IV SAB/Wa 158/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. I. i T. I. na bezczynność Głównego Geodety Kraju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ukaranie geodety uprawnionego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] Zobowiązuje Głównego Geodetę Kraju do rozpoznania wniosku J. I. i T. I. z dnia 24 kwietnia 2005 r. o ukaranie geodety uprawnionego S. K. i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia organowi niniejszego wyroku wraz z aktami sprawy. J. I. i T. I. skargą z dnia 4 września 2005 r., uzupełnioną pismem z dnia 26 października 2005 r. wnieśli o zobowiązanie Głównego Geodety Kraju do rozpatrzenia ich wniosku o ukaranie geodety uprawnionego S. K. oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...]. Podnieśli, iż wniosek ten złożony w piśmie z dnia 24 kwietnia 2005 r. nie został dotychczas rozpoznany. Następnie wskazali, iż Główny Geodeta Kraju wydał decyzję o ukaraniu geodety S. K., skarga na powyższe rozstrzygnięcia została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r. Wykonana przez tego biegłego dokumentacja została przyjęta do Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Główny Geodeta Kraju winien zatem podjąć działania zmierzające do "wycofania" z obiegu geodezyjnego tej dokumentacji wadliwie wykonanej przez biegłego K. Ukaranie biegłego nie przyniosło zatem żadnego efektu. Natomiast Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie wykonuje poleceń organu nadrzędnego. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, iż została udzielona odpowiedź na pismo skarżących z dnia 24 kwietnia 2005 r. Główny Geodeta Kraju pismem z dnia [...] maja 2005 r. poinformował skarżących, iż w sprawach ukarania geodetów orzeka Główny Geodeta Kraju na wniosek Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Podstawą działania organu naczelnego nie może być wniosek zainteresowanych obywateli. Odnośnie natomiast żądania ukarania [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, organ stwierdził, iż obowiązujące przepisy nie dają kompetencji Głównemu Geodecie Kraju do zastosowania sankcji dyscyplinarnych wobec organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w kpa lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 kpa i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 kpa oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Należy także wskazać, iż jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi, stosownie do uprawnień jakie ma na podstawie art. 149 ppsa. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. W świetle powyższych rozważań należało zatem zbadać, czy wniosek skarżących został rozpoznany przez organ stosownie do obowiązujących przepisów. Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest załatwienie przez organ sprawy poprzez wydanie decyzji (art. 104 § 1 kpa). Przy czym decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty, ale także może w inny sposób kończyć sprawę w danej instancji. Wystosowanie zatem pisma stanowiącego odpowiedź na wniosek złożony w postępowaniu administracyjnym nie wyczerpuje dyspozycji art. 104 § 1 kpa. Organ zatem rozpoznając wniosek o ukaranie geodety K. winien wydać decyzję administracyjną. Jeżeli organ w powołaniu na przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) uznał, iż osoby fizyczne nie posiadają legitymacji do występowania z żądaniem ukarania uprawnionego geodety, lecz jedynie takie uprawnienie przysługuje Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, winien wydać stosowną decyzją administracyjną. W rozstrzygnięciu tym winien ocenić interes prawny wnioskujących w złożeniu takiego wniosku. Ustalenia w tym zakresie winny znaleźć się w decyzji administracyjnej, która podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, nie zaś piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek. Rozstrzygnięcie w drodze decyzji administracyjnej winno dotyczyć także wniosku o ukaranie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Organ stwierdzając, iż obowiązujące przepisy nie przewidują nakładania sankcji przez organ wyższego rzędu uznaje w istocie, iż wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Nie zwalnia takie ustalenie od wydania decyzji, która jak wskazano może kończyć postępowanie w danej instancji jedynie procesowo. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt złożenia wniosku przez skarżących o ukaranie geodety K. oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...]. Termin załatwienia sprawy przez ten organ określony w kpa został przekroczony. Organ bowiem nie wydał w tym przedmiocie decyzji. Rozstrzygając zaś w przedmiocie bezczynności Sąd bada stan sprawy na dzień wyrokowania. Do dnia wydania wyroku w sprawie Główny Geodeta Kraju nie rozpoznał w drodze decyzji wniosków o ukaranie. Na marginesie należy podkreślić, iż Sąd zbadał także czy został w sprawie wyczerpany administracyjny tok zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przede wszystkim skarżącym nie przysługiwało zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa bowiem sprawę miał rozpoznać naczelny organ administracji publicznej. W ocenie Sądu nie istnieje także wymóg uprzedniego wezwania organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Art. 52 § 3 powołanej ustawy dotyczy jedynie zaskarżenia wydanych już aktów i dokonanych czynności, nie zaś bezczynności organu w takich sprawach. Z tych względów Sąd uznał, iż wniesienie skargi na bezczynność nie musiało być poprzedzone zarówno zażaleniem w trybie art. 37 kpa, jak również pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 powołanej ustawy, orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania nie orzeczono ze względu na brak stosownego wniosku uprawnionego podmiotu.