VI SA/Wa 1570/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-21
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Kuna, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz samochodu należącego do osoby trzeciej, który został następnie naprawiony przez przedsiębiorcę, może być uznany za przewóz na potrzeby własne, nie wymagający licencji na międzynarodowy transport drogowy?Ratio decidendi
Przewóz samochodu należącego do osoby trzeciej, nawet jeśli został następnie naprawiony przez przedsiębiorcę, nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne, jeśli w momencie kontroli nie spełniał warunku, że przewożone rzeczy są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione. Późniejsza naprawa nie może być traktowana jako spełnienie tego warunku. W związku z tym, wykonywanie takiego przewozu bez wymaganej licencji na międzynarodowy transport drogowy jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący K. S. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej oraz za nieokazanie wykresówek. Kontrola wykazała, że przewożony samochód należał do osoby trzeciej, a karta opłaty drogowej nie była prawidłowo wypełniona. Skarżący twierdził, że był to przewóz na potrzeby własne, a samochód został wcześniej naprawiony przez jego firmę. Organy administracji uznały, że nie spełniono warunków przewozu na potrzeby własne i nałożono kary, które następnie zostały częściowo zmienione przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Asesor WSA Andrzej Kuna Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
K. S. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w zakresie nałożonych przez organ I instancji kar pieniężnych 8 000 zł i 800 zł oraz uchylającą decyzję organu I instancji odnośnie nałożonej kary pieniężnej 500 zł i nakładającą w to miejsce karę pieniężną 3 000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, z jednoczesnym ograniczeniem tej kary pieniężnej do wysokości 500 zł zgodnie z art. 139 k.p.a.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] lipca 2004 r. w P. przy ul. [...] na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę zespołu pojazdów składającego się z pojazdu samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepy specjalnej marki [...] o nr rej. [...] należącego do skarżącego K. S., którym przewożone były samochody osobowe w ilości 4 sztuk z Niemiec do Polski (m. B.). Pojazdem tym kierował kierowca J. J. Kierowca okazał do kontroli wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne w międzynarodowym transporcie drogowym wystawiony na firmę A. Z przedstawionych przez kierowcę dokumentów zakupu przewożonych samochodów wynikało, że trzy z tych samochodów zostały faktycznie nabyte przez firmę skarżącego, natomiast nabywcą czwartego samochodu [...] była inna osoba - M. N. W stosunku do tego samochodu inspektorzy transportu drogowego stwierdzili, że firma skarżącego wykonuje usługę transportową, a nie przewóz na potrzeby własne, a więc powinna posiadać licencję na międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Okazana przez kierowcę dobowa karta opłaty drogowej nie zawierała natomiast wszystkich wpisów, gdyż w rubrykach dotyczących godzin ważności karty "od" "do" brakowało wpisów w pierwszy kratkach. Ponadto kierowca okazał do kontroli tylko wykresówkę z dnia [...] lipca 2004 r. Nie okazał natomiast wykresówek z dni [...],[...],[...] lipca 2004 r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd, ani zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tych dniach.
Kierowca podpisał protokół kontroli czyniąc na nim adnotację, że dane w nim zawarte są zgodne z prawdą.
Pismem z dnia [...] września 2004 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] zawiadomił skarżącego K. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając go o treści art. 10 § 1 k.p.a.
K. S. nie skorzystał z możliwości ustosunkowania się do protokołu kontroli i złożenia wyjaśnień w sprawie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. S. karę pieniężną w łącznej wysokości 9 300 zł, w tym:
- karę pieniężną 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji;
- karę pieniężną 500 zł na podstawie lp. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej;
- karę pieniężną 800 zł na podstawie lp. 1.11.11. pkt 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni [...],[...],[...] lipca 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia.
K. S. wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
W odwołaniu zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 i art. 33 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i wadliwe ustalenie stanu faktycznego.
W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że kontrolowanym zespołem pojazdów był wykonywany przewóz na potrzeby własne, a nie międzynarodowy transport drogowy, a w takiej sytuacji ustawa nie nakłada obowiązku posiadania licencji. Podniósł też, że na zakwestionowanej karcie opłaty drogowej została wpisana godzina 5 rano jako początek i koniec terminu ważności karty, a więc zapis ten był czytelny i nie mógł budzić wątpliwości. Ponadto czas ważności karty można było porównać z wykresówką czasu pracy kierowcy z dnia [...] lipca 2004 r. Zarzucił też, że organ w toku postępowania nie wyjaśnił w ogóle przyczyny braku wykresówek i nie zwrócił się o wyjaśnienia w tej sprawie ani do kierowcy, ani do przedsiębiorcy, a ponadto stronie w toku postępowania nie udzielono odpowiedniego czasu na złożenie wyjaśnień.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie nałożonej kary pieniężnej 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz w zakresie nałożonej kary pieniężnej 800 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Uchylił natomiast decyzję organu I instancji odnośnie nałożonej kary pieniężnej 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej i nałożył w to miejsce karę pieniężną 3 000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty drogowej, ograniczając jednocześnie nałożoną karę pieniężną do wysokości 500 zł zgodnie z art. 139 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skarżący wykonywał w dniu kontroli międzynarodowy transport drogowy, gdyż kontrolowany przewóz nie spełniał łącznie wszystkich warunków przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a mianowicie nie został spełniony warunek z art. 4 pkt 4 lit. c. Zgodnie z warunkiem określonym w tym przepisie rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin. W niniejszej sprawie jeden z przewożonych samochodów był zakupiony przez osobę prywatną, a więc przewożony towar nie należał w całości do skarżącego. Stosownie natomiast do art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności gospodarczej niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 jest wykonywaniem transportu drogowego i zgodnie z art. 5 ust. 1 wymaga posiadania licencji.
Zasady uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych są z kolei ściśle sformalizowane. Uiszczenie opłaty polega nie tylko na wykupieniu odpowiedniej karty opłaty drogowej, ale także na jej odpowiednim wypełnieniu. Okazana do kontroli dobowa karta opłaty drogowej nie była wypełniona zgodnie z zasadami określonymi w § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, gdyż nie było wpisanej pierwszej cyfry określającej godzinę w rubrykach "ważna od" oraz "ważna do". W tym stanie faktycznym zachodziły więc podstawy do nałożenia kary pieniężnej 3 000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych na podstawie lp. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Z uwagi jednak na zakaz reformationis in peius organ II instancji ograniczył nałożoną karę pieniężną do kwoty 500 zł.
Odnośnie natomiast nałożonej kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców - kierowca w czasie kontroli zobowiązany jest na żądanie uprawnionego organu kontroli okazać wykresówki za bieżący tydzień oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd lub zaświadczenie wskazujące przyczynę nieposiadania wykresówek. Podnoszona przez skarżącego w odwołaniu okoliczność, że kierowca w dniu kontroli jechał po raz pierwszy, a w dniach poprzedzających nie wykonywał pracy kierowcy nie mogła być uwzględniona przez organ odwoławczy, gdyż kierowca powinien legitymować się stosownym zaświadczeniem w momencie kontroli, a ponadto skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił też, że wysokość kar pieniężnych nakładanych za dane naruszenie jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym, a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że kontrolowany przewóz spełniał wszystkie wymogi przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza obejmuje także zakup samochodów i ich naprawę. Samochód [...] został zakupiony przez skarżącego na terenie [...] i tam naprawiony, a skarżący dysponuje dowodami potwierdzającymi tę okoliczność, których organ nie dopuścił w toku postępowania administracyjnego, jak też nie pouczył skarżącego o konieczności i potrzebie przeprowadzenia określonych dowodów. Ponadto skarżący poinformował organ, że kierowca nie świadczył pracy w dniach poprzedzających kontrolę i w tym zakresie organ powinien dopuścić wszystkie dowody, które zmierzają do ustalenia stanu faktycznego, w tym przesłuchanie kierowcy. Organ dopuścił się także naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. z uwagi na brak wskazania w decyzji pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż akty prawne nie zostały przytoczone z powołaniem ich w obowiązującym brzmieniu, a jedynie ze wskazaniem daty publikacji i odniesieniem, iż po tej dacie miały miejsce dalsze zmiany. Ponadto decyzja nie wskazuje aktualnego i dostępnego stronie aktu publikacji rozporządzenia Rady EWG. W toku postępowania organ nie wyjaśnił też wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego i nie umożliwił stronie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów. Organ II instancji uchylił ponadto z urzędu w części decyzję organu I instancji na niekorzyść strony skarżącej, lecz w uzasadnieniu swojej decyzji nie wykazał by decyzja organu I instancji rażąco naruszała prawo lub interes społeczny.
Do skargi pełnomocnik skarżącego załączył kopię zaświadczenia o wpisie prowadzonej przez skarżącego działalności do ewidencji działalności gospodarczej, poświadczoną notarialnie kopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. wystawioną przez skarżącego dla M. N. za naprawę samochodu marki [...] oraz kopię dowodu rejestracyjnego samochodu marki [...] wydanego na nazwisko M.N.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że przedstawiona na etapie postępowania sądowego faktura na okoliczność dokonania naprawy samochodu z punktu widzenia prawa nic nowego do sprawy nie wnosi. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że skarżący zawarł odrębną umowę przewozu z [...] do [...], a przedmiotem tego przewozu był pojazd należący do M. N. Dokonując takiego przewozu skarżący powinien jako przewoźnik legitymować się licencją. Przywoływana przez skarżącego okoliczność późniejszej naprawy pojazdu nic do sprawy nie wnosi i nie może przynieść skutku w postaci uznania przewozu za niezarobkowy, na potrzeby własne. Trudno bowiem przyjąć, że pojazd został przetransportowany do [...] z [...] tylko w celu jego naprawy. Pojazd został przywieziony do Polski na podstawie odrębnego zamówienia, natomiast naprawa z przewozem nie miała bezpośredniego związku i stanowiła odrębną serwowaną przez skarżącego usługę. Skarżący nie został też pozbawiony czynnego udział w postępowaniu, wiedział o toczącym się postępowaniu, nikt nie utrudniał mu dostępu do akt sprawy i wypowiadania się w sprawie, a organ nie przeprowadził żadnych dowodów bez powiadomienia o tym skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Skarga wniesiona przez K. S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. oraz w zakresie utrzymanym nią w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę, lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Przepis art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi z kolei, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.
Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ww. ustawy – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Z uwagi na to, że skarżący w momencie kontroli przewoził samochód, który zgodnie z okazanym przez kierowcę dokumentem zakupu stanowił własność osoby trzeciej M. N. organ poczynił prawidłowe ustalenia, iż przewóz ten nie spełniał jednego z warunków przewozu na potrzeby własne określonego w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym.
Okoliczność podniesiona w skardze przez pełnomocnika skarżącego, że przewożony samochód [...] został przez skarżącego naprawiony nie daje podstaw do zakwalifikowania kontrolowanego przewozu jako przewozu na potrzeby własne, gdyż strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na to, że samochód ten został wcześniej naprawiony przez skarżącego na terenie [...] i był przewożony po tej naprawie do [...], a tylko taka sytuacja uzasadniałaby w stanie faktycznym niniejszej sprawy zakwalifikowanie tego przewozu jako przewozu na potrzeby własne. Późniejsza naprawa tego samochodu przez skarżącego, po jego przywiezieniu do [...], nie jest spełnieniem warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym. Z dokumentu przedstawionego prze kierowcę w czasie kontroli wynikało w sposób nie budzący wątpliwości, że przewożony samochód [...] stanowi własność M. N. i został przez nią zakupiony na terenie [...] od firmy A. z W.
W ocenie Sądu, tak precyzyjne określenie w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym warunków jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne, miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje przewóz nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe.
W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo więc ustaliły, że skarżący w momencie kontroli nie wykonywał przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc powinien posiadać licencję na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy.
Art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi z kolei, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
W ust. 7 art. 42 tej ustawy zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określił w drodze rozporządzenia rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty.
Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało przez Ministra Infrastruktury rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150 poz. 1684 z późn. zm.).
Z § 4 tego rozporządzenia wynika, że uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia.
Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.
Zgodnie z § 5 rozporządzenia – kartę opłaty drogowej wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego.
Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym. W przypadku wypełniania karty opłaty miesięcznej, półrocznej lub rocznej wpisywanie godziny nie jest wymagane.
Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.
Art. 87 ustawy o transporcie drogowym stanowi natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
Biorąc pod uwagę treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych organ administracji prawidłowo przyjął, iż wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest karta drogowa zakupiona i prawidłowo wypełniona zgodnie z zasadami określonymi w powołanym wyżej rozporządzeniu.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2004 r. kierowca J. J. okazał dobową kartę opłaty drogowej, która nie zawierała wpisów we wszystkich kratkach dotyczących godzin jej ważności, gdyż pierwsze kratki pozostały niewypełnione. Taki niekompletny sposób wypełnienia karty stwarzał potencjalne niebezpieczeństwo późniejszego zmodyfikowanie godzin jej ważności poprzez wpisanie cyfry "1" w niewypełnionych kratkach. Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie stwierdził więc w tej sytuacji, że organ I instancji błędnie zakwalifikował ten stan faktyczny, jako wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, gdyż w tym wypadku zachodziły podstawy do stwierdzenia, że przewóz był wykonywany bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca w momencie kontroli nie legitymował się bowiem dowodem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w myśl § 5 ust. 6 cyt. wyż. rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
W tym stanie faktycznym organ administracji II instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł na podstawie 1p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych ograniczając jednocześnie, z uwagi na zakaz reformationis in peius, jej wysokość do kwoty 500 zł, czyli do wysokości kary pieniężnej nałożonej pierwotnie przez organ I instancji.
W tym stanie faktycznym nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł na podstawie 1p. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy karta opłaty drogowej jest w całości i we właściwym czasie wypełniona, z tym że w sposób nieprawidłowy, pozwalający jednak stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że opłata za przejazd objęty kontrolą została uiszczona.
Art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia
1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym stanowi z kolei, że na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.
Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika więc wyraźnie, że kierowca w czasie wykonywania transportu drogowego musi posiadać wymienione w tych przepisach dokumenty w pojeździe i okazać je do kontroli na żądanie inspektorów transportu drogowego.
Kierowca J. J. okazał do kontroli tylko wykresówkę z dnia [...] lipca 2004 r., nie okazał natomiast wykresówek za dni [...],[...],[...] lipca 2004 r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd, ani zaświadczenia wskazującego przyczynę nieposiadania wykresówek za te dni.
Jeżeli kierowca faktycznie nie prowadził pojazdu w tych dniach to powinien w momencie kontroli legitymować się stosownym zaświadczeniem wystawionym przez skarżącego potwierdzającym tę okoliczność, a niedopełnienie tego obowiązku nie mogło być konwalidowane poprzez przedstawienie organowi stosownego zaświadczenia w późniejszym terminie.
Organ prawidłowo nałożył więc w tej sytuacji także karę pieniężną w wysokości 800 zł zgodnie z lp. 1.11.11. pkt 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej przewiduje karę pieniężną w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, a wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi więc cech dowolności, a organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują jednocześnie uzasadnienia zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący został bowiem zawiadomiony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz pouczony o treści art. 10 § 1 k.p.a., a więc miał możliwość zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych oraz zajęcia stanowiska w sprawie. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości, a organ nie przeprowadzał żadnych dowodów w sprawie bez powiadomienia o tym skarżącego. Organ nie zawiadomił wprawdzie skarżącego, przed wydaniem decyzji, o zakończeniu postępowania w sprawie, jednak w ocenie Sądu nie miało to wpływu na prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia.
Podnoszone w odwołaniu oraz w skardze okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącego nie mogły być natomiast podstawą do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej, mogą jednak stanowić podstawę do wystąpienia przez skarżącego z ewentualnym wnioskiem do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organu I instancji, o rozłożenie na raty lub umorzenie nałożonej kary pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło