IV SA/Wa 1885/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-20
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Alina Balicka, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do ponownego wprowadzenia zmian w ewidencji na podstawie aktu notarialnego z 1988 r., jeśli po tej dacie odnotowano kolejne zmiany stanu prawnego dotyczące tego samego gruntu, a sąd dokonał podziału spadku i zniesienia współwłasności?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do utrzymywania jej w aktualnym stanie prawnym i faktycznym. Zmiany w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych i decyzji administracyjnych. W sytuacji, gdy po sporządzeniu aktu notarialnego z 1988 r. nastąpiły kolejne zmiany stanu prawnego, w tym prawomocne postanowienie sądu o podziale spadku i zniesieniu współwłasności, organ nie może ponownie wprowadzić zmian na podstawie starszego aktu, który nie odzwierciedla aktualnego stanu prawnego. Ewidencja gruntów ma charakter pochodny i nie służy kreowaniu stanu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący K. G. domagał się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, żądając ujawnienia powierzchni 7,55 ha jego gospodarstwa zamiast wykazanej 6,47 ha, powołując się na akt notarialny z 1988 r. Starosta odmówił, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Organ wskazał, że po akcie notarialnym z 1988 r. nastąpiły dalsze zmiany stanu prawnego, w tym prawomocne postanowienie sądu o podziale spadku i zniesieniu współwłasności, a także zbycia części nieruchomości. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i doprowadzenia ewidencji do zgodności ze stanem prawnym.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów 1. skargę oddala; 2. przyznaje adw. K. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ złotych oraz kwotę 52,80 /pięćdziesiąt dwa zł. 80/100/ stanowiącą 22% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
IV SA/WA 1885/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]lipca 2005 roku nr [...] Starosta S. odmówił K. G. ponownego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wynikających z aktu notarialnego [...] z dnia [...] 04.1988 r..
K. G. złożył odwołanie od tej decyzji. W złożonym odwołaniu zażądał ujawnienia powierzchni 7,55 ha jego gospodarstwa położonego we wsi R. zamiast wykazanej w ewidencji gruntów powierzchni 6,47 ha. Zarzucił niezgodność wpisów w ewidencji gruntów z przedstawionymi przez siebie wyliczeniami. Zażądał wprowadzenia w ewidencji gruntów zaświadczenia wydanego przez Gminę C. o wysokości udziału H. G. w gospodarstwie o powierzchni 9,62 ha.
Decyzją z dnia [...]sierpnia 2005r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, oraz art. 7 b ust. 2 pkt 2 , art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r.-Prawo geodezyjne i Kartograficzne (tj. z 2000 r. Dz. U Nr 100, poz. 1086 ze zm), utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] lipca 2005r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż z akt sprawy i uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że gospodarstwo rolne położone we wsi R.o pow. 9,62 ha stanowiące własność H. i J. małż. G., na podstawie aktu własności ziemi z dnia 12.12.1977 r. nr [...] , składało się z działek: nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] . Po śmierci J. G. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...].10.1987 r. współwłaścicielami tego gospodarstwa stały się: H. G. w udziale 3/4 części udziału i J. B. w 1/4 części udziału. Aktem notarialnym nr [...] z dnia [...] 04.1988 r. H. G. przekazała swój udział wynoszący 3/4 części w przedmiotowym gospodarstwie o pow. 9,62 ha, na rzecz K. G. ( według Pana K. G. udział 3/4 z powierzchni 9,62 ha wynosi 7,55 ha zamiast 7,215 ha jak to wynika z matematycznego obliczenia). Akt ten wpłynął do Urzędu w dniu 08.11.1988 r. Zmiana wynikająca z tego aktu została wprowadzona w dniu 09.12.1988 r. W 1988 roku współwłaścicielka w ¼ części przedmiotowego gospodarstwa J. B. wystąpiła do Sądu Rejonowego w W. o dział spadku i zniesienie współwłasności. Sąd Rejonowy w W. w sprawie Sygn. akt [...] postanowieniem wstępnym z dnia [...].03.1992 r. postanowił:
1. dokonać podziału działki nr [...] o pow. 1,34 ha w granicach zgodnych z planem podziału sporządzonym przez biegłego z zakresu budownictwa.
2. po przeprowadzeniu podziału geodezyjnego na wyłączną własność przyznać wnioskodawczyni J. B. działkę opisaną w pkt. I nr [...] tj. oznaczoną na planie podziału literami GHEF a odpowiadającą jej na planie podziału. geodezyjnego sporządzonego przez biegłego działce nr [...] pow. 0,15 ha.
Uczestnikowi K. G. Sąd Rejonowy w W. postanowił przyznać na wyłączną własność tym postanowieniem wstępnym działkę w granicach opisanych na planie w granicach IJHG oraz w pkt I nr [...] tego postanowienia a odpowiadającą jej na mapie podziału działce nr [...] o pow. 0,11 ha.
Podziału działki geodezyjnej nr [...] o pow. 1,34 ha dokonał geodeta uprawniony L. K.. Mapa z projektem podziału działki nr [...] o pow. 1,34 ha na działki [...] o pow. 1,04 ha, [...] o pow. 0,15 ha, [...] o pow. 0,04 ha i [...] o pow. 0,11 ha została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]. W czasie toczącego się postępowania sądowego o dział spadku i zniesienie współwłasności aktem notarialnym z dnia [...] .03.1995 r. nr [...] K. G. i J. B. ze wspólnego gospodarstwa sprzedali Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. z siedzibą w S. pod wał przeciwpowodziowy działki nr [...] , [...] , [...] , [...] o łącznej pow. 0,2894 ha. Zmiana w ewidencji gruntów na podstawie tego aktu wprowadzona została w dniu [...] .04.1995 roku.
Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] .10.1995 r. Sygn. Akt [...] o dziale spadku i zniesienie współwłasności zostało ujawnione w ewidencji gruntów obrębu R. w dniu 13.11.1996 r. Na mocy tego postanowienia dokonano działu spadku i zniesienia współwłasności w oparciu o wartość nieruchomości. W skład spadku i współwłasności wchodziły działki o pow. ogólnej 9,62 ha tj.: nr [...] o pow. 1,75 ha, nr [...] o pow. 1,29 ha, nr [...] o pow. 1,86 ha, nr [...] o pow. 1,86 ha, nr [...] o pow. 0,04 ha ,nr [...] o pow. 0,84 ha, nr [...] o pow. 0,15 ha, nr [...] o pow. 0,25 ha, nr [...] o pow. 1,59 ha, nr [...] o pow. 1,34 ha, z której postanowieniem wstępnym z dnia [...].03.1992 r. w tej sprawie przyznano działkę nr [...] o pow. 0,15 ha J. B., a działkę nr [...] przyznano K. G. W punkcie VII. postanowienia z dnia [...].10.1995 r. Sąd dokonując działu spadku i zniesienia współwłasności przyznał na własność K. G. oprócz przyznanej postanowieniem wstępnym z dnia [...].03.1992 r. działki nr [...]o pow. 0,11 ha, działki : nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
Łączna powierzchnia tych działek wynosiła według stanu przed sprzedażą na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. z siedzibą w S. 6,53 ha a łącznie z powierzchnią działki nr [...] wynosiła 6,64 ha. Od powierzchni 6,64 ha przyznanej na własność K. G. należy jednak odjąć powierzchnię sprzedaną Skarbowi Państwa aktem notarialnym nr [...] działki nr [...] o pow. 0,1112 ha, [...] o pow. 0,0211 ha i działki nr [...] o pow. 0,01 12 ha. W sumie powierzchnia tych działek wynosi 0,1435 ha. Po odjęciu od 6,64 ha sprzedanej powierzchni 0,14 ha powierzchnia ogólna gospodarstwa K. G. wynosiła 6,50 ha.
Aktem notarialnym z dnia [...] .05.1998 r. K. G. sprzedał Skarbowi Państwa
- Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. z siedzibą w S. pod wał przeciwpowodziowy działkę nr [...] o pow. 0,0301 ha. Zmiana wynikająca z tego aktu została wprowadzona w dniu 19.06.1998 r. Po wprowadzeniu tej zmiany powierzchnia gospodarstwa K. G. wynosi 6,47 ha. Zarzuty zgłaszane przez K. G., że zmiany w ewidencji gruntów zostały źle wprowadzone są niezasadne, ponieważ zmiany te zostały wprowadzone zgodnie dokumentami nadesłanymi organowi prowadzącemu ewidencję gruntów. Organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do utrzymywania jej w aktualnym stanie prawnym. Nie jest możliwe ponownie wprowadzenie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] .04.1988 r. i ponowne połączenie gospodarstwa podzielonego postanowieniem Sądu nr [...] z dnia [...] .10.1995 r. o dział spadku i zniesienie współwłasności, we współwłasność jaka wynikała z tego aktu notarialnego.
Skargę na niniejszą decyzję wniósł K. G., żądając jej uchylenia wskazał, iż domaga się doprowadzenia do zgodności ewidencji ze stanem prawnym, podnosząc, iż jest właścicielem gospodarstwa o pow. 7,55 ha, a nie jak wykazuje ewidencja- 6,47 ha.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentacje i stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzaje użytków, ich klasy i oznaczenia założonych ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów oraz podaje się w niej właściciela. Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktów normatywnych i umów dzierżawy, co wprost zostało określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Postępowanie ewidencyjne nie służy zatem kreowaniu stanu prawnego gruntów ani ich oznaczeniu bez istnienia przypomnianych tytułów. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach (por. między innymi art. 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). Powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o dokonanie zmian w ewidencji gruntów poprzez ujawnienie w niej powierzchni 7,55 ha jego gospodarstwa położonego we wsi R... zamiast wykazanej w ewidencji gruntów powierzchni 6,47 ha., powołując się na Akt notarialny nr [...] z dnia [...] .04.1988 r. na podstawie którego H. G. przekazała swój udział wynoszący 3/4 części w przedmiotowym gospodarstwie o pow. 9,62 ha, na rzecz skarżącego.
Analiza akt sprawy wskazuje jednak, iż słusznie organy orzekły o odmowie uwidocznienia w ewidencji żądanych przez skarżącego zmian. K. G., na podstawie w/ w aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] .04.1988 r. otrzymał od H. G. w drodze umowy darowizny, udział wynoszący ¾ części w gospodarstwie o pow. 9,62 ha, składającego się z działek: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], czyli 7,215 ha, a nie jak wskazuje skarżący 7,55 ha. Następnie w ramach niniejszego gospodarstwa dokonywano zbycia części nieruchomości (aktem notarialnym z dnia [...] 03.1995 r. nr [...], aktem notarialnym z dnia [...] .05.1998 r. nr [...] podziału nieruchomości oraz zniesienia współwłasności ( postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w W. Sygn. akt [...] z dnia [...]03.1992 r. dotyczące działki [...] , postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...].10.1995 r. Sygn. Akt [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności ).
Wskazać zatem należy, iż organ prowadzący ewidencję jako zobowiązany z mocy prawa do bieżącego aktualizowania danych w niej zawartych, chronologicznie dokonał w niniejszej sprawie odpowiednich wpisów, zmian. Nie jest on zatem uprawniony do odnotowania, zgodnie z żądaniem skarżącego, w ewidencji gruntów danych z aktu prawnego, wskazującego stan prawny na dzień jego sporządzenia, tj [...] kwietnia 1988r., w sytuacji gdy po tej dacie w ewidencji odnotowano, kolejne zmiany stanu prawnego dotyczące tego samego gruntu.
Na marginesie należy zatem wskazać, iż w niniejszej sprawie stan prawny odzwierciedlony w ewidencji gruntów uwidacznia zmiany jakie zostały wprowadzone w następstwie zgłoszonych do ewidencji dokumentów. Mając zaś na uwadze, iż obowiązkiem właścicieli gruntów jest informowanie właściwego starosty o wszelkich zmianach danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ustawy), oraz okoliczność, iż także właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne zobowiązane są do przesyłania staroście odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego, należy domniemywać iż dane zawarte w ewidencji winne być zgodne ze stanem faktycznym.
O ile więc w ocenie skarżącego dane zawarte w ewidencji nie odzwierciedlają stanu prawnego gruntów będących jego własnością, to skarżący w celu wprowadzenia zmian w ewidencji, winien przedłożyć stosowne dokumenty geodezyjne, kartograficzne lub inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów obrazujące stan aktualny ewentualnie wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie rzeczywistego stanu własności. Orzeczenie Sądu w tym przedmiocie stanowić może podstawę do wprowadzenia stosownych zmian.
W świetle powyższego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło