IV SA/Wr 741/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-03-17
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Małgorzata Masternak-Kubiak, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego ma charakter jednorazowy, czy periodyczny (roczny)?Ratio decidendi
Opłata za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego ma charakter roczny. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, który określa opłatę jako iloczyn powierzchni zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Późniejsza nowelizacja ustawy potwierdziła ten charakter opłaty, wprowadzając możliwość proporcjonalnego naliczania za okres krótszy niż rok.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki Telefonia A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji zezwalającą na zajęcie pasa drogowego w celu budowy przyłączy infrastruktury technicznej. Spór koncentrował się na charakterze opłaty za zajęcie pasa drogowego – skarżąca twierdziła, że opłata za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej powinna być jednorazowa, podczas gdy organy i sąd uznali ją za roczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2006 r. sprawy ze skargi A S.A. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Z. Naczelnik Wydziału Infrastruktury, Ochrony Środowiska i Spraw Mieszkaniowych Urzędu Miasta w Z. zezwolił Telefonii A S.A. na zajęcie pasa drogowego i drogi gminnej ul. P. i I.i zabudowanie w nim urządzenia lub obiektu nie związanego z funkcjonowaniem drogi o powierzchni rzutu poziomego [...]m2, na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. z powodu wykonania przyłączy infrastruktury technicznej - sieci teletechnicznej do budynku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zlokalizowanego przy ul. P. w Z. i do budynku [...] zlokalizowanego przy ul. I. [...] w Z.. W decyzji wskazano, że roboty mogą być rozpoczęte po uprzednim oznakowaniu i zabezpieczeniu robót zgodnie z załączonym projektem organizacji ruchu posiadającym zatwierdzenie Starosty Z. nr [...]wydane dnia [...] r. z terminem ważności do dnia [...]r., określono warunki przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności oraz warunki usuwania wad technicznych robót wykonanych w pasie drogowym. Stwierdzono jednocześnie, że po zakończeniu robót w pasie drogowym i protokolarnym ich odbiorze naliczona zostanie opłata za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami drogi zgodnie z § 3 pkt l, ppkt 2 uchwały Rady Miasta Z. z dnia 25 marca 2004 r. Nr 160/04 w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Podano, że decyzja ta nie zawiera uzasadnienia, ponieważ uwzględnia w całości żądania strony.
Na powyższą decyzję odwołanie wniosła Telefonia A. Wskazała, że decyzja została zaskarżona w części dotyczącej naliczenia opłaty za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym (pkt 4 decyzji). Skarżąca wniosła jednocześnie
o zmianę decyzji poprzez naliczenie jednorazowej opłaty za umieszczenie urządzenia
w pasie drogowym w wysokości [...] zł za l mkw. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej naliczenia opłaty za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym rażąco narusza obowiązujące przepisy prawa to jest przepis art. 40 ustawy o drogach publicznych, ponieważ opłata za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego ma charakter jednorazowy i nie powinna być naliczana rocznie. Wskazano w odwołaniu, że wysokość opłat za zajęcie pasa drogowego kształtuje się
w sposób zróżnicowany w zależności od celu, w jakim następuje jego zajęcie. Stwierdzono w tym zakresie, że opłata za zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym, za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 ust. 2 art. 40 ustawy o drogach publicznych a także opłata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam naliczana jest proporcjonalnie do liczby dni zajmowania pasa drogowego, zaś opłata dotycząca zajęcia pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego nie jest naliczana w stosunku do liczby dni. Zdaniem Telefonii A należy z tego wyciągnąć wniosek, że opłata ta jest opłatą uiszczaną jednorazowo, a jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego. Odwołująca podniosła również, że odniesienie do rocznej stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego nie przesądza, że opłata ta może być naliczana periodycznie, ponieważ gdyby tak było, ustawodawca wprost wprowadziłby taką możliwość, a art. 40 ustawy o drogach publicznych mówi o jednej opłacie za każdy rodzaj zajęcia pasa drogowego. Zdaniem odwołującej z żadnego z przepisów wskazanej ustawy nie wynika podstawa prawna do wydawania decyzji ustalającej coroczne opłaty za zajęcie pasa drogowego, przy czym nie jest bez znaczenia fakt, że ułożenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej jest czynnością jednorazową, a ewentualna naprawa tych urządzeń powodować będzie możliwość żądania ponownej opłaty za zajęcie pasa drogowego. Ponadto zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny prawa oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, przepisy prawa nakładające obowiązki o charakterze finansowym nie mogą być interpretowane rozszerzające, a na taką interpretację wskazuje uchwała nr 16/04 Rady Miasta Z. oraz wydana na jej podstawie decyzja.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]na podstawie art. 138 § l pkt l kpa w związku z art. 40 ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U.
z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz § l, § 2 i § 3 uchwały Rady Miasta Z. z dnia 25 marca 2004 r. Nr 160/04 w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. Urz. Woj. Dol. Nr 74, poz. 1435), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., utrzymało w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z przepisem art. 40 ust. l ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 2 ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. l, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym, 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej
niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu
drogowego, 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Na mocy przepisu art. 40 ust. 3 ustawy, za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Zgodnie z ust. 4 art. 40 ustawy, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt l i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. Z kolei na mocy przepisu art. 40 ust. 5 ustawy, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego. Przepis art. 40 ust. 6 ustawy wskazuje, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego. Przepis art. 40 ust. 8 ustawy stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł. Na podstawie art. 40 ust. 16 ustawy opłatę, o której mowa w ust. 3, nalicza i pobiera, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 13 ustawy termin uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 3, oraz kary, o której mowa w ust. 12, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna.
Na mocy przepisu art. 40 ust. 16 ustawy, Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki niezbędne do udzielania zezwoleń na zajmowanie pasa drogowego na cele, o których mowa w ust. 2, mając na względzie bezpieczeństwo użytkowania i ochronę dróg. Realizując powyższą dyspozycję, Rada Ministrów w dniu l czerwca 2004 r. wydała rozporządzenie w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481). Przepis § 2 rozporządzenia z dnia l czerwca 2004 r., stanowi w ustępie l, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego powinno określać w szczególności: 1) imię i nazwisko oraz adres lub nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego; 2) cel zajęcia pasa drogowego; 3) powierzchnię zajmowanego pasa drogowego lub powierzchnię reklamy; 4) okres zajęcia pasa drogowego; 5) wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz sposób jej uiszczenia.
Na mocy przepisu § 2 ust. 2 tegoż rozporządzenia w przypadku zajęcia pasa drogowego w celu prowadzenia robót zezwolenie na zajęcie pasa drogowego powinno określać dodatkowo: 1) sposób zabezpieczenia zajmowanego pasa drogowego, zgodnie z dokumentami, o których mowa w § l ust. 3 pkt 2 i ust. 5 pkt l; 2) warunki przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności.
Sprecyzowanie powyższego zapisu następuje w § 2 ust. 3 rozporządzenia,
stanowiącego, że w warunkach przywrócenia pasa drogowego, o których mowa w ust.
2 pkt 2, określa się: 1) zakres i technologię robót przywracających stan użyteczności; 2) sposób odbioru przedmiotowego odcinka pasa drogowego; 3) zasady usuwania usterek i wad technicznych, powstałych w ciągu 24 miesięcy od daty odbioru pasa drogowego.
Jednocześnie wykonując uprawnienie, o którym mowa w przepisie art. 40 ust. 8 ustawy, Rada Miasta Z. w dniu 25 marca 2004 r. uchwałą nr 160/04, ustaliła stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. Uchwała ta została opublikowana
w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego z dnia 26 kwietnia 2004 r. Nr 74, poz. 1453 — w dalszej części będzie powoływana jako uchwała. W § l uchwały wskazano, że określa ona stawki opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych, na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, dotyczące: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Zgodnie z § 2 ust. l uchwały za zajęcie l m2 powierzchni pasa drogowego dróg gminnych, o których mowa w § l pkt l, ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia: 1) przy zajęciu jezdni do 20% szerokości - 0,55 zł; przy zajęciu jezdni powyżej 20% do 50% szerokości - 0,70 zł; 2) przy zajęciu jezdni powyżej 50% do całkowitego zajęcia jezdni - 0,80 zł.
Na mocy § 2 ust. 2 uchwały stawki określone w ust. l pkt l stosuje się także do chodników, placów, zatok postojowych i autobusowych, ścieżek rowerowych i ciągów pieszych. Przepis § 2 ust. 3 wskazanej uchwały stanowi, że do elementów pasa drogowego niewymienionych w ust. l i 2 ustala się stawkę opłat za każdy dzień zajęcia l m2 pasa drogowego w wysokości 0,25 zł. Zgodnie z przepisem § 3 ust. l uchwały, za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w § l pkt 2, ustala się następujące roczne stawki opłat za l m2 powierzchni pasa drogowego drogi gminnej zajętego przez rzut poziomy umieszczanego urządzenia: 1) poza terenem zabudowanym - 11,32 zł; 2) w terenie zabudowanym - 22,65 zł; 3) na drogowym obiekcie inżynierskim - 200,00 zł. Na mocy § 3 ust. 2 uchwały, roczne stawki opłat w wysokości określonej w ust. l obejmują pełny rok kalendarzowy umieszczenia urządzenia w pasie drogowym.
Kolegium stwierdziło, że wydane zezwolenie odpowiada warunkom przewidzianym w ustawie o drogach publicznych i rozporządzeniu w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego, cel zajęcia pasa drogowego, powierzchnię zajmowanego pasa drogowego lub powierzchnię reklamy, okres zajęcia pasa drogowego ustalone zgodnie z wnioskiem strony. Zawiera również wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz sposób jej uiszczenia. Zatem w zakresie elementów wymaganych dla zezwolenia za zajęcie pasa drogowego, decyzja organu pierwszej instancji spełnia wymagania określone w przepisach ustawy i rozporządzenia. Do rozważenia pozostaje zatem podnoszona przez stronę w odwołaniu kwestia opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego.
Zdaniem organu odwoławczego strona w niniejszym postępowaniu nie kwestionuje zasadności ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego związanego z prowadzeniem robót w pasie drogowym.
Badając przedmiotową sprawę w tym zakresie, Kolegium stwierdziło, że zgodnie z wnioskiem strony zajęciu na czas prowadzenia robót podlegał chodnik o powierzchni [...] m2, przy czasie zajęcia trwającym osiem dni. Zgodnie z zapisami uchwały, kwota opłaty za zajęcie chodnika wynosi 0,55zł/m2 za każdy dzień zajęcia, co stanowi w niniejszej sprawie kwotę [...]zł. Zatem wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego związanego z prowadzeniem robót w pasie drogowym winna wynosić [...]zł.
W zakresie natomiast opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, skład orzekający Kolegium nie podzieliło stanowiska strony zawartego w odwołaniu. W tym zakresie Kolegium wskazało, że przepis art. 40 ust. 5 jednoznacznie wskazuje, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego. Brak jest zatem możliwości interpretacji ustawy w sposób, w jaki dokonuje tego skarżąca. Stwierdzenie w ustawie, że obliczenie opłaty następuje poprzez przemnożenie powierzchni zajętej przez roczną stawkę opłaty nie może wskazywać, że chodzi tu o opłatę jednorazową, gdyż przeczy temu określenie "rocznej". Dodatkowo uchwała Rady Miasta Z., stanowiąca przepis prawa miejscowego wydany na podstawie upoważnienia ustawowego precyzuje powyższy zapis w § 3 ust. 2 wskazując, że roczne stawki opłat w wysokości określonej w ust. l obejmują pełny rok kalendarzowy umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. Odnosząc się w tym zakresie do zarzutów odwołania skład orzekający Kolegium stwierdza, że istotnie opłata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego nie jest naliczana w stosunku do liczby dni, jak pozostałe opłaty, gdyż jest naliczana zgodnie z przepisem art. 40 ust. 5 w stosunku rocznym. Brak jest określenia w przepisie art. 40 ust. 5 ustawy, że jest to opłata jednorazowa. Dla porównania można wskazać tu również obowiązujący do dnia 8 grudnia 2003 r. przepis § 10 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zm.), który stanowił, że za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i obiektów (części obiektów lub urządzeń) nie związanych z funkcjonowaniem dróg, z wyjątkiem umieszczonych w pasie drogowym obiektów handlowych i usługowych oraz reklam, o których mowa w § l0a ust. l, zarządca drogi pobiera jednorazową opłatę. W obecnym stanie prawnym ustawa o drogach publicznych nie wskazuje, aby opłata ta miała charakter jednorazowy, a wskazanie dla jej obliczenia określenia "rocznej stawki opłaty" jednoznacznie wskazuje, że opłata ta ma charakter opłaty periodycznej, uiszczanej w odstępach rocznych. Skarżąca wskazała również w odwołaniu, że gdyby wskazana opłata miałaby być naliczana periodycznie, ustawodawca wprost przewidziałby taką możliwość. W tym zakresie skład orzekający Kolegium stwierdził, że przyjmując założenie racjonalnego ustawodawcy, użycie określenia "rocznej stawki opłaty" powoduje konieczność przyjęcia, iż ustawodawca miał tu na myśli również roczną opłatę za zajęcie pasa drogowego. Przyjmując natomiast stanowisko skarżącej za zasadne, należałoby wskazać, że w takiej sytuacji ustawodawca nie zawarłby w przepisie art. 40 ust. 5 ustawy określenia "roczna", gdyż nie byłoby to konieczne do określenia stawki opłaty. Delegacja dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego wskazuje bowiem jedynie górną stawkę opłaty, o której mowa w przepisie art. 40 ust. 5, i najprawdopodobniej w ustawie stawka ta byłaby określona, gdyby domniemywać jednorazowość opłaty, jako stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - bez określania tej stawki jako "rocznej".
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszania przez uchwałę Rady Miasta Z. z dnia 25 marca 2004 r. Nr 160/04, przepisów prawa nakładających obowiązki finansowe poprzez ich rozszerzającą interpretację, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że uchwała ta stanowi przepisy prawa miejscowego. Przepisy tej uchwały stanowią podstawę do wydawania decyzji administracyjnych na ich podstawie zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy. Jednocześnie skład orzekający Kolegium nie stwierdził, aby zapisy tej uchwały były sprzeczne z przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Telefonia A S.A. podniosła, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 40 ustawy przez przyjęcie, że użyta w ustawie roczna stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego jest tożsama z roczną opłatą i powinna być naliczana periodycznie. Skarżąca wskazała, że ustawodawca nie wprowadził wprost "opłat corocznych", a brak zapisu o jednorazowości opłaty nie daje podstawy prawnej do wydawania decyzji ustalającej coroczne opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym urządzeń technicznych. W ocenie skarżącej, określenie stawka opłat rocznych oznacza, że co roku organ uprawniony uchwala, że podmiot umieszczający urządzenia w pasie drogowym zobowiązany jest do wniesienia jednorazowej opłaty ustalonej uchwałą w wysokości obowiązującej w danym roku kalendarzowym, w którym umieszczono urządzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie uzasadniając jak w decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do kwestii interpretacji postanowień art. 40 ust.5 ustawy określających sposób naliczania opłaty za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Zdaniem strony skarżącej opłata ta ma charakter jednorazowy i nie powinna być naliczana rocznie. Ustawodawca bowiem nie wprowadził expressis verbis opłat całorocznych, a przepisy nakładające obowiązek o charakterze finansowym nie mogą by ć interpretowane rozszerzająco.
Sąd nie podziela zarzutów i twierdzeń strony skarżącej. Jedna z podstawowych zasad interpretacji przepisów prawa mówi, że przepis jasny nie wymaga wykładni (clara non sunt interpretanda). Rzeczy oczywiste, jednoznacznie wręcz wynikające z treści ustawy, nie podlegają wykładni, albowiem wówczas pod pozorem dokonywania wykładni organ orzekający zmieniałby wyraźny przepis ustawy (por. postanowienie SN z l lipca 1999 r. V KZ 31/99, OSNKW 1999, nr 9-10, poz. 63).
Zdaniem Sądu dyspozycja postanowień art. 40 ust. 5 jednoznacznie wskazuje, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego. Stwierdzenie w ustawie, że obliczenie opłaty następuje poprzez przemnożenie powierzchni zajętej przez roczną stawkę opłaty nie może wskazywać, że chodzi tu o opłatę jednorazową, gdyż przeczy temu określenie "rocznej". Analiza treści art. 40 ust. 5 ustawy wskazuje, że ustawodawca nakazał pobieranie opłaty rocznej za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim urządzeń, obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a zatem urządzeń "trwale" zajmujących pas drogowy. Dlatego też wskazana opłata nie jest naliczana w stosunku do liczby dni, jak pozostałe opłaty, lecz w stosunku rocznym.
Wątpliwościom interpretacyjnym postanowień art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych kładzie kres obecne brzmienie tego artykułu. Przepis artykułu 40 ust. 5, po zmianie wprowadzonej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 179, poz. 1486) stanowi, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie l m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Ustawodawca zatem wyraźnie postanowił, że opłata ta ma charakter opłaty periodycznej uiszczanej w odstępach rocznych.
W tej sytuacji wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe. Skarga zatem podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło