II SA/Wa 180/06
WyrokWSA w Warszawie2006-03-23
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi zwolnionemu ze służby przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby, jeśli czas ten nie był udokumentowany poleceniem przełożonego?Ratio decidendi
Policjantowi zwolnionemu ze służby przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby, pod warunkiem, że czas ten został udokumentowany poleceniem przełożonego. Brak takiego polecenia, nawet jeśli istniały inne zapisy dotyczące czasu pracy (np. z książki pracy sprzętu transportowego czy książki przebiegu służby), uniemożliwia przyznanie ekwiwalentu.Stan faktyczny
Skarżący, L. O., policjant zwolniony ze służby, domagał się wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, twierdząc, że przepracował ponadnormatywnie co najmniej 250 godzin. Komendant Główny Policji odmówił wypłaty, uznając brak dokumentacji potwierdzającej ponadnormatywny czas służby wynikający z polecenia przełożonego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił tę decyzję, przyznając ekwiwalent za 84 godziny i 48 minut niewykorzystanego czasu wolnego, uznając, że część tego czasu była udokumentowana. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu, Minister utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego, odmawiając ekwiwalentu za większość wnioskowanego czasu. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie dokumentacji z książki pracy sprzętu transportowego i książki przebiegu służby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Izabela Kaliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi L. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby - oddala skargę-
II SA/Wa 180/06
UZASADNIENIE
Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2002 roku nr 7, poz. 58 - ze zmianami) - po rozpatrzeniu wniosku pana L. O. zwolnionego ze służby w Policji z dniem 31 marca 2005 roku ze stanowiska specjalisty [...] w O. [...] z rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005 roku, o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby przyznał decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. wnioskodawcy prawo do ekwiwalentu pieniężnego za 84 godziny i 48 minut, a więc 10 dni, 4 godziny i 48 minut niewykorzystanego czasu wolnego od służby.
W uzasadnieniu organ podniósł, że [...] L.O. od dnia [...] grudnia 2004 roku przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim. W dniu 6 stycznia 2005 roku zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o skierowanie do komisji lekarskiej w celu ustalenia stanu zdrowia i orzeczenia zdolności do służby w Policji. Po wykonaniu badań, orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] marca 2005 roku zatwierdzonym przez Okręgową Komisje Lekarska w [...] w dniu [...] marca 2005 roku uznany został: całkowicie niezdolny do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. W dniu 6 stycznia 2005 roku [...] L. O. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 31 marca 2005 roku. Komendant Główny Policji przychylił się do prośby policjanta i rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2005 roku, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, a więc po uwzględnieniu treści orzeczenia WKL i art. 43 ust. 1 w/w ustawy, rozwiązał z wymienionym stosunek służbowy z dniem 31 marca 2005 roku. Jednocześnie, raportem z dnia [...] marca 2005 roku, [...] L. O. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o dokonanie obliczenia niewykorzystanego czasu wolnego od służby i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za ten czas. W raporcie zainteresowany stwierdził, iż według jego obliczeń, za 2004 rok, nie wykorzystał nie mniej niż 250 godzin z tytułu ponadnormatywnego czasu służby i służby w dniach wolnych. Jednocześnie wskazał na materiały źródłowe, które w jego ocenie potwierdziłyby ten fakt. W związku z powyższym wniósł o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego. Zgodnie, bowiem z dyspozycją art. 33 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 roku w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. nr 131, doz. 1471) za przedłużony czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 cytowanej ustawy, tj. 40 godzin tygodniowo, policjantowi udziela się w tym samym wymiarze czasu wolnego. Natomiast art. 114 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy wprowadził regulację, w myśl której zwalnianemu ze służby policjantowi przyznane zostało prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. W dniu 4 maja 2005 roku do Wydziału Kadr Biura - Gabinet Komendanta Głównego Policji wpłynęły dokumenty, sporządzone przez naczelnika [...] i zatwierdzone przez Dyrektora [...]. Z dokumentacji przedstawionej przez przełożonego wymienionego oficera jednoznacznie wynikało, że [...] L. O. w 2004 roku nie wykonywał zadań w ponadnormatywnym czasie służby. W prowadzonej, przez Zarząd [...], ewidencji niewykorzystanego przez policjantów czasu wolnego od służby, brak było jakichkolwiek zapisów potwierdzających wykonywanie przez [...] L. O. zadań służbowych przekraczających normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, zdaniem organu bowiem zgodnie z § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 18 października 2001 roku, przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę, a o wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Naczelnik [...], jak również Dyrektor [...], nie potwierdzili faktu wydawania [...] L. O. poleceń wykonywania zadań służbowych w ponadnormatywnym czasie służby. [...] L. O., do dnia zwolnienia ze służby, nie zgłaszał faktu wykonywania zadań ponad normę określoną w przywołanym przepisie i nie ubiegał się o udzielenie czasu wolnego w zamian za ponadnormatywny czas służby, co jednoznacznie potwierdził Dyrektor [...], przesyłając dokumenty w wymienionej sprawie. W związku z powyższym, w rozpatrywanym przypadku jednoznacznie ustalono, że [...] L. O. nie posiadał udokumentowanego przed zwolnieniem ze służby w Policji przysługującego czasu wolnego w wymiarze, jak podawał, co najmniej 250 godzin. Tym samym, z chwilą zwolnienia ze służby nie nabył prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za każde 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego, przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Mając powyższe na względzie. Komendant Główny Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku, odmówił Panu L. O. prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za 250 godzin, tj. za 31 dni i 2 godziny niewykorzystanego czasu wolnego od służby. Od powyższej decyzji pan L. O. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. w uzasadnieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż analiza dokumentów będących w posiadaniu [...] wskazała, iż prośba Pana L. O. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego, za 250 godzin, w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby w części zasługuje na uwzględnienie.
Z przedstawionych dokumentów wynikało, bowiem, że Pan L. O. nie wykorzystał czasu wolnego od służby w ilości 84 godzin i 48 minut, tj. 10 dni, 4 godzin i 48 minut. Dyrektor [...] wskazał, iż zgodnie z interpretacją § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 roku w sprawie rozkładu czasu służby policjantów - przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki ponadnormatywnym czasie służby. W prowadzonej, przez Zarząd [...], ewidencji niewykorzystanego przez policjantów czasu wolnego od służby, brak było jakichkolwiek zapisów potwierdzających wykonywanie przez [...] L. O. zadań służbowych przekraczających normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, podkreślić jednocześnie należy, iż zgodnie z § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 18 października 2001 roku, przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę, a o wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Naczelnik Zarządu [...], jak również Dyrektor [...], nie potwierdzili faktu wydawania [...] L. O. poleceń wykonywania zadań służbowych w ponadnormatywnym czasie służby.[...] L. O., do dnia zwolnienia ze służby, nie zgłaszał faktu wykonywania zadań ponad normę określoną w przywołanym przepisie i nie ubiegał się o udzielenie czasu wolnego w zamian za ponadnormatywny czas służby, co jednoznacznie potwierdził Dyrektor [...], przesyłając dokumenty w wymienionej sprawie. W związku z powyższym, w rozpatrywanym przypadku jednoznacznie ustalono, że [...] L. O. nie posiadał udokumentowanego przed zwolnieniem ze służby w Policji przysługującego czasu wolnego w wymiarze, jak podawał, co najmniej 250 godzin. Tym samym, z chwilą zwolnienia ze służby nie nabył prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za każde 8 godzin niewykorzystanego czasu rolnego, przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Mając powyższe na względzie. Komendant Główny Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku, odmówił Panu L. O. prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za 250 godzin, tj. za 31 dni i 2 godziny niewykorzystanego czasu wolnego od służby. Od powyższej decyzji pan L. O. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2005 r. w uzasadnieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż analiza dokumentów będących w posiadaniu [...] wskazała, iż że prośba Pana L. O. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego, za 250 godzin, w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby w części zasługuje na uwzględnienie.
Z przedstawionych dokumentów wynikało, bowiem, że Pan L. O. nie wykorzystał czasu wolnego od służby w ilości 84 godzin i 48 minut, tj. 10 dni, 4 godzin i 48 minut. Dyrektor [...] wskazał, iż zgodnie z interpretacją § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 roku w sprawie rozkładu czasu służby policjantów - przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. O wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Zgodnie z powyższym, za takie polecenie organ przyjął, "polecenie wyjazdu służbowego" podpisywane przez przełożonego. W rozliczeniu polecenia wyjazdu służbowego przyjęto czas pracy od godziny wyjazdu do godziny powrotu. Nie uwzględniano natomiast czasu pracy wynikającego z "książki pracy sprzętu transportowego", gdyż, jak podkreślono, nie jest to polecenie przedłużenia czasu pracy wydane przez bezpośredniego przełożonego, zgodnie z interpretacją § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia, a jedynie określenie czasu pobrania pojazdu i jego zdania. Nie uwzględniono również czasu pracy wynikającego z "książki przebiegu służby w Zarządzie [...]", gdyż zapisy w tej książce potwierdzają jedynie zgłoszenie, przez zainteresowanego policjanta, faktu pozostania w służbie bez polecenia przełożonego, co według § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów - nie jest przedłużeniem czasu służby. Mając powyższe ma względzie organ uznał, iż tylko za okres 84 godzin i 48 minut funkcjonariuszowi należy się ekwiwalent za niewykorzystany czas wolny od służby.
W dniu 10 października 2005 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył pan L. O.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał na przepis art. 33 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie czasu służby policjantów. Wedle tych przepisów policjantowi za przedłużony poza okres wyznaczony w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji czas wolny w tym samym wymiarze. Natomiast zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi zwalnianemu ze służby przyznane zostało prawo do ekwiwalentu pieniężnego za czas wolny od służby. Zdaniem organu czynności Komendanta Głównego Policji wyraźnie wskazały, za jaki czas należy się stronie ekwiwalent i brak jest podstaw do zmiany decyzji wydanej w pierwszej instancji.
W dniu 27 grudnia 2005 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan L. O. Zdaniem skarżącego organy obu instancji nie ustosunkowały się do podniesionych przez niego kwestii we wniosku o wypłacenie ekwiwalentu. Przede wszystkim nie zaliczyły do okresu pracy, za który należałoby wypłacić ekwiwalent, okresów które można byłoby wyliczyć na podstawie ksiązki pracy sprzętu transportowego, oraz nie uwzględniono zapisków ksiązki przebiegów służby w Zarządzie [...], a także nie odniesiono się do kwestii rozpytania funkcjonariuszy, którzy pełnili z nim służbę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o policji funkcjonariusz policji zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 w/w aktu prawnego. Z kolei z treści, art. 33 ust. 2 zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, a wedle treści art. 33 ust. 3 w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze, z wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 112 ust. 3 ustawy o Policji albo gdy została mu przyznana rekompensata, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1 ustawy o Policji. Tryb rozliczania funkcjonariuszy z przedłużonego czasu pracy opisany jest w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie czasu służby policjantów. Zgodnie z § 8 ust. 2 tego rozporządzenia przedłużenie czasu pracy następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę, a zgodnie z § 9 ust. 6 tego samego aktu prawnego przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów. Tak, więc warunkiem, aby czas służby został uznany za ponadnormatywny jest polecenie służbowe kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. Jednocześnie czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o policji powinien zostać odpowiednio udokumentowany w ewidencji czasu służby. Jak wynika z wniosku skarżącego z dnia 31 marca 2004 r. oraz wyjaśnień [...] M. O. w jednostce, w której policjant pełnił służbę, ewidencja godzin nadliczbowych została założona i zarejestrowana dopiero w październiku 2004 r. Tak, więc do tego czasu brak było dokumentu, który zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie czasu służby policjantów dokumentowałby w prawidłowy sposób czas służby skarżącego, wobec powyższego organ powinien kierując się zasadą praworządności określoną w art. 6 Kpa i zasadą prawdy materialnej opisaną w art. 7 Kpa przeprowadzić postępowanie dowodowe, które wyjaśniłoby sytuację pana L. O. Kierując się zasadą praworządności organ powinien przestrzegać zarówno przepisy prawa procesowego jak i przepisy prawa materialnego. Jeśli chodzi przepisy prawa materialnego to przede wszystkim będą to zapisy art. 33 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. Wedle, których aby czas służby został zaliczony uznany za ponadnormatywny i mógł zostać za niego wypłacony ekwiwalent to powinno być tym zakresie wydane polecenie przełożonego funkcjonariusza. Tak więc organ badając stan faktyczny sprawy wedle dyrektywy wskazanej w art. 7 Kpa miał obowiązek zebrać wszystkie dowody, które potwierdzają, iż skarżący pełnił służbę w czasie ponadnormatywnym po otrzymaniu polecenia od przełożonego. W tym zakresie organy obu instancji słusznie zauważyły, iż mogą tu być brane tylko pod uwagę "polecenie wyjazdu służbowego" podpisywane przez przełożonego, a w rozliczeniu polecenia wyjazdu służbowego przyjęły czas pracy od godziny wyjazdu do godziny powrotu. Organy natomiast słusznie nie uwzględniły czasu pracy wynikającego z "książki pracy sprzętu transportowego", ponieważ, nie jest to przedłużenie czasu pracy wydane przez bezpośredniego przełożonego, a nie można było stwierdzić na podstawie innych dowodów, czy czas pobrania pojazdu był skutkiem wydłużenia czasu służby na skutek polecenia przełożonego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło