IV SA/Wa 2355/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej unieważnienia paszportu - uchyla zaskarżone postanowienie - IV SA/WA 2355/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o paszportach (Dz. U z 1991r. Nr 2 poz. 5 ze zm), na wniosek Komendanta Policji z dnia 4 marca 2005r., unieważnił paszport W. K. W dniu 14 września 2005r. W. K. wniósł odwołania od tej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpoznaniu niniejszego odwołania postanowieniem z dnia [...] października 2005r. Nr [...] działając na podstawie art. 134 Kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja organu I instancji została przesłana W. K. w dniu 1 kwietnia 2005r. na adres W., ul. [...]. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie dokonano jej zwrotu do adresata, następnie została ponownie przesłana przez organ pod wskazany powyżej adres, dwukrotnie awizowana i wobec niepodjęcia zwrócona przez pocztę do nadawcy w dniu 19 kwietnia 2005r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji termin do wniesienia odwołania zdaniem organu upłynął więc w dniu 4 maja 2005r. Skargę na niniejsze postanowienie wniósł pełnomocnik W. K., wskazując, iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 7,75,109 § 1 i 2 Kpa, wskazując, iż doręczenia zastępczego można dokonać jedynie w sytuacji niemożliwości doręczenia decyzji zgodnie z art. 42 i 43 Kpa. W rozpoznawanej sprawie zarówno Prokuratura Rejonowa w Z. jak i organy administracji publicznej w W. –[...] były w posiadaniu właściwego adresu skarżącego w Niemczech. A zatem Wojewoda [...] mógł bez problemu uzyskać aktualny adres występując z zapytaniem do któregoś z powyższych organów. Podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli, jest obowiązkiem organów, zgodnie z zasadą oficjalności określoną w art. 7 Kpa., A zatem skoro w niniejszej sprawie nie było możliwości doręczenia decyzji pod nieaktualny adres skarżącego organy zobowiązane były, zachowując minimalną staranność zwrócić się do Prokuratury Rejonowej w Z. z prośbą o informację o adresie zamieszkania skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kontrolują więc akty i czynności organów administracji z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W niniejszej sprawie kontroli poddano postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania przedłożonego przez skarżącego z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art.134 Kpa, poprzez błędne przyjęcie, iż odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 129 Kpa odwołanie o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie. Warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zatem wniesienie go w określonym przepisami terminie, który rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji stronie. Prawidłowe doręczenie decyzji stanowi zatem bardzo ważną czynność w postępowaniu administracyjnym. Jest ono bowiem warunkiem koniecznym skuteczności działania organu administracji. Brak doręczenia decyzji względnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów kodeksu postępowania administracyjnego traktujących o doręczeniu (rozdział 8) , oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu. W rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu, w ramach tzw. doręczenia zastępczego określonego w art. 44 kpa. Należy zatem wskazać, iż warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 Kpa (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 1995., II CRN 4/95, niepublikowane), bądź też w trakcie trwającego postępowania administracyjnego, dokonał zmiany adresu nie informując o tym fakcie organu Tymczasem jak wynika z akt sprawy niniejsze postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez Wojewodę [...] na wniosek Komendanta Policji z dnia 4 marca 2005r. W uzasadnieniu wniosku Komendant podniósł, iż skarżący od sierpnia 2004r. jest poszukiwany na podstawie listu gończego wydanego przez Prokuraturę Rejonową w Z. Poszukiwania prowadzi Sekcja Kryminalna Komendy Rejonowej Policji [...]. Skoro więc skarżący w dacie wszczęcia i prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, był poszukiwany listem gończym, który zgodnie z art. 278 Kodeksu wydaje się, jeżeli miejsce pobytu oskarżonego lub osoby podejrzanej nie jest znane, to w ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia przez organ, iż mieszka-przebywa on pod adresem [...] w W., gdzie był zameldowany na pobyt stały. Tym bardziej, iż z akt administracyjnych sprawy (k-5 kwestionariusz paszportowy) wynikało, iż skarżący od 1998r. jako miejsce pobytu stałego traktował mieszkanie w Niemczech. Zdaniem sądu w sytuacji, jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie tzn. gdy miejsce pobytu strony już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego nie było znane, zaś okoliczności sprawy wskazywały wprost na brak możliwości jego ustalenia (list gończy) organ, winien był skorzystać z uprawnienia jakie daje mu art. 34 Kpa i wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla skarżącego jako osoby nieznanej z miejsca pobytu. Ustanowienie pełnomocnika umożliwiłoby bowiem organowi właściwe przeprowadzenie postępowania, gdyż zgodnie z art. 48 Kpa pisma, decyzje, adresowane do skarżącego jako osoby nieznanej z miejsca pobytu, byłyby skutecznie odbierane przez jego przedstawiciela. Reasumując należy wskazać, iż w rozpoznawanej sprawie wbrew stanowisku organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, za skuteczne doręczenie zastępcze dokonane przez organ I instancji w dniu 19 kwietnia 2005r. na adres [...] w W. Nie można bowiem uznać za prawidłowe doręczenia dokonane, na adres, pod którym adresat nie zamieszkiwał, o czym organ prowadzący postępowanie wiedział lub zachowując należytą staranność zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa, mógł się dowiedzieć. Wobec powyższego zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę ponownie, organ winien zbadać, czy i w jaki sposób oraz w jakiej dacie, została skarżącemu doręczona decyzja organu I instancji, celem wykazania czy wniesione przez skarżącego odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem czternastodniowego terminu, który zgodnie z art. 129 2 Kpa liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie. W tym celu organ powinien odnieść się do okoliczności przestawionych przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu, wskazujących, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 5 września 2005r., podczas zatrzymania na lotnisku w P. i wykazać, czy faktycznie w tej dacie nastąpiło jej doręczenie skarżącemu w sposób określony w rozdziale 8 Kpa. Mianowicie, czy doręczenia dokonała upoważniona do tego osoba, organ (art. 32 Kpa), w trybie określonym w art. 42 § 3 Kpa , zaś skarżący zgodnie z art. 46 Kpa potwierdził odbiór decyzji. Wskazać bowiem należy, iż w sytuacji, gdy wbrew twierdzeniu pełnomocnika okaże się, iż w dniu 5 września 2005r. przedmiotowa decyzja nie została doręczona skarżącemu, a jedynie dowiedział się on o fakcie, to skarżącemu jako stronie postępowania, która bez własnej winy nie brała w nim udziału i której nie została doręczona decyzja, służyć będzie prawo do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Przy czym należy mieć na uwadze, iż postępowanie odwoławcze oraz postępowanie o wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 Kpa nie są względem siebie konkurencyjne; są to bowiem pod względem funkcjonalnym niezależne formy postępowania administracyjnego, uwarunkowane odrębnie określonymi przesłankami w Kodeksie postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji.