10.2004 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, iż decyzja organu II instancji została
w dniu [...].08.2004 r. doręczona tylko pracownikowi kancelarii ogólnej spółki zaś ustanowiony pełnomocnik otrzymał w/w decyzję w dniu [...].08.2004 r. i w terminie trzydziestodniowym liczonym od tej daty wniósł przedmiotową skargę.
Postanowieniem z dnia 27.01.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie odmówił przywrócenia skarżącej spółce terminu do wniesienia skargi. Wskutek zażalenia złożonego przez spółkę Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9.05.2004 r. sygn. akt I OZ 401/05 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę WSA w Warszawie stwierdzając, iż doręczenie zaskarżonej decyzji pracownikowi kancelarii ogólnej spółki nie było doręczeniem prawidłowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż w istocie zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej nie kwestionowanym przez organ, doszło do doręczenia mu zaskarżonej decyzji w dniu [...].08.2004 r. stwierdził, iż skarga została wniesiona w terminie (data nadania skargi [...].09.2004 r.).
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym
w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonuje zatem kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym, jak i procesowym, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a.). Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem obowiązującego prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy
o drogach publicznych w tym art. 13 ust. 2a i 2b. Z powołanego art. 13 ust. 2a tej ustawy wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym
(lub niezgodnie z warunkami podanymi w uzasadnieniu oraz za nieuiszczenie opłat wskazanych w ust. 2 pkt 4), pobiera się kary pieniężne. Wysokość tych kar pieniężnych określa załącznik do ustawy (art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych).
Ze znajdującego się w aktach protokołu nr [...] z zatrzymania i kontroli pojazdu wynika, że pojazd skarżącego przekroczył dopuszczalny nacisk osi składowych II oś o 17,80 kN, III o 15,74 kN oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 4,37 kN, a przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Takie też ustalenia poczynił każdy z organów i w konsekwencji dokonując prawidłowej wykładni powołanych przepisów nałożył na skarżącego karę w wysokości ustalonej na ich podstawie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący dokonanych pomiarów masy pojazdu i nacisku na osie nie kwestionował, zaś w skardze podważa je o tyle, że zarzuca ich dokonanie przy użyciu urządzenia wagowego i metod ważenia nie podlegających weryfikacji na podstawie powszechnie obowiązującego prawa dot. wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać przepisy samochodowe twierdząc, iż w dniu kontroli takich przepisów nie było. Z tym zarzutem wiąże również zarzut naruszenia art. 2
i art. 83 ust. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu powyższe zarzuty nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym prawie.
W dniu podjęcia zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia
11.05.2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636), która weszła w życie z dniem 1.01.2003 r. z wyjątkiem niektórych jej przepisów, nie mających w sprawie zastosowania. Stosownie do art. 27 tej ustawy przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Z art. 29 powołanej ustawy wynika, iż do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. Kontrola została przeprowadzona w dniu [...].08.2003 r. W świetle powyższego nie było przeszkód prawnych, w tym przeszkód natury konstytucyjnej do dokonania pomiarów w sposób i przy użyciu wag posiadających dotychczasową legalizacją,
i stosowania przez organy kontroli zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22.12.2000 r. a jak wynika z protokołu kontroli, w którym wskazano numer fabryczny wagi była ona legalizowana i świadectwo legalizacji zostało kierującemu kontrolowanym pojazdem udostępnione. Oświadczenie w tym przedmiocie zostało przez niego bez zastrzeżeń podpisane i w tym zakresie skarżący nie podnosi jakichkolwiek wątpliwości. Kierujący pojazdem miał przy tym również możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwem legalizacji. Był także pouczany o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych i czynności tych nie kwestionował. Nadto dodatkowo należy podnieść, iż wprawdzie wobec treści art. 87 Konstytucji zarządzenia nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa ale kompetencja do wydawania zarządzeń jako aktów o charakterze wewnętrznym została przewidziana w art. 93 ust. 2 Konstytucji zaś z ust. 3 tego przepisu wynika, że zarządzenia te podlegają kontroli sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie ich zgodności z prawem. Sądy administracyjne nie są więc uprawnione do badania konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa. Orzekanie w tym zakresie należy do wyłącznej Konstytucji Trybunału Konstytucyjnego – art. 188 Konstytucji RP (por. wyrok NSA
z dnia 8.11.2005 r. sygn. akt I OSK 125/05). Za trafny nie może być uznany także ten zarzut, w którym strona odwołuje się do art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa stwierdzając ich naruszenie mogące w jej ocenie mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ten zarzut skarżąca wiąże z niewskazaniem przez organ uregulowań prawnych dot. wymogów technicznych dla wag samochodowych i brakiem ustaleń, czy konstrukcja i zainstalowanie wagi użytej do pomiaru odpowiadały wymogom powołanego zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar i czy dokonując pomiaru spełniono warunki właściwego stosowania wag określone w tym zarządzeniu. W tym względzie decydującą jest bowiem okoliczność, iż waga była legalizowana i jako taka dopuszczona do dokonywania powyższych pomiarów. Świadectwo legalizacji, jak już wyżej podkreślono, nie było przez kierującego pojazdem kwestionowane. Nie był też kwestionowany sposób pomiaru ani też warunki, w jakich pomiaru dokonano. Strona zresztą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów w tym zakresie początkowo nie podnosiła przyznając w istocie, że dopuszczalne naciski i masa całkowita pojazdu zostały przekroczone. Stwierdziła jedynie, iż taki stan rzeczy nie został przez nią zawiniony i w tej tylko okoliczności dopatrywała się wadliwości decyzji organu I instancji błędnie w świetle przepisów powołanej ustawy uznając, iż uzasadnione było tylko obciążenie spółki opłatami drogowymi, a nie karami pieniężnymi, o których mowa w art. 13 ust. 2a tej ustawy.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w tym art. 13 ust. 2a i 2b powołanej ustawy, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w tym w szczególności art. 7 kpa, 77 § 1 kpa art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji zbadały bowiem wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia dokonując trafnych ustaleń faktycznych
i stosując prawidłowo przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło