I SA/Gd 231/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-03-21
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek biurowy z lokalami wykorzystywanymi na cele inne niż mieszkalne, zakupiony przez przedsiębiorcę w celu adaptacji do działalności hotelarskiej, ale nieużywany w momencie zakupu i w roku podatkowym z powodu stanu technicznego, może być wyłączony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości ze względu na "względy techniczne" wymaga, aby stan techniczny obiektu uniemożliwiał jego wykorzystanie nie tylko w danym momencie, ale także w przyszłości (trwałość przeszkody). Sam fakt zakupu obiektu przez przedsiębiorcę w celu prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli wymaga on adaptacji lub przebudowy, nie stanowi podstawy do wyłączenia z opodatkowania, jeśli nie udowodniono, że jego stan techniczny na stałe uniemożliwia wykorzystanie po adaptacji. Organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepis, a skarżący nie udowodnili, że przesłanka "względów technicznych" została spełniona.Stan faktyczny
Skarżący nabyli w 2003 r. część budynku biurowego z lokalami wykorzystywanymi na cele inne niż mieszkalne, z zamiarem adaptacji do działalności hotelarskiej. Złożyli informację o podatku od nieruchomości, deklarując związek nieruchomości z działalnością gospodarczą. Organ pierwszej instancji określił podatek, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że stan techniczny budynku nie wyłącza go z opodatkowania. Skarżący zarzucili długotrwałość postępowania, błędną interpretację przepisów oraz podnieśli, że lokale nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Sędziowie: NSA Ewa Kwarcińska NSA Alicja Stępień (spr.) Protokolant – Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2003 r. oddala skargę.
I SA/Gd 231/04
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta określił E. i T.S. wymiar podatku od nieruchomości za rok 2003, w kwocie [...] zł. Podatek wymierzono na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, złożonej w dniu 18 listopada 2003 r.
W odwołaniu od decyzji zarzucono, że organ wydający decyzję powinien uwzględnić okoliczność, iż stan techniczny budynku powoduje wyłączenie go spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Przesyłając odwołanie w trybie art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej organ pierwszej instancji wniósł o utrzymanie decyzji w mocy.
Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, w art. 1a ust. 1 pkt 3 stanowi, że podatkiem od nieruchomości objęte są budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W ocenie Kolegium, aby uznać przesłankę "względów technicznych" za wyłączającą opodatkowanie budynków związanych z działalnością gospodarczą, musi zaistnieć sytuacja, w której stan techniczny obiektu nie tylko nie pozwala na prowadzenie w nim zamierzonej działalności w danym momencie ale również w przyszłości ("nie jest i nie może być"). Oba elementy muszą więc wystąpić łącznie. W rozpatrywanym stanie faktycznym, zakupiony został obiekt wymagający adaptacji lub przebudowy. Sytuacja taka ma więc charakter przejściowy. Zakupiony obiekt nie jest obecnie wykorzystywany do działalności. Jednak nie dowiedziono, iż jego stan techniczny sprawia, iż nie będzie on mógł być wykorzystywany po przeprowadzeniu adaptacji.
Sam zakup obiektu w celu prowadzenia działalności, a także wykonywanie czynności w celu rozpoczęcia prac adaptacyjnych, nie pozwalają stwierdzić, iż w sprawie wystąpić może wyłączenie z opodatkowania określone w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej. Z tego względu nie uznano zarzutu odwołania za zasadny.
Podkreślono ponadto, że decyzja wydana została przez organ pierwszej instancji zgodnie z wykazem złożonym zgodnie z wymogami ustawy. Wysokość wymierzonego podatku zgodna jest zatem z wartością zadeklarowaną przez odwołujących się. Wobec powyższego, zdaniem SKO, decyzję organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy.
W skardze do Sądu na tę decyzję strona domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wskazała na długotrwałość postępowania podatkowego. Podniosła też, że przedmiotowe lokale zostały zakupione przez skarżących na inne cele, niż mieszkalne, lecz nie związane z działalnością gospodarczą. Wskazano, że skarżący zostali zmuszeni do wypełnienia deklaracji podatkowej w taki sposób, jak to znajduje się w aktach sprawy. Strona nie zgodziła się też z interpretacją art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W złożonym przez pełnomocnika strony piśmie procesowym z dnia 14 marca 2006 r. wskazano, że w zakupionej nieruchomości strona nie prowadzi działalności gospodarczej, a także podniesiono zarzut niewyjaśnienia okoliczności sprawy przez organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko.
W odpowiedzi na skargę zwrócono uwagę na zmianę stanowiska strony co do przeznaczenia nieruchomości dopiero na etapie postępowania przed Sądem Administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przystępując do sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie sposób pominąć, iż na etapie postępowania przed Sądem strona wskazała na odmienne okoliczności, niż te, które prezentowała przed organami podatkowymi i które znalazły odzwierciedlenie w aktach administracyjnych.
W sprawie tej bowiem organy podatkowe dysponowały informacją, że skarżący są przedsiębiorcami (k. 1 i 2 akt adm.), oraz, że w dniu 29 sierpnia 2003 r. nabyli część nieruchomości stanowiącej budynek biurowy z lokalami wykorzystywanymi na inne cele, niż mieszkalne (k. 3-4 a.a.).
W dniu 18 listopada 2003 r. podatnicy złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2003 r., w której wskazali, że przedmiotowe nieruchomości związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej. Pouczeni przez organ I instancji o przepisach art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej, nie wnieśli uwag do akt sprawy.
Na tle takich więc okoliczności organ I instancji wydał stosowną decyzję.
W złożonym odwołaniu strona podniosła, że w nabytych lokalach wraz z częściami wspólnymi nieruchomości w tym gruntu nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej, ponieważ lokale te przystosowuje do zamierzonej działalności, tj. hotelarskiej.
Ponadto strona wskazała, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej (hotelarskiej) ze względów technicznych.
Dokonując oceny skutków prawnych z tak przedstawionej argumentacji organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż nie stanowią one podstawy do odstąpienia od opodatkowania w ogóle bądź zmiany zastosowania stawki podatkowej.
Bezspornym bowiem w sprawie pozostaje fakt, iż strony są przedsiębiorcami a nabyte lokale są obiektami przeznaczonymi na cele inne niż mieszkalne zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednol. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.; ost. zm.: Dz. U. Nr 200, poz. 1683).
Co do argumentu przeznaczenia zakupionych lokali, podniesiono, że podatnicy sami wskazali w złożonej informacji o nieruchomościach, na związek lokali z prowadzoną działalnością gospodarczą. Decyzję w pierwszej instancji wydano zatem zgodnie z wnioskiem skarżących a w postępowaniu odwoławczym zarzut wadliwości informacji nie został podniesiony. Oceniając decyzję wydaną w pierwszej instancji, Kolegium nie miało podstaw do jej uchylenia. Dodać należy, że w treści odwołania dodatkowo potwierdzono wolę prowadzenia w lokalu działalności gospodarczej a wątpliwość co do wysokości podatku była podniesiona tylko w okresie do czasu zakończenia procesu przystosowania lokali do działalności.
Oceniając działania organów podatkowych przy uwzględnieniu stosowanej przez stronę na tym etapie postępowania argumentacji, uznać należy, iż nie naruszają one prawa. Nie można bowiem postawić organom zarzutu niepełności postępowania dowodowego, jak też naruszenia prawa materialnego. Interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy zaprezentowana przez SKO jest prawidłowa.
Zgodzić się bowiem należy, że przy interpretacji pojęcia "względy techniczne", Kolegium zasadnie przyjęło przesłankę trwałości, którą bez trudu można wyczytać z tekstu ustawy, jeśli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu, ale zestawi się ze sobą dwa zwroty "nie jest i nie może być". Odczytując wolę ustawodawcy zawartą w tak zestawionych wyrażeniach, widać wyraźnie, iż przeszkody które nie pozwalają na eksploatację obiektu muszą istnieć w danym momencie ale również mają mieć charakter trwały. Przesłanka trwałości ze swojej istoty odnosi się do przyszłości, co jest ewidentne i rozważania natury semantycznej nie zmienią tego faktu.
Pomocniczo wskazać należy ponadto, że przesłanka tzw. "względów technicznych" jest stosunkowo nowym elementem w ustawie podatkowej, który nie posiada jeszcze ugruntowanej doktryny, czy orzecznictwa. Przy interpretacji tego pojęcia, co było zadaniem Kolegium przy wydaniu decyzji, należało zastosować ogólne zasady wykładni normy prawnej, w tym regułę, że przepisów o charakterze wyjątkowym (a takim jest wyłączenie zapisane w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) nie wolno traktować rozszerzająco. Celem zastosowania w ustawie tego wyłączenia z definicji przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą nie było uznanie za wyłączone wszelkich obiektów, które znajdują się w danej chwili w przebudowie lub adaptacji. Takie rozumowanie oznaczałoby zmniejszenie stawki podatkowej dla bardzo szerokiego kręgu obiektów, a każdorazowe dokonywanie inwestycji przez przedsiębiorcę, powodowałoby obniżenie stawki podatkowej na czas remontu. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić swoistą ulgę w podatku dla przedsiębiorców inwestujących, to uczyniłby to poprzez wyraźny zapis w ustawie.
Rozważane zatem w niniejszej sprawie wyłączenie z wyższej stawki opodatkowania w oparciu o przesłankę względów technicznych, dotyczy obiektów, które z uwagi na stan konstrukcyjny lub istniejące usterki wyłączone są na stałe z możliwości ich wykorzystywania. Dlatego, pomimo posiadania ich przez przedsiębiorcę, nie muszą być opodatkowywane wyższą stawką podatku od nieruchomości. W oparciu o powyższe argumenty wydano zaskarżoną decyzję, a zdaniem Sądu rozumowaniu w niej zawartemu nie można zarzucić wadliwości.
Pozostaje zatem do rozstrzygnięcia, czy okoliczności podniesione przez stronę dopiero na etapie postępowania przed Sądem, mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie. Po pierwsze – twierdzenia strony o przymuszeniu jej do sporządzenia informacji z 18 listopada 2003 r. (k. 5-6 a.a.) nie zostały przez stronę udowodnione, a zatem uznać je należy za gołosłowne i niewiarygodne. W ocenie Sądu, za nieskuteczną należy uznać także obecną argumentację skarżących, że mimo, iż prowadzą działalność gospodarczą, to sporna nieruchomość nie jest z nią związana.
W myśl art. 1a ustawy podatkowej wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że skarżący są przedsiębiorcami, a zatem nie ma żadnego błędu czy też sprzeczności (szczególnie gdy uwzględni się stan sprawy i dokumenty przez stronę złożone organom podatkowym) w rozumowaniu, a następnie – rozstrzygnięciu organów podatkowych. Pamiętać bowiem należy, że z aktu notarialnego wynika, iż skarżący nabyli lokale wykorzystywane na cele inne, niż mieszkalne. Nie wykazali też w żaden sposób, by w 2003 r. na skutek ich działań właścicielskich przeznaczenie nieruchomości (np. na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych) uległo zmianie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi. W związku z tym na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu.
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło