VI SA/Wa 2490/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-22
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Stanisław Gronowski, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prowadząc postępowanie bez udziału organizacji społecznej, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji na prawach strony, narusza przepisy postępowania administracyjnego, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prowadząc postępowanie bez udziału organizacji społecznej, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji na prawach strony, narusza art. 31 § 3 k.p.a. w związku z art. 6, 7 i 9 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. Naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską C. P. po tym, jak ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdziło brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Organ pierwszej instancji cofnął pozwolenie, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Konstytucji, Konwencji Praw Człowieka oraz przepisów proceduralnych, w tym brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących udziału organizacji społecznej w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego C. P. kwotę 455 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego C. P. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania C. P. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2005 r. cofającej pozwolenie na broń myśliwską utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) organ Policji (Komenda Wojewódzka Policji w [...]) zobowiązał C. P. do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń w terminie 7 dni. Dla uzasadnienia zobowiązania wskazano, iż do organu wpłynęła skarga jednego z myśliwych, w której podnoszono, iż stan zdrowia posiadacza broni stwarza zagrożenie dla innych uczestników polowania i jego samego.
C. P. (dalej skarżący) przedłożył orzeczenie psychologiczne oraz orzeczenie lekarskie nr [...], w którym uprawniony lekarz stwierdził, iż skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o boni i amunicji i może dysponować bronią.
Od orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 z późn. zm.) odwołał się [...] Komendant Policji w [...].
W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż broń myśliwska jest bronią szczególnie niebezpieczną, wymagającą całkowitej sprawności rąk, podczas, gdy skarżący posiada protezę lewej kończyny górnej, co w znacznym stopniu ogranicza posługiwanie się bronią palną myśliwską. Powołał się na treść § 2 ust. 1 pkt 1 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., badanie lekarskie osoby m. in. posiadającej pozwolenie na broń powinno przeprowadzać się "... ze szczególnym uwzględnieniem (...) stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu."
Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, iż skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. [...] Komendant Policji w [...] na wniosek Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w O. na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuścił go do udziału w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń C. P.
[...] Komendant Policji w [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. cofnął C. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż art. 15 ust. 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 18 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy nakazuje posiadanie przez osobę posiadającą broń, odpowiedniego zdrowia psychicznego oraz sprawności psychofizycznej. Ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdziło, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią.
Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący składając odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji w związku z § 1 Protokołu 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez ich niezastosowanie, pozbawienie go możliwości posiadania i używania broni na podstawie przepisu niższego niż ustawa. Uznał, że organ naruszył także art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, że posiada ograniczoną sprawność psychofizyczną, podczas, gdy orzeczenie stwierdza, że nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Zarzucił naruszenie przepisów procesowych: art.6, poprzez jego niezastosowanie, zdaniem skarżącego organ powinien odmówić zastosowania przepisów rozporządzenia wykonawczego jako niezgodnego z ustawą o broni i amunicji, art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego i zasłanianie się ostatecznością orzeczenia lekarskiego.
Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję wskazaną na wstępie. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, iż art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji obliguje organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku, gdy jego posiadacz należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Orzekanie o zdrowotnej zdolności do dysponowania bronią należy do upoważnionych lekarzy, którzy orzekają na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 z późn. zm.). Orzekanie jest dwuinstancyjne, osoba badana jak i organ Policji mogą odwołać się do lekarza orzekającego w trybie odwoławczym. Orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne. Ostateczne orzeczenie lekarskie, w którym stwierdza się brak u strony zdolności do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji jest dowodem wiążącym organy Policji. Organ Policji jest zobligowany do cofnięcia posiadanego pozwolenia. Wniosek o dopuszczenie opinii biegłego w sprawie nie znajduje żadnego uzasadnienia. Ostateczne orzeczenie lekarskie nie podlega weryfikacji. Odnosząc się do zarzutów odnośnie naruszenia przepisów procesowych, organ wskazał, iż kierując się zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., organ Policji miał obowiązek cofnięcia pozwolenia w przypadku osoby nie posiadającej zdrowotnej zdolności do dysponowania bronią a strona miała możliwość wypowiedzenia się co do orzeczenia, korzystając z prawa określonego w art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a.
Na powyższą decyzję C. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podnosił zbliżone zarzuty do podniesionych już w odwołaniu, tj.
- naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji, poprzez zastosowanie przepisu rangi rozporządzenia, które wykracza poza delegację ustawową,
- art. 64 ust. 3 Konstytucji w związku z § 1 Protokołu 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z art. 87 i art. 8 ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie,
- art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji przez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że strona posiada znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną, podczas, gdy orzeczenie stwierdza o nieposiadaniu zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią,
- art. 107 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania,
- art. 80 k.p.a. w związku z art. 74 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. przez usankcjonowanie dokonanej przez organ I instancji dowolnej oceny dowodów i niedopuszczenie przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. Podniósł, iż brak jest podstaw prawnych dokonywania w postępowaniu administracyjnym weryfikacji ostatecznego orzeczenia lekarskiego, poprzez powołanie biegłego. Stwierdził, iż brak jest różnic w sformułowaniu "znaczne ograniczenie sprawności psychofizycznej" z określeniem "nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią". Pozostałe zarzuty zostały już rozważone przez organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż wskazał skarżący.
Jak wynika z akt sprawy, w postępowaniu przed organem I instancji brała udział organizacja społeczna - Polski Związek Łowiecki w O., za jaką został uznany postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu powoduje, że od dnia wydania takiego postanowienia przysługują tej organizacji wszelkie prawa strony. W myśl art. 31 § 3 k.p.a. uczestniczy ona w postępowaniu na prawach strony, nie będąc jednak stroną, gdyż nie ma własnego interesu prawnego w sprawie w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a.
Decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2005 r. z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania otrzymał Polski Związek Łowiecki w O., czego potwierdzeniem jest z dowód doręczenia tej decyzji, znajdujący się w aktach sprawy.
Komendant Główny Policji jako organ odwoławczy prowadził postępowanie bez udziału Polskiego Związku Łowieckiego w O.
Zgodnie z art. 31 § 3 k.p.a. organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. Prowadzenie postępowania odwoławczego bez udziału organizacji biorącej udział w sprawie na prawach strony jest naruszeniem art. 31 k.p.a. i w konsekwencji naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6. 7 i 9 k.p.a., zaskarżona decyzja została wydana także z naruszeniem art. 107 k.p.a.
Sąd uznał, że naruszenie wyżej wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co skutkuje uwzględnieniem skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 litera c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O zasądzeniu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 wyżej powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło